Λογοτεχνία

Ας μιλήσουμε για εμμονές

Για το πώς άρχισαν το γράψιμο, για τις δυσκολίες τους και τις εμμονές τους μιλούν στο Μegaron Ρlus (και στα «ΝΕΑ») έξι Έλληνες συγγραφείς
Τα μικρά και μεγάλα τους μυστικά, το πώς άρχισαν να γράφουν, πώς διαμορφώθηκε η σκέψη και η τέχνη τους, τα εμπόδια που συνάντησαν στον δρόμο αποκαλύπτουν αύριο το βράδυ, σε εκδήλωση του Μegaron Ρlus, έξι από τους σημαντικότερους άνδρες συγγραφείς της χώρας μας. Οι Θανάσης Βαλτινός, Φίλιππος Δρακονταειδής, Νίκος Θέμελης, Τάκης Θεοδωρόπουλος, Μένης Κουμανταρέας, Κώστας Μουρσελάς. Η εκδήλωση αποτελεί συνέχεια μιας άλλης, πολύ επιτυχημένης, με έξι γυναίκες συγγραφείς, η οποία πραγματοποιήθηκε πέρυσι. Το θέμα της αυριανής συζήτησης στο Μέγαρο Μουσικής, με συντονιστή τον δημοσιογράφο Γιάννη Μπασκόζο, είναι «Έξι συγγραφείς ανοίγουν τα χαρτιά τους». Τα ανοίγουν και στα «ΝΕΑ», προϊδεάζοντάς μας για τις ομιλίες τους και τη συζήτηση που θα ακολουθήσει μεταξύ τους και με το κοινό.

«Για το περιβάλλον που μεγάλωσα θα μιλήσω», λέει ο Κώστας Μουρσελάς. Με πατέρα από τη Σμύρνη και μητέρα από τα Κύθηρα, μεγάλωσε στον Πειραιά με τις μνήμες της προσφυγιάς, σε λαϊκή γειτονιά με λαϊκό και συντηρητικό κόσμο. «Δεν ξέρω πώς συνέβη και ενώ ζούσα σε τέτοιο περιβάλλον, πολύ γρήγορα ξέπεσα προς την τέχνη. Στα δεκατρία μου διάβαζα, έγραφα, έβαζα εκπομπές κλασικής μουσικής στο ραδιόφωνο τη νύχτα. Θα περιγράψω όμως και το πώς ξεκίνησα το γράψιμο. Πόσο εξαρτημένος ιδεολογικά ήμουν από την Αριστερά. Και πώς το μυρίστηκα, βρήκα τις πηγές μου εκτός ιδεολογίας και προχώρησα. Πόσο επίσης εξαρτήθηκα για ένα διάστημα από τη θεωρία, διαβάζοντας καλά αλλά και κακά κείμενα. Και πώς εντέλει οδηγήθηκα στον δικό μου ρεαλισμό, που δεν είναι αυτός που πιάνει επιφανειακά τα πράγματα. Επίσης, θα εξηγήσω την άποψή μου ότι η μεγάλη τέχνη είναι λαϊκό είδος. Γραφή σημαίνει να απλοποιείς τα προβλήματα. Όταν διαβάζεις Τσέχωφ, Γκόγκολ ή και Κάφκα καταλαβαίνεις τι εννοώ. Κείμενα που διαβάζεις με μεγάλη ευχαρίστηση. Αλλά για να συμβεί αυτό, πρέπει πρώτα ο συγγραφέας να έχει καταλάβει καλά το θέμα του ώστε να το βγάλει με απλότητα προς τα έξω».

«Δεν ξέρω αν μπορεί κανείς να ομολογήσει πώς ξεκίνησε, θα μιλήσω όμως για τις δυσκολίες που αντιμετώπισα ως συγγραφέας όπως και για την οδύνη που απαιτεί το γράψιμο», λέει ο Θανάσης Βαλτινός.

«Το σημείο εκκίνησης της συγγραφικής μου περιπέτειας υπήρξε η απώλεια του πατέρα μου- εκτελέστηκε όταν ήμουν τριάμισι χρόνων», εξηγεί ο Φίλιππος Δρακονταειδής . «Με την πάροδο του χρόνου διαμορφώθηκε η θεματολογία μου, που αφορά τόσο τη σύγχρονη Ελλάδα όσο και τον σύγχρονο κόσμο, αφού έζησα και δούλεψα αρκετά χρόνια στο εξωτερικό. Κατά τη γνώμη μου, αυτό που λέγεται συγγραφή έχει λήξει. Οι άνθρωποι γράφουν, αλλά δεν συγγράφουν. Το μυθιστόρημα, ήδη από τη δημιουργία του τον 19ο αιώνα, υπήρξε συνυφασμένο με την έννοια της δημοκρατίας και την έννοια του πολίτη. Η μετατροπή του πολίτη σε καταναλωτή ακυρώνει και την ίδια τη λογοτεχνία. Πόσα σημερινά βιβλία μπορούμε να τα διαβάσουμε δεύτερη φορά; Ενώ στον Φλομπέρ, λ.χ., επανερχόμαστε ξανά και ξανά. Νομίζω ότι όχι μόνο η λογοτεχνία αλλά και η εποχή μας έχει τελειώσει. Είμαστε στην τελευταία φάση ενός πολιτισμού που εξαφανίζεται.

Με τον ίδιο τρόπο που εξαφανίστηκαν οι Χετταίοι!», λέει.

ΙΝFΟ

Αύριο στις 19.00
στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-
7282.000). Με δελτία προτεραιότητας (διανομή από τις 18.00- σε περίπτωση μεγάλης προσέλευσης νωρίτερα).

«Ούτε έρμαια του πάθους ούτε έρμαια της λογικής»

Πέντε- έξι χαρακτηριστικά γνωρίσματα της δουλειάς του, όπως τα αναγνωρίζει ο ίδιος, θα απαριθμήσει ο Νίκος Θέμελης. «Η σχέση, κατ΄ αρχήν, μυθιστορίας και Ιστορίας και ο δικός μου τρόπος να παντρεύω αυτά τα δύο διακριτά είδη. Δεν επιδιώκω να κάνω Ιστορία.

Κάνω πρωτίστως μυθιστόρημα, που εξελίσσεται σε συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό περιβάλλον.

Επιλέγω τις ιστορικές ψηφίδες που υπηρετούν το μυθιστόρημα και όχι το αντίθετο, δηλαδή να υπηρετεί το μυθιστόρημα την Ιστορία. Θα μιλήσω επίσης για τη φέρουσα ιδέα σε κάθε μυθιστόρημά μου χωριστά, η οποία ήταν η κινητήριος δύναμη της μυθοπλασίας. Λ.χ. στην “Αναζήτηση”, ένας ήρωας που, αγόμενος από τη φέρουσα ιδέα, διαρκώς συγκρούεται και προχωράει.

Επίσης, για τα γενικά χαρακτηριστικά των ηρώων και ηρωίδων που διατρέχουν τα μυθιστορήματά μου.

Για τη στάση τους απέναντι στη ζωή. Μια θετική συμπεριφορά απέναντι σε τριβές, συγκρούσεις, αλλαγές, αλλά και για την περιθωριοποίηση που τους βγάζει από το παιχνίδι της ζωής.

Τέλος, θα μιλήσω για το πώς διαπλέκεται το συναίσθημα με τη λογική.

Πώς οι ήρωες δεν είναι ούτε έρμαια των συναισθημάτων και παθών τους ούτε υποταγμένοι σε μια μηχανιστική λογική».


«Υπάρχουν και τα κλασικά λάθη»

«Ξεκίνησα καθοδηγημένος από μεγαλύτερους, στα είκοσί μου, και μπόρεσα να ξεπεράσω αυτό το στάδιο και να διαμορφώσω την τέχνη μου», λέει ο Μένης Κουμανταρέας. Στην αυριανή ομιλία του θα εξηγήσει ποιες δυσκολίες συνάντησε και «ποια είναι η απόσταση ανάμεσα στη σύλληψη μιας συγγραφικής ιδέας και την εκτέλεσή της. Θα μιλήσω για την τεχνική αλλά και για το ψυχολογικό κομμάτι της συγγραφικής διαδικασίας. Για τα κλασικά λάθη που κάνουν οι νέοι συγγραφείς. Για το θέμα της γλώσσας.

Και για το πώς έμαθα να ακούω πρώτα, πριν αρχίσω να γράφω».


«Από την ανάγνωση αρχίζουν όλα»

«Έγινα συγγραφέας επειδή μου αρέσει να διαβάζω. Από εκεί αρχίζουν όλα», λέει ο Τάκης Θεοδωρόπουλος . «Θα προσπαθήσω λοιπόν να ανοίξω τις πόρτες του εργαστηρίου μου.

Να εξηγήσω πώς κάποιος περνάει από το διάβασμα στο γράψιμο- δεν θέλουν όλοι όσοι διαβάζουν να γίνουν συγγραφείς…

Είναι ένας ορισμένος τρόπος που διαβάζεις, ο οποίος σε οδηγεί να γράψεις. Από εκεί και πέρα, θα μιλήσω και για το πώς μπορεί να συνδυαστεί η μυθιστορηματική γραφή με μια θεματική γύρω από τον αρχαίο κόσμο, θεματική που αποτελεί τα τελευταία χρόνια συγγραφική μου εμμονή».