ΑΙΧΜΕΣ Επένδυση στο ΠΑΣΟΚ

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που ο Γιώργος Παπανδρέου επαγγελλόταν την αλλαγή του πολιτικού συστήματος. Σήμερα το σύστημα κινδυνεύει να αλλάξει εξαιτίας του ΠΑΣΟΚ. Όχι με την πρωτοβουλία, αλλά από την αδυναμία του.

Δεν πρόκειται πλέον για το πολιτικό σύστημα υπό την έννοια του θεσμικού πλαισίου των εξουσιών σε σχέση με τα ποικίλα κέντρα και ομάδες επιρροής. Αυτό που φαίνεται να αλλάζει είναι, ξερά, ο «δικομματισμός». Αλλά είναι νωρίς να προεξοφλήσουμε τον θάνατό του. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο κλονισμός που υφίσταται οφείλεται στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Συνεπώς, το μέλλον θα καθοριστεί κυρίως από την πορεία του ΠΑΣΟΚ. Αλλά από ΄δώ και πέρα η διάγνωση γίνεται δυσκολότερη. Τι χρειάζεται το ΠΑΣΟΚ για να αρχίσει να συνέρχεται; Ακούγεται τελευταία ότι το ζητούμενο ήταν η «ενότητα». Ωστόσο, μετά και την τελευταία υποχώρηση Βενιζέλου, οι αρνητικές τάσεις δεν αναστράφηκαν. Πιθανώς, θα ακούσουμε σύντομα ότι η υποχώρηση Βενιζέλου δεν υπήρξε αρκετά ειλικρινής. Ενδεχομένως, ο Βενιζέλος, από αυτοκτονικό ιδεασμό, να στέλνει τους ψηφοφόρους του στον Τσίπρα.

Παρά τους κομματικούς ιδεασμούς, το πρόβλημα του ΠΑΣΟΚ δεν έγκειται στις σχέσεις μεταξύ προσώπων. Επίσης, δεν είναι πρωτογενώς πρόβλημα προγραμματικού λόγου. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχασε τις τελευταίες εκλογές επειδή η δεξαμενή των προγραμματικών ιδεών του ήταν άδεια ή ρηχή. Έχασε διότι οι φορείς των ιδεών δεν έπεισαν ότι εμφορούνται απ΄ αυτές με τρόπο που να μπορεί να απολήξει στη συνεπή εφαρμογή τους στην κυβερνητική πράξη. Με βάση τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις, λιγότεροι από ένας στους δέκα πολίτες εκφράζουν θετική κρίση για το ΠΑΣΟΚ και μόλις ένας στους πέντε θεωρεί τον αρχηγό του κατάλληλο για πρωθυπουργό. Η κατάρρευση οφείλεται στην (επί του παρόντος) διάψευση των προσδοκιών από την επανεκλογή του κ. Παπανδρέου στην ηγεσία. Ωστόσο, δεν πρόκειται, ακριβώς, για προσδοκίες. Μάλλον, οι όροι του «πολιτικού δανεισμού» του κ. Παπανδρέου ήταν ιδιαιτέρως αυστηροί. Ο κ. πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δανείστηκε για την επανεκλογή του με μεγάλο πολιτικό επιτόκιο. Θα χρειαζόταν να ανατρέψει εγκαίρως τους λόγους που μείωσαν την πολιτική πιστοληπτική του ικανότητα. Οι περί του αντιθέτου ενδείξεις δημιουργούν στην πολιτική αγορά εύλογη νευρικότητα.