Γνώμη Η εναλλακτική λύση

Πάει καιρός που οι δημοσκοπήσεις με κάνουν να πλήττω. Προβλέψιμες και αναμενόμενες, σπάνια μας κάνουν να ανακαλύψουμε κάτι που δεν είχαμε ήδη υποψιαστεί, να σπάσουμε το κεφάλι μας για να εξηγήσουμε κάτι που δεν είχαμε ήδη σκεφτεί. Αλλά τη νύχτα της Δευτέρας ένας πίνακας δημοσκόπησης της GΡΟ για το Μega τράβηξε την προσοχή μου.

Το ερώτημα ήταν: τι φταίει και το ΠΑΣΟΚ, αντί να επωφεληθεί από την κατάρρευση της κυβέρνησης, πέφτει και το ίδιο και μάλιστα με μεγαλύτερη ταχύτητα;

Και η απάντηση των πλειόνων ήταν πως δεν φταίει τόσο η κακοφωνία των εσωτερικών αντιζηλιών, οι εσωτερικές διαμάχες «επί προσωπικού» και «επί της διαδικασίας», δίχως διακριτό πολιτικό πρόσημο. Δεν φταίει ούτε το συχνά άτεχνο και ερασιτεχνικό του αντιπολιτευτικού λόγου. Δεν φταίει το πόσο έντονη ή άτονη είναι η καταγγελτική αντιπολίτευση που ασκεί. Και δεν φταίει, βέβαια, το πρόσωπο ή τα χαρίσματα του αρχηγού του. Φταίει πουανοίγω εισαγωγικά- «δεν προσφέρει πειστική εναλλακτική λύση».

Όχι πως πέσαμε από τα σύννεφα. Αλλά σου έρχεται να σηκωθείς από τον καναπέ και να χειροκροτήσεις, όταν μια δημοσκόπηση διατυπώνει τόσο επιγραμματικά και με τόσο συντριπτικά ποσοστά (πάνω από 70%) την προφανή απάντηση σε ένα πολυσυζητημένο πολιτικό αίνιγμα.

Προπάντων όταν η απάντηση δεν είναι στ΄ αλήθεια απάντηση. Μα, ένα νέο, κρίσιμο και προκλητικό ερώτημα: τι θα αποτελούσε σήμερα μια πειστική, λυτρωτική «εναλλακτική λύση»;

Κάποτε, δεν πάνε πολλά χρόνια, την απάντηση στο ερώτημα την έδιναν οι συνήθεις δημοσκοπικές ερωτήσεις: ποιος είναι καταλληλότερος για πρωθυπουργός, ποιο κόμμα μπορεί καλύτερα να δώσει λύση στα διάφορα προβλήματα της χώρας (ανεργία, παιδεία ή σχέσεις με Τουρκία), ποιον εμπιστεύεστε κατά τομέα ως υπουργό: τον Παπαντωνίου ή

Η κοινωνική ζήτηση για εναλλακτική λύση, είναι πια ολοφάνερα παρούσα, ενεργή. Η αναγνώρισή της, η κατανόηση του αιτήματος για μια νέα, πειστική και κινητοποιό εναλλακτικότητα από τις πολιτικές ηγεσίες που θα μπορούσαν να την εκφράσουν θα ήταν τουλάχιστον μια κάποια αρχή. Μια εκ-κίνηση

τον Αλογοσκούφη, την Ντόρα ή τον Πάγκαλο, τον Ρουσόπουλο ή τον Πρωτόπαπα, τον Πολύδωρα ή τον Χρυσοχοΐδη;

Ήταν η ωραία εποχή που η νομιμοποίηση του πολιτικού συστήματος δεν είχε τεθεί υπό αμφισβήτηση. Που η εμπιστοσύνη δεν είχε κλονιστεί τόσο πολύ. Που το πολιτικό σύστημα δεν εμφανιζόταν στην κοινή συνείδηση ως σύστημα μηδενικής απόδοσης. Και η πολιτική ζωή δεν έμοιαζε τόσο ερμητικά φυλακισμένη σε έναν κόσμο απόμακρο και κυνικό, μακριά από τις ανάγκες και τις αξίες των πολλών, άδειο από περιεχόμενο, γεμάτο με ροζ τσόντες και μαύρες τσάντες, με την κατάχρηση εξουσίας ως κανόνα και όχι ως εξαίρεση.

Η ωραία εποχή έχει παρέλθει. Η απονομιμοποίηση είναι ραγδαία. Το σκηνικό τρίζει. Ας πιστώσουμε το επίτευγμα στον Κ. Καραμανλή τον νεώτερο. Κι ας επαναλάβουμε το ερώτημα: τι σημαίνει σ΄ αυτές τις συνθήκες «εναλλακτική λύση»; Λύση εναλλακτική σε τι; Υποθέτω ότι η εναλλακτικότητα- σε συνθήκες ασφυξίας σαν τις σημερινέςδεν μπορεί να συνίσταται στην αντικατάσταση ενός πολιτικού προσωπικού με ένα άλλο, σε έναν ανταγωνισμό αποτελεσματικότητας έναντι τρεχόντων κοινωνικών προβλημάτων ή σε αντιπαραθέσεις επί αποχρώσεων πολιτικών προγραμμάτων. Υποθέτω ότι, όταν οι πολίτες λένε «εναλλακτική λύση», εννοούν τώρα κάτι βαθύτερο και δομικότερο το οποίο να αφορά και το (φρακαρισμένο) μοντέλο ανάπτυξης της χώρας και το κυρίαρχο σύστημα πολιτικών ιδεών που (διεθνώς) κλονίζεται.

Υποθέτω ότι ως εναλλακτική λύση εννοείται κάτι που να συμβολίζει ανατροπή. Αλλαγή μοντέλου, αλλαγή παραδείγματος, αλλαγή σκηνικού.

Το υπαινίχθηκε ο Γιώργος Παπανδρέου τις ημέρες της μετεκλογικής κρίσης στο ΠΑΣΟΚ (έστω και αν έδειξε, παραδόξως, να το ξεχνά αμέσως μετά). Το λέει και ο Αλέκος Αλαβάνος (έστω κι αν δεν είναι και πολύ σαφές πώς εννοεί και πώς επιδιώκει τον δικό του νέο Μεγάλο Συνασπισμό που θα μας κυβερνήσει κάποτε). Η πολιτική προσφορά δεν είναι ούτε επαρκώς σαφής ούτε όσο θα έπρεπε πειστική. Αλλά η κοινωνική ζήτηση για εναλλακτική λύση, εναλλακτική έναντι των αδιεξόδων του σημερινού τρόπου διακυβέρνησης, και όχι απλώς έναντι ενός συγκεκριμένου (και τόσο αξιοθρήνητα μέτριου) κυβερνητικού σχήματος, είναι πια ολοφάνερα παρούσα, ενεργή. Η αναγνώρισή της, η κατανόηση του αιτήματος για μια νέα, πειστική και κινητοποιό, εναλλακτικότητα από τις πολιτικές ηγεσίες που θα μπορούσαν να την εκφράσουν, θα ήταν τουλάχιστον μια κάποια αρχή. Μια εκκίνηση.