«Πωλείται αρχαίο αντί 150 ευρώ»

Χιλιάδες ελληνικές αρχαιότητες όλων των εποχών πωλούνται ελεύθερα στο εμπόριο και μέσω Διαδικτύου και δεν χρειάζεται να είναι κάποιος Κροίσος για να τις αποκτήσει
Με 150 ευρώ αγοράζεις ένα αυθεντικό πήλινο λυχνάρι ηλικίας 2.000-2.500 χρόνων. Με 200 ένα πήλινο ζωάκι ή ένα καλό αρχαίο νόμισμα, με 500 έναν βοιωτικό μελαμβαφή κάνθαρο και με 1.000

πήλινα ειδώλια ανδρικά ή γυναικεία, με μορφές ανθρώπων ή θεών. Μάλιστα οι βιτρίνες των ελάχιστωνδεκατεσσάρων για όλη την Ελλάδα- αρχαιοπωλείων είναι γεμάτες με γνήσια αρχαιολογική πραμάτεια σε τιμή δώρου και όποιος ξέρει και θέλει, μπορεί να αποκτήσει νομίμως αυτό που η αρχαιοπώλις Ελένη Μαρτίνου αποκαλεί «καταραμένο εμπόρευμα».

«Καταραμένο εμπόρευμα», γιατί;
«Κατ΄ αρχήν γιατί τα περισσότερα από αυτά τα αρχαία προέρχονται από συλημένους τάφους. Εμείς τα βρήκαμε στο μαγαζί από άλλες εποχές. Η οικογένειά μου εδώ και τρεις γενιές έχει άδεια πώλησης αρχαιοτήτων. Δεν θα ήθελα όμως με κανέναν τρόπο να αφήσω αυτό το εμπόρευμα στα παιδιά μου. Τα αρχαία είναι ένα ιδιαίτερο δύσκολο εμπόρευμα, είναι μπελάς που υπόκειται σε ελέγχους, γραφειοκρατία, αυστηρούς νόμους. Σήμερα για έναν έμπορο υπάρχουν καλύτεροι τρόποι να βγάζει το ψωμί του και να έχει το κεφάλι του ήσυχο».

«Σύμφωνα με το Σύνταγμα όλα τα αρχαία- κινητά και ακίνητα- οπουδήποτε και αν βρίσκονται, ανήκουν στο κράτος. Προστατεύονται από ένα ισχυρό θεσμικό πλαίσιο, τον αρχαιολογικό νόμο, που ασκείται στα αρχαιοπωλεία και τις ιδιωτικές συλλογές. Ο νόμος ελέγχει το υλικό, τον τρόπο διάθεσης και φύλαξης- τα αρχαία πρέπει να είναι τοποθετημένα σε συνθήκες ασφαλείας-, όπως ελέγχει και τις συνθήκες διατήρησης και συντήρησής τους», λέει ο αρχαιολόγος Δημήτρης Καζιάνης, επικεφαλής του Τμήματος Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Συλλογών του υπουργείου Πολιτισμού, που είναι επιφορτισμένο με τον έλεγχο και την καταγραφή αρχαιοτήτων που βρίσκονται σε ιδιωτικά χέρια.

Σε προηγούμενες εποχές είχαν δοθεί από τον νόμο εκατοντάδες άδειες λειτουργίας αρχαιοπωλείων σε όλη την Ελλάδα και ο νόμος ευνοούσε τη δημιουργία ιδιωτικών συλλογών αρχαιοτήτων σε μια προσπάθεια να τεθεί έλεγχος στην αρχαιοκαπηλική δραστηριότητα και να μπει φραγμός στη λαθραία εξαγωγή των αρχαιοτήτων. Βασική υποχρέωση του νόμιμου εμπόρου και του κατόχου αρχαιοτήτων είναι να έχει δηλώσει το αρχαίο που βρίσκεται στην κατοχή του και τον τρόπο απόκτησής του. Η υποχρέωση αυτή, σύμφωνα με τον καινούργιο νόμο, ισχύει και για τον έμπορο αρχαιοτήτων ο οποίος κρατά βιβλία με την περιγραφή του αντικειμένου και με τα στοιχεία του πωλητή και του αγοραστή.

Ο αγοραστής πρέπει με τη σειρά του να δηλώσει το αντικείμενο στο Τμήμα Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Συλλογών, το αρχαίο φωτογραφίζεται, περιγράφεται επιστημονικά και με εισήγηση του Τμήματος Αρχαιοπωλείων προωθείται στην Αρχαιολογική Υπηρεσία, η οποία γνωμοδοτεί μετά την εξέταση του αιτήματος από τοπικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και αναγνωρίζει στον αγοραστή το δικαίωμα να είναι κάτοχος του αρχαίου. Σε περίπτωση που το αρχαίο είναι σημαντικό και ενδιαφέρει κάποιο κρατικό μουσείο «δεσμεύεται» ενόσω βρίσκεται ακόμη στους καταλόγους του εμπόρου

LΙΝΚs Αρχαία προς πώληση υπάρχουν και στις ακόλουθες ηλεκτρονικές διευθύνσεις:
● http://www.antiqueo.com
● http://www.collectingbot.com
● http://www.museumsurplus.com
● http://www.artemisgallery.com

και τότε το κράτος είναι υποχρεωμένο να αποζημιώσει τον πωλητή.

Πού βρίσκεται σήμερα η αγορά ελληνικών αρχαιοτήτων;

«Δεν υπάρχει κανένα ενδιαφέρον. Η αγορά κλείνει», απαντά ο αρχαιοπώλης Ευάγγελος Βιτάλης.

Κ αι οι λόγοι;
«Προφανώς οικονομικοί. Υπάρχει φόβος και άγνοια του νομοθετικού πλαισίου, ο στιγματισμός του κατόχου, ο φόβος ότι παίζει με τη φωτιά, η έλλειψη παιδείας και ενδιαφέροντος. Λίγοι είναι οι συλλέκτες αρχαιοτήτων. Ο κόσμος σήμερα προτιμά σαν έκφραση κύρους τη συλλογή πινάκων. Τα αρχαία δεν είναι της μόδας. Υπάρχει ακόμα δυσκολία ανανέωσης του εμπορεύματος. Πρέπει να περιμένουμε τη διάλυση μιας παλιάς συλλογής για να μπει νέο αίμα στην αγορά. Υπάρχει ακόμα η δυσκολία με τους νόμους κατοχής και διατήρησης. Οποιαδήποτε μετακίνηση αντικειμένου είναι δύσκολη και χρονοβόρος».

Τι ισχύει για την εισαγωγή αρχαιοτήτων που πωλούνται ελεύθερα στις αγορές του εξωτερικού;
«Πρέπει να δηλωθούν στο τελωνείο κατά την είσοδο στην Ελλάδα και να παραμείνουν εκεί έως ότου εξεταστούν από την Αρχαιολογική Υπηρεσία».

Είναι ελεύθερη η εξαγωγή νόμιμα αποκτημένων ελληνικών αρχαιοτήτων στο εξωτερικό;
«Όχι. Χρειάζεται ειδική άδεια που παρέχεται πολύ δύσκολα».

Αναφέρετε ένα κενό του νόμου…
«Μικρής αξίας αντικείμενα προστατεύονται εξίσου με τα μεγάλης αξίας χωρίς να υπάρχει διάκριση».

Τι διαφορά υπάρχει με τις αγορές του εξωτερικού;

«Από καταλόγους δημοπρασιών στη Γαλλία φαίνεται ότι οι τιμές ελληνικών αρχαιοτήτων στο εξωτερικό μπορεί να είναι πολύ χαμηλότερες για “κοινά” αντικείμενα. Πράγματι στα “κοινά”, λ.χ. ένα νόμισμα, ένα απλό αγγείο, οι τιμές είναι χαμηλότερες στο εξωτερικό. Στα καλά κομμάτια η κατάσταση είναι αντίστροφη».


Ρίσκο η αγορά μέσω Ίντερνετ

«Τα αρχαία που πωλούνται μέσω Ίντερνετ, μπορεί να είναι κίβδηλα», λέει ο αρχαιοπώλης Ευάγγελος Βιτάλης. «Αγοράζοντας από το νόμιμο εμπόριο, τα κομμάτια έχουν ελεγχθεί από την εμπειρία τη δική μας, αλλά και από την Αρχαιολογική Υπηρεσία. Γι΄ αυτό και δίδονται πιστοποιητικά γνησιότητας». Ποιος αγοράζει σήμερα αρχαία;
«Η συλλογή αρχαιοτήτων δεν είναι αποδοτική ως επένδυση. Αγοράζει αυτός που θέλει να διαφέρει από τον σωρό, να κάνει ένα δώρο μοναδικό, με προσωπικότητα, ο συλλέκτης».

Για ποιο λόγο δεν είναι σωστό να αγοράζει κάποιος αρχαιότητες;

«Όπως έχει πει ο καθηγητής Ρικάρντο Ελία, όταν αγοράζεις αρχαιότητες ενισχύεται η αρχαιοκαπηλία».