Περιοδικά

Ο μεταφραστής Καζαντζάκης

« Έτσι όπως κτητικό το έαρ/ απ΄ το ανοιχτό παράθυρο/ “σώπα, δάσκαλε, ν΄ ακούσουμε το πουλί!”» (Ένα από τα επτά ποιήματα που δημο- σιεύει στη «Νέα Εστία» ο Χρήστος Μπουλώτης, με τον γενικό τίτλο «Ακου- μπώντας στον Καζαντζάκη») Τιμήθηκε με πολλούς τρόπους η επέτειος των 50 χρόνων από τον θάνατο του Νίκου Καζαντζάκη (1883-1957) και υπήρξαν αρκετά δημοσιεύματα που φώτισαν πτυχές της ζωής και του πολυσχιδούς έργου του μεγάλου συγγραφέα. Στο τελευταίο της τεύχος για το 2007 η «Νέα Εστία» φρόντισε να δημοσιεύσει ένα πλούσιο αφιέρωμα, όπου τα περισσότερα μελετήματα προσεγγίζουν τον μεταφραστή Καζαντζάκη, μια ιδιότητά του καθόλου αμελητέα.

Από την ιταλική γλώσσα ο Καζαντζάκης μετέφρασε τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη, το «Άσμα του Ήλιου» του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης (ενσωματώνεται στον «Φτωχούλη του Θεού») και τον «Ηγεμόνα» του Μακιαβέλι (γράφουν ο Φοίβος Γκικόπουλος και ο Δημήτρης Αρμάος). Λίγο προτού πεθάνει ο Καζαντζάκης είχε δηλώσει: «Νιώθω σαν να βρίσκομαι στο σπίτι μου όταν είμαι στην Κρήτη ή την Ισπανία. Παντού αλλού νιώθω εξόριστος». Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, λοιπόν, μελετάει τον Καζαντζάκη που μεταφράζει ισπανική ποίηση των αρχών του 20ού αιώνα. Γεύση από τη μεταφραστική δουλειά του, η παράθεση τεσσάρων ποιημάτων και στα ισπανικά. Από τα άλλα κείμενα: Η Αθηνά Βουγιούκα γράφει για τις μεταφράσεις του Καζαντζάκη έργων του Δαρβίνου, του Νίτσε και του Μπρεξόν. Η Σεσίλ Ιγγλέση-Μαργέλλου για τη μετάφραση «εφηβικής» γαλλικής λογοτεχνίας (μεταξύ άλλων, εννέα μυθιστορήματα του Ιουλίου Βερν για τις Εκδόσεις Δημητράκου). Η Κυριακή Πετράκου γράφει για τις θεατρικές μεταφράσεις, τις περιπέτειες του Καζαντζάκη με το Βασιλικό- τότε- Θέατρο και την επίδραση αυτών των μεταφράσεων στη δραματουργία του.

«Μεταφραστής επαγγελματίας και μεταφραστής προγραμματικός» είναι το θέμα που χειρίζεται ο Κώστας Κουτσουρέλης, ενώ ο Φάνης Ι. Κακριδής γράφει για τις μεταφράσεις αρχαίων και την αρχαιογνωσία του Καζαντζάκη, θυμίζοντας τα λόγια του μεγάλου Κρητικού λίγους μήνες προτού πεθάνει: «Τι κρίμα να μη ζει κανένας πεντακόσια χρόνια να προφτάσει να μεταφράσει όλους τους αρχαίους!».

Εκτός του μεταφραστικού corpus, συνεισφέρουν στο αφιέρωμα ο Μιχάλης Πασχάλης, ο Π.Δ. Μαστροδημήτρης, ο Αλέξης Ζήρας και ο Πέτρος Χαρτοκόλλης.

ΣOΛΩΜΟΣ. Στη νέα «Ομπρέλα» δημοσιεύεται το δεύτερο μέρος του αφιερώματος στον Διονύσιο Σολωμό. Με ενδιαφέρον διαβάζεται το κείμενο του Θανάση Παπαθανασόπουλου για το «ταραγμένο βάθος» της «Γυναίκας της Ζάκυθος» και για την επιρροή της στη νέα ποίηση. Το περιοδικό φιλοξενεί ακόμα αφιέρωμα είκοσι πέντε σελίδων στον μεγάλο Ιταλό επαναστάτη Τζιουζέπε Γ καριβάλντι (1 808-1 882).

ΑΥΛΩΝΑΡΙ. Με συνέπεια που σπανίζει το «Ρόπτρο» του Δημήτρη Σγούρου, φωτίζει με γραπτά ντοκουμέντα και φωτογραφίες εποχής, την ιστορία και τη λαογραφία της περιοχής Αυλωναρίου Ευβοίας. Σ΄ αυτό το- 23ο- τεύχος ο Σγούρος φιλοξενεί μιαν εξαιρετική έρευνα. Ο διευθυντής του Γυμνασίου Αυλωναρίου Δημήτρης Γκιζελής, οι καθηγητές Δημήτρης Ματθές, Χρήστος Μίχος, Γιώργος Τσιώλης, Ελευθερία Αλεξοπούλου, καθώς και δεκάδες μαθητές ανέτρεξαν σε ιστορικές πηγές και στο αρχείο του σχολείου, με αποτέλεσμα να δημοσιεύσουν μελέτη- παράδειγμα προς μίμηση- για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση στο Αυλωνάρι (1889-1929). Και το παράπλευρο κέρδος: Συντηρήθηκε και διασώθηκε το πολύτιμο αρχείο. Ταυτοχρόνως, οι φιλέρευνοι εκπαιδευτικοί δημοσιεύουν συνοπτική ιστορία κυρίως της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ελλάδα από την ίδρυση του νέου Ελληνικού Κράτους έως το 1 929.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«Νέα Εστία»: Ευριπίδου 84, Αθήνα- 105 53, τηλ.:
210-3213.030

«Ομπρέλα»: Θεμιστοκλέους 43-45 Αθήνα- 106 83, τηλ.: 210-3800.913

«Το Ρόπτρο»: Δ. Σγούρος, Αυλωνάρι Ευβοίας- 340 09, τηλ.: 22230-32.201