Από την Αμφίκλεια στην Πολύδροσο και τη Λίλαια

Περίπου 10 χλμ. χωρίζουν την Αμφίκλεια από την Πολύδροσο (Σουβάλα έως το 1928). Έχει καλές καφετέριες, ταβέρνες και ξενώνες, γι΄ αυτό αποτελεί ιδανική βάση για τους σκιέρ που θέλουν να αποφύγουν τον συνωστισμό στην Αράχοβα. Φημίζεται για τα σουβαλιώτικα μαχαίρια και ψαλίδια, αλλά από τους παλαιούς σιδηρουργούς έχει μείνει μόνο ένας τεχνίτης. Πολύ ωραίο χωριό με πετρόχτιστα σπίτια μέσα σε έλατα, τρεχούμενα νερά και βρύσες είναι η Άνω Σουβάλα (ή Άνω Πολύδροσος).

Αν μείνετε στην Πολύδροσο θα κάνετε οπωσδήποτε μια βόλτα στην περιοχή της Αγίας Ελεούσας , από τις πιο μαγικές τοποθεσίες του Παρνασσού με ερείπια αρχαίων και βυζαντινών χτισμάτων, νερά, πλατάνια και εξαιρετική θέα στο χωριό. Φτάνοντας θα δείτε αριστερά σας τα ερείπια του βυζαντινού ναού της Παναγίας της Μαυρομαντίλας (Αγία Ελεούσα), η οποία πρέπει να χτίστηκε μεταξύ 5ου και 7ου αι. Λίγο μετά θα δείτε πέτρες και κολόνες από τα ερείπια του παλαιοχριστιανικού ναού του Αγ. Χριστόφορου. Ανάμεσα στις δύο εκκλησίες «κρύβεται» το σπήλαιο Πολυδρόσου, που ανακαλύφθηκε σχετικά πρόσφατα (1988), αλλά δεν είναι επισκέψιμο. Τελειώνοντας την περιήγηση μπορείτε να ξαποστάσετε στο χώρο αναψυχής της Αγίας Ελεούσας, όπου υπάρχουν οι πηγές του Κηφισού ποταμού.

Επιστρέφοντας στην Πολύδροσο, γρήγορα θα φτάσετε στη σύγχρονη Λίλαια. Αν ακολουθήσετε τον δρόμο προς την Επτάλοφο σύντομα θα βρείτε την περιοχή όπου υπάρχει το τείχος της αρχαίας Λίλαιας και η ακρόπολη. Δίπλα στον δρόμο θα δείτε τον πύργο με τη σήμανση: «Οχύρωση αρχαίας Λίλαιας». Κοιτάζοντας ψηλά στην πλαγιά θα ξεχωρίσετε το επιβλητικό τείχος και τους διάσπαρτους, κατά μήκος, πύργους. Αν έχετε τζιπ μπορείτε να πλησιάσετε αυτόν που δεσπόζει στην κορυφή. Θα τον βρείτε αν προχωρήσετε περίπου 40 μ. προς Πολύδροσο και στρίψετε αριστερά στο σημείο που γράφει «απαγορεύεται η ρίψη σκουπιδιών και μπάζων». Από την ακρόπολη θα απολαύσετε τη θέα στον κάμπο και την Πολύδροσο.

Η αρχαία πόλη της Λίλαιας γνώρισε την ακμή μεταξύ 7ου και 10ου αι. Τα τείχη της είχαν σχήμα τετραγώνου και εκτείνονταν από τον κάμπο μέχρι τους πρόποδες του Παρνασσού. Οι πύργοι της ήταν πολλοί. Ορισμένοι διατηρούν ακόμη τα παράθυρα και τις πολεμίστρες τους. Ευρήματα από τον αρχαιολογικό χώρο εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Άμφισσας.