Φαινόμενα

«Παιχνίδια θανάτου»

Σύνδεση με Αγρίνιο, σύνδεση με Γρεβενά, σύνδεση δεν έχει σημασία με ποια άλλη περιοχή της χώρας, καθεμιά τους και από ένα παιδί θύμα του κυνηγιού της…
συγκίνησης
Oι πρωινές ενημερωτικές εκπομπές παρουσιάζουν τις θλιβερές, τις άγριες περιπτώσεις. Μια 14χρονη μαθήτρια νεκρή από κοκαΐνη, ένας 15χρονος μαθητής έφτασε κοντά στον θάνατο από ένα μακάβριο παιχνίδι που λέγεται ότι είναι «ευρέως διαδεδομένο» μέσω Διαδικτύου, «το παιχνίδι του πνιγμού». Μια ομάδα γονέων, ο γιατρός, ο δήμαρχος, μια χούφτα άνθρωποι μπροστά στην κάμερα να πουν δυο λέξεις. Τι να πουν, αλήθεια; Και πόση από την αλήθεια αυτού που συμβαίνει μπορούν να μεταφέρουν;

«Έχω τέσσερα παιδιά, λείπω όλη την ημέρα γιατί δουλεύω να τα θρέψω. Πότε να προλάβω να είμαι κοντά τους;», ακούγεται να αρθρώνει το κολοσσιαίο πρόβλημα των σημερινών γονιών μια γυναίκα, που η φωνή της δεν έχει ούτε παράπονο ούτε θυμό, αλλά μόνο την ήρεμη σοβαρότητα των ανθρώπων που βιώνουν την καθημερινότητα όχι ως θέαμα για τηλεπαράθυρα αλλά ως καθημερινό άλγος από την προσπάθεια να ανταποκριθούν στα ουσιώδη. «Μοναδική λύση είναι να είμαστε κοντά στα παιδιά μας, να τα ακούμε και να τα προσέχουμε, αλλά έχω μισή ώρα την ημέρα μόνο να είμαι μαζί τους», προσθέτει η μάνα που βρέθηκε στην απευθείας σύνδεση της εκπομπής «Καλημέρα Ελλάδα» (Αnt1), ως συμπλήρωμα μιας στιγμιαίας εικόνας ανθρώπων της περιφέρειας. Όλοι τους συνετοί, αρθρώνουν λόγο συγκεκριμένο, το πρόβλημα είναι δίπλα τους αλλά η λύση του μακριά τους.

Ενθουσιασμένος ο Γιώργος Παπαδάκης για τη σοβαρότητα των ανθρώπων που βρέθηκαν μπροστά στην κάμερα, για την απουσία κραυγών, για την ουσία των λόγων τους. Κανονικοί άνθρωποι απλώς. Όπως εκατομμύρια που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα μικρά προσωπικά τους δράματα μέσα στη σιωπή.

Μέχρις ότου ένα εξ αυτών γίνει τραγωδία κατάλληλη για τηλεοπτική προβολή, να συγκινεί και να τρομάζει. Όπως η τραγωδία του θανάτου μιας 14χρονης από κοκαΐνη. Μέχρι τη στιγμή του θανάτου της, η τραγωδία ήταν αθέατη, σιωπηρή. Ακόμη μία από τις χιλιάδες. Αθέατη ήταν και η ανάγκη του 15χρονου να ζήσει τη συγκίνηση, την απόλυτη ηδονή που «διαφημίζεται» ότι υπάρχει λίγο πριν από τον θάνατο από πνιγμό.

Γιατί οι έφηβοι αναζητούν ακραίες συγκινήσεις βάζοντας σε κίνδυνο την ίδια τους τη ζωή; Προφανώς από άγνοια. Μαζί με αυτή, όμως, ίσως υπάρχει ακόμη ένα στοιχείο πολύ πιο τραγικό, το οποίο αποτελεί ευθύνη των ενηλίκων και αποφεύγουμε να το αντιμετωπίσουμε. Δεν υπάρχει αρκετή συγκίνηση στη ζωή τους, που έτσι κι αλλιώς ένας έφηβος δεν συνειδητοποιεί την αξία της όπως ούτε το οριστικό τέλος του θανάτου.

Έννοιες συγκεχυμένες στο μυαλό παιδιών, που η φύση τα θέλει σε αυτά τα χρόνια της ζωής τους ατρόμητα αλλά και πολύ ευαίσθητα, συνδυασμός ιδανικός για να είναι ευάλωτα σε παραμύθια «ακραίων συγκινήσεων».

Ίσως δεν είναι στην εποχή μας περισσότερες και χειρότερες οι προσφορές τέτοιων «παραμυθιών». Είναι όμως ευκολότερη η διάδοσή τους και το έδαφος προσφορότερο για να τους οδηγήσει σε «δοκιμές». Γύρω τους καλλιεργείται και κυριαρχεί η κουλτούρα της συγκίνησης. Αυτή επιδιώκει η πληθώρα τηλεθεαμάτων, όπως ακόμη και η πολιτική. Η συγκίνηση με την έννοια του σοκ, της θέας στο ακραίο με κάθε μέσο και για κάθε σκοπό είναι ο μόνιμος στόχος για να αυξηθεί η κατανάλωση παντός είδους προϊόντων, από τηλεοπτικά μέχρι πολιτικά. Στη συγκίνηση κατέφυγε η Χίλαρι Κλίντον για να κερδίσει τους ψηφοφόρους του δημοκρατικού κόμματος και να κατατροπώσει τον αντίπαλό της Ομπάμα. Και το κατάφερε.

Πρέπει να συγκινηθούμε για να αισθανθούμε τη ζωή, τη σοβαρότητα των καταστάσεων ή τη φαιδρότητα.


Κυνήγι της έντασης και της συγκίνησης

Πρέπει να συγκινηθούμε για να διασκεδάσουμε. Το μοντέλο των τηλεμαραθωνίων για παράδειγμα εκφράζει το απόλυτο ιδανικό της κουλτούρας της συγκίνησης.

Έχει ξεφύγει πλέον από τα όρια της ποίησης, από τις κρυφές, ευαίσθητες πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης, η συγκίνηση έχει γίνει θέαμα κραυγαλέο, τόσο ώστε να δονήσει ράθυμες συνειδήσεις και να γοητεύσει χορτασμένους καταναλωτές. Όλα πρέπει να έχουν ένταση για να συγκινούν. Πώς να μην αναζητήσουν οι έφηβοι αυτό που ευρέως διαφημίζεται γύρω τους ως μοναδικός τρόπος ζωής; Αναζητούν την ένταση και τη συγκίνηση στα μεγέθη που τους μαθαίνει ο κόσμος γύρω τους, εκεί όπου τους προσφέρεται, στα ναρκωτικά και στα «παιχνίδια θανάτου».