«Υπάρχει ήδη αρκετός πόνος στον κόσμο»

Καθώς η αφήγηση οδεύει προς το τέλος, κερδίζει «κειμενικό» έδαφος η μορφή του θυμόσοφου Σρούλικ, ενός πράου ηλικιωμένου πιονέρου, εργένη που αφιερώνει τον ελεύθερο χρόνο του στη μουσική, στα αποδημητικά πουλιά και στο ημερολόγιό του: θα αναλάβει αυτός τη διεύθυνση του κιμπούτς, λόγω της επιδεινούμενης υγείας του Γιόλεκ, θα προσπαθήσει να αμβλύνει εντάσεις, να επιλύσει προβλήματα, με κεντρικό μότο ότι «υπάρχει ήδη αρκετός πόνος στον κόσμο και δεν μας επιτρέπεται να προσθέτουμε κι άλλον».

Όλοι αυτοί οι χαρακτήρες και άλλοι, δευτερεύοντες, συμβιώνουν μέσα στον κυκλικό αγροτικό χρόνο των εποχών, προετοιμαζόμενοι, εκόντες άκοντες, γνωρίζοντάς το ή μη, για τον γραμμικό χρόνο: τον πόλεμο του 1967, που θα αναφερθεί στην προτελευταία σελίδα με χαρακτηριστική δωρικότητα: «Και μετά ξέσπασε ο πόλεμος που περίμενε ο Αζαριάν. Νικήσαμε και απομακρύναμε τη γραμμή των συνόρων». Μόλις μια παράγραφο πριν, έχουμε την εξής εικόνα της Ριμόνας: «Ξαπλώνει στον καναπέ και βάζει τα πόδια της ψηλά, χωρίς να δίνει σημασία στη ρόμπα της που ανοίγει, αφήνοντας τους μηρούς σε κοινή θέα, και κοιτάζει τον άντρα που κρατάει την κόρη της με το ύφος ανθρώπου που αγναντεύει τη θάλασσα ή τα βουνά. Ή όπως τα άψυχα αντικείμενα κοιτάζουν εμάς». Ο χρόνος στον Οζ εναλλάσσεται: άλλοτε παγώνει, άλλοτε πάλι επιταχύνεται ιλιγγιωδώς…