Ημερολόγιο Συνόρων Μια αθηναϊκή ιστορία από τη… Σερβία

ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥ πρόλαβα να τραγουδήσω τον ύμνο της ενιαίας Γιουγκοσλαβίας. «Να ζει, να ζει το πνεύμα των Σλάβων/ Θα ζει αιώνια/ Μάταια μας απειλεί η άβυσσος της Κόλασης/ Μάταια το πυρ του κεραυνού» . Στην τρίτη Δημοτικού τη Γιουγκοσλαβία την κατάπιε η άβυσσος της Κόλασης. Τότε δεν ξέραμε πια ποιον ύμνο να τραγουδήσουμε. Τον άλλαζαν κάθε χρόνο…

Ταξίδευαν ελεύθερα.Ο πατέρας μου είναι πολιτικός μηχανικός, η μητέρα μου οδοντίατρος. Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος πηγαίναμε διακοπές κάθε καλοκαίρι και χειμώνα. Το καλοκαίρι ερχόμασταν στην Ελλάδα, στην Καβάλα. Εκεί είχαν έναν στενό Έλληνα φίλο οι γονείς μου, ο οποίος είχε σπουδάσει στη Σερβία. Η Καβάλα είναι μια πόλη που μου ξυπνά τα πιο ωραία αισθήματα. Οι γονείς μου, μου έλεγαν ότι όταν είχαν πρωτοέρθει στην Ελλάδα, στα πολύ νιάτα τους, είχαν εντυπωσιαστεί από την ομορφιά, τη φιλοξενία και τη φτώχεια. Η Ελλάδα ήταν, ίσως, πιο φτωχή από τη Γιουγκοσλαβία… Εγώ ανήκω σε μια γενιά που ζει χειρότερα από τους γονείς της. Οι γονείς μας στα νιάτα τους ταξίδευαν ελεύθερα. Εμείς περνάμε από σαράντα κύματα για μια βίζα. Οι γονείς ήλπιζαν σε ένα καλύτερο μέλλον. Εμείς σκεφτόμαστε πώς να φύγουμε, γιατί στις πατρίδες μας δεν βλέπουμε μέλλον.

Τα τανκς. Οι γονείς μου δεν μιλούσαν ποτέ για τον πόλεμο μπροστά μου. Προσπαθούσαν να με προστατέψουν. Κάτι άρχισα να καταλαβαίνω όταν άρχισαν στο Βελιγράδι οι μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στον Μιλόσεβιτς. Τότε είδα πρώτη φορά τανκς στους δρόμους. Από τότε το όνομα του Μιλόσεβιτς το συνέδεσα με τα τανκς. Θυμάμαι τον φόβο των γειτόνων μας μήπως έρθει η στρατιωτική αστυνομία να πάρει τα παιδιά τους για να τα στείλουν στον πόλεμο. Το σπίτι μας ήταν ακριβώς απέναντι στο στρατιωτικό νοσοκομείο… Θυμάμαι τα ελικόπτερα τα βράδια που έφερναν τραυματίες από το μέτωπο. Την ένταση των μαχών την καταλαβαίναμε από τον αριθμό των ελικοπτέρων… Θυμάμαι τις άδειες βιτρίνες, τις τεράστιες ουρές μπροστά στα μαγαζιά… Τη φτώχεια που μπήκε και στο σπίτι μας. Τότε, δεν πηγαίναμε πια στην Ελλάδα για διακοπές. Τους γονείς μου τους απέλυσαν επειδή δεν ανήκαν στο Κόμμα του Μιλόσεβιτς. Ο πατέρας μου αναγκάστηκε τότε να ασχοληθεί με το εμπόριο για να μπορέσουμε να επιβιώσουμε.

Μαζική αυτοκτονία. Στο Λύκειο είχα μια στενή φίλη, Σέρβα από το Σαράγεβο. Αρνιόταν πεισματικά να μιλήσει για τον πόλεμο. Έτσι κι αλλιώς, ήμασταν σε μια ηλικία που διψούσαμε για ζωή και μέλλον. Προσωπικά, ακόμα δεν έχω ακριβείς απαντήσεις για όλο αυτό τον όλεθρο. Το κακό ήρθε, πρώτα από όλα, από εμάς τους ίδιους. Είχαμε την ατυχία στην πιο κρίσιμη στιγμή να μας κυβερνήσουν αδίστακτοι πολιτικοί, που πήραν στον λαιμό τους μια ολόκληρη χώρα για χάρη της εξουσίας τους. Πιστεύω ότι η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας πρέπει να διδαχθεί ως η πιο κραυγαλέα περίπτωση μαζικής αυτοκτονίας…

●●● Το ωραιότερο κορίτσι. Μετά το τέλος του πολέμου τα πράγματα καλυτέρεψαν κάπως. Όχι για πολύ όμως. Ύστερα από λίγο καιρό ήρθε στο προσκήνιο το Κόσοβο. Η λέξη Κόσοβο δεν μου έλεγε πολλά πράγματα. Μια φορά είχα βρεθεί εκεί για να κάνω σκι, στην Πρεσόβιτσα. Στο ξενοδοχείο όπου μέναμε, μεταξύ σοβαρού και αστείου, τα παιδιά αποφάσισαν να επιλέξουν το ωραιότερο κορίτσι. Δεν ξέρω πώς έγινε και με έβαλαν στην κριτική επιτροπή. Εγώ ψήφισα μια κοπέλα που με είχε εντυπωσιάσει με την ομορφιά της. Μου είπαν όμως ότι έπρεπε να πάρω πίσω την ψήφο μου γιατί η κοπέλα ήταν Αλβανίδα..

Φοβάμαι τους δυνατούς ήχους. Όταν ήμουν στη δευτέρα Λυκείου άρχισαν οι βομβαρδισμοί στο Βελιγράδι. Μετακομίσαμε στο σπίτι μιας εξαδέλφης μας. Κοιμόμασταν στο υπόγειο και ακούγαμε τον γδούπο των βομβών. Ολόκληρο το σπίτι έτρεμε. Ήταν σαν η ζωή να είχε σταματήσει. Νιώθαμε ταπεινωμένοι. Από τη μια μας κυβερνούσε ένας τρελός και από την άλλη μας έριχναν βόμβες. Στη ζωή μου μπήκε ο τρομερός θόρυβος των βομβών. Ακόμα και σήμερα τρομάζω όταν ακούω δυνατούς ήχους. Όταν τελείωσαν οι βομβαρδισμοί και ο κόσμος άρχισε να κυκλοφορεί κανονικά στους δρόμους, ένιωσα σαν να είχα μόλις έρθει στον κόσμο. Τότε οι φίλοι των γονέων μου μας κάλεσαν να πάμε στην Καβάλα. Ήταν καλοκαίρι του 1999. Εγώ δεν δυσκολεύτηκα να βγάλω βίζα. Οι γονείς μου ήρθαν μετά. Ταλαιπωρήθηκαν πολύ για να πάρουν τη βίζα.

Ο Παράδεισος και οι Βαλκάνιοι. Η Καβάλα ήταν ο Παράδεισος μετά την Κόλαση. Η φιλοξενία, η θάλασσα, το υπέροχο τοπίο με γιάτρεψαν. Τότε δέθηκα πολύ με την Ελλάδα και αποφάσισα να σπουδάσω Ελληνική Φιλολογία. Αυτό έκανα όταν τελείωσα το Λύκειο. Τις σπουδές μου στο Πανεπιστήμιο τις άρχισα με μεγάλο πάθος. Απογοητεύτηκα γρήγορα. Το Τμήμα των Νεοελληνικών στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου ήταν ένα απέραντο μπάχαλο… Ό,τι έμαθα, ήταν χάρη στη δική μου προσπάθεια. Μετά το Πανεπιστήμιο ήθελα να βελτιώσω τα ελληνικά μου. Βρήκα μια υποτροφία του ΙΚΥ για το πρόγραμμα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού που διαρκεί ένα χρόνο. Τα λεφτά της υποτροφίας ήταν ελάχιστα, αλλά μου έστελναν οι γονείς μου από το υστέρημά τους και έτσι τα έφερνα βόλτα. Όταν τελείωσε το πρόγραμμα, ήθελα να συνεχίσω τις σπουδές μου. Στην Αθήνα γνώρισα πολλούς Βαλκάνιους φοιτητές. Γι΄ αυτό αποφάσισα να κάνω μεταπτυχιακό στο Πολιτικό της Νομικής. Το μεταπτυχιακό μου αφορά τη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Τι γνώμη έχω για εμάς, τους Βαλκάνιους; Ότι βράζουμε μαζί στο ίδιο καζάνι. Ότι έχουμε μια φοβερή ικανότητα να αρνούμαστε την πραγματικότητα. Ίσως, γιατί έτσι μας μαθαίνουν από την παιδική ηλικία…

LΙΝΚ:

www.gkapllani.com