Κόλαση πίσω από τις λεμονίτες

ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΚΑΤΑΝΟΗΣΟΥΜΕ ΤΑ ΖΟΦΕΡΑ ΟΡΑΜΑΤΑ ΤΟΥ ΚΕΡΤ ΒΟΝΕΓΚΑΤ,
ΕΑΝ ΑΓΝΟΟΥΜΕ ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΠΟΥ ΤΟΝ ΣΦΡΑΓΙΣΕ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ. ΟΛΟ
ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ, ΜΑΚΑΒΡΙΟ ΚΑΙ ΑΣΤΕΙΟ ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΑ, ΣΤΡΕΦΕΤΑΙ ΓΥΡΩ
ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ ΚΑΙ ΦΩΤΙΖΕΤΑΙ ΑΠΟ ΑΥΤΗΝ
Τον Φεβρουάριο του 1945, ο 23χρονος Αμερικανός Κερτ Βόνεγκατ ο Νεώτερος βρισκόταν στο πιο λάθος σημείο την πιο λάθος ώρα. Ενόσω υπηρετούσε στην αμερικανική αεροπορία, είχε συλληφθεί από τους Γερμανούς και ανέμενε το τέλος του πολέμου στη Δρέσδη. Η Δρέσδη δεν ήταν κανένας ιδιαίτερα σπουδαίος στρατηγικός στόχος των συμμάχωνεκείνο τον μήνα μάλιστα, μόλις ογδόντα μέρες πριν από τη λήξη του πολέμου, είχε κατακλυ στεί και από εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες που κατευθύνονταν όλο και δυτικότερα, για να γλιτώσουν από την προέλαση των Σοβιετικών. Η ειρωνεία διπλασιάζεται αν αναλογιστείς ότι εκείνοι οι δύστυχοι θα καίγονταν ζωντανοί από τα πυρά αυτών που ο ίδιοι θεωρούσαν σωτήρες. Μέσα σε είκοσι τέσσερις ώρες, αμερικανικά και αγγλικά βομβαρδιστικά, κατά αλλεπάλληλα κύματα, προκάλεσαν τόσα θύματα όσα και η Χιροσίμα με το Ναγκασάκι μαζί. Ο Βόνεγκατ επέζησε- αλλά δεν ήταν πια το ανέμελο βλαχαδερό από την Ινδιανάπολη. Στα βιβλία που θα έγραφε μεταπολεμικά- με κορυφαίο το « Σφαγείο Νο5 – δεν θα κουραζόταν να στηλιτεύει την «ανοησία και την αγριότητα της ανθρωπότητας» και, παραδόξως, να το φέρει εις πέρας με τον πιο αστείο τρόπο. Όπως θα έλεγε και ο ουμανιστής γιατρός Καστλ, στη « Φωλιά της γάτας », την ώρα που θα έδειχνε στο μοναχογιό του μια εκατόμβη πτωμάτων από βουβωνική πανώλη: «Γιε μου, όλα αυτά θα είναι δικά σου μια μέρα». Η Φωλιά της γάτας κυκλοφόρησε στις ΗΠΑ το 1963, έναν μόλις χρόνο πριν ο σκηνοθέτης Στάνλεϊ Κιούμπρικ υπογράψει το δικό του σπαραξικάρδιο αριστούργημα «SΟSΠεντάγωνο καλεί Μόσχα», με τον αλησμόνητο Πίτερ Σέλερς. Τόσο στην ταινία του Κιούμπρικ όσο και στο μυθιστόρημα του Βόνεγκατ, η θρυαλλίδα της πλοκής πυροδοτείται από τη μιλιταριστική παραφροσύνη. Στη Φωλιά της γάτας, ο νομπελίστας φυσικός Φίλιξ Χένικερένας από τους κατασκευαστές, υποτίθεται, της πυρηνικής βόμβας- βρίσκει μια μέθοδο για ν΄ απαλλαγούν άπαξ διά παντός τα αμερικανικά στρατεύματα από την τόσο ενοχλητική λάσπη κατά τη διάρκεια των στρατιωτικών επιχειρήσεων: η ουσία «πάγος-εννέα» στερεοποιεί

Κurt Vonnegut

Η ΦΩΛΙΑ ΤΗΣ ΓΑΤΑΣ

ΜΤΦ. ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΧΡΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΕΚΔΣ. ΚΕΔΡΟΣ 2007 ΣΕΛ. 270

τη λάσπη αλλά, κατ΄ επέκτασιν, και όποιον έρθει σ΄ επαφή με τη στερεοποιημένη λάσπη. Μέσα από μια αλυσιδωτή αντίδραση που απειλεί κάθε υγρό στοιχείο στον πλανήτη- άρα και την ίδια τη ζωή- ο «πάγοςεννέα» καθίσταται εν δυνάμει πιο επικίνδυνο όπλο και από τη- νεότευκτη τότε- βόμβα υδρογόνου.

Σάτιρα
Γύρω από αυτό το ζοφερό εύρημα, ο Βόνεγκατ πλέκει μια σουρεαλιστική σάτιρα και σχολιάζει όλες τις αμερικανικές φοβίες εκείνης της εποχής, καθώς και τις αντίστοιχες εγκληματικές αφέλειες: τη μακαρθική κομουνιστοφοβία, αναζωπυρωμένη από την ακόμη νωπή κατάληψη της εξουσίας στην Κούβα από τον Φιντέλ Κάστρο (και τη νωπότερη αποτυχία της απόβασης στον Κόλπο των Χοίρων), την τυφλή εμπιστοσύνη στους επιστήμονες που επιτρέπει στους τελευταίους να προβαίνουν σε ολέθρια πειράματα με μακάρια παιδικότητα, καθώς και τη θρησκοληψία, που προσφέρει στον αναγνώστη και τις πιο ιλαρές σελίδες του βιβλίου.