[ ΑΙΧΜΕΣ ] «Χαρακτηρολογικά»…

Αν βρεθείς σε δύσκολη θέση, αν απειλείσαι, αν έχεις μια δύσκολη δίκη, ποιον μεταξύ των Ελλήνων πολιτικών θα διάλεγες για συνήγορό σου; Χωρίς δεύτερη σκέψη τον Βενιζέλο. Εμπνέουν τόση εμπιστοσύνη οι υπερχειλίζουσες δικανικές (και πολιτικές) του ικανότητες, ώστε θα ήσουν βέβαιος πως θα έκανε σκόνη τον αντίδικο, θα έβρισκε με τη μεγαλύτερη ευκολία τα ευστοχότερα επιχειρήματα. Αυτή την εκτίμηση για τις ικανότητες του ανδρός αποτυπώνουν και οι δημοσκοπήσεις. Μα, ταυτόχρονα, οι ίδιες δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν και μια καχυποψία, ένα αναπάντητο ερώτημα, που τον συνοδεύει- όπως κάθε ικανό δικηγόρο. Έχει επιχειρήματα, σύμφωνοι, αλλά έχει και ιδέες; Μπορεί να υπερασπιστεί οτιδήποτε αλλά ο ίδιος πιστεύει σε κάτι, έχει πεποιθήσεις; Είναι πολύ ικανός, αλλά υποτάσσει τις ικανότητές του σε κάτι άλλο, πέρα από τις φιλοδοξίες του; Να διασκεδάσει αυτή την καχυποψία, να πείσει ότι εκτός από ικανότητες έχει και πεποιθήσεις: αυτό είναι το προσωπικό στοίχημα που οι δημοσκοπήσεις θέτουν στον Βενιζέλο.

Από την άλλη πλευρά, ο Παπανδρέου έχει πείσει, χρόνια τώρα, ότι είναι πολιτικός πεποιθήσεων, ειλικρινής και έντιμος. Αυτή η εμπιστοσύνη στην ειλικρίνεια και την εντιμότητα του Γ. Παπανδρέου αποτυπώνεται επίσης στις δημοσκοπήσεις. Και αποτελεί το κορυφαίο «ηγετικό» του προσόν- γιατί οι άνθρωποι ταυτίζονται με τις ιδέες, τα πιστεύω των ηγετών που ακολουθούν, όχι με τις υπεράνθρωπες ικανότητές τους. Αλλά, ταυτόχρονα, οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν μιαν αμφιβολία για την ικανότητά του να κάνει πράξη ό,τι πιστεύει, να μείνει σταθερός όταν πιέζεται, να διευθύνει ένα πολιτικό εγχείρημα, στη βάση των ιδεών του. Να διασκεδάσει αυτή την αμφισβήτηση, να πείσει ότι τα τρία προηγούμενα χρόνια ήταν ένα διδακτικό για τον ίδιο ατύχημα κι ότι μπορεί (μέσα και από την τραυματική εμπειρία μιας εσωκομματικής κρίσης) να μάχεται και να νικά: αυτή είναι η πρόκληση που οι δημοσκοπήσεις απευθύνουν στον Γ. Παπανδρέου.

Η φαινομενική αντίφαση στα ευρήματα των δημοσκοπήσεων (άλλος ικανότερος πρωθυπουργός κι άλλος καταλληλότερος αρχηγός) είναι, λοιπόν, λιγότερο δυσεξήγητη από ό,τι από πρώτη ματιά φαίνεται. Περισσότερη περιέργεια προκαλεί το γεγονός ότι οι δημοσκοπήσεις των ημερών επικεντρώνονται σε «χαρακτηρολογικές» ερωτήσεις, στις «προσωπικές» ιδιότητες των δύο αντιπάλων. Ίσως επειδή οι πολιτικές- ιδεολογικές διαφορές, κι αν υπάρχουν, δεν έχουν γίνει σαφείς. Κι ίσως επειδή στο πραγματικό ερώτημα (τι χρειάζεται το ΠΑΣΟΚ: έναν ηγέτη- νικητή ή έναν ηγέτη- αναμορφωτή, που θα γιατρέψει την ηθική και πολιτική του κρίση) έχει ήδη δοθεί απάντηση.