Φαινόμενα

Να σας βλέπουμε… σπανίως

Για πρώτη φορά μοιάζει να έχει γίνει συνείδηση και να εκφράζεται με πρωθυπουργική επισημότητα το ασυμβίβαστο του τηλεαστέρα πολιτικού με τον πολιτικό της δράσης και του έργου
Σε ποια δημοκρατία του σύγχρονου κόσμου, αλήθεια, σπεύδει ο νικητής των εκλογών να συμβουλεύσει τα μέλη της κυβέρνησής του, τα οποία ο ίδιος έχει επιλέξει ένα προς ένα, να μην εμφανίζονται συχνά στην τηλεόραση;

«Λιγότερη τηλεόραση» είπε ο κ. Καραμανλής και παραδόξως αυτό δεν φάνηκε να εκπλήσσει κανέναν, καθώς για όλους είναι κοινός τόπος οι υπερβολικές εμφανίσεις πολιτικών στα πάνελ.

Έγινε συνείδηση ότι οι πολιτικοί τηλεστάρ δεν δημιουργούν αίσθημα εμπιστοσύνης στους πολίτες, γιατί όποιος ξοδεύει τον περισσότερο χρόνο του για γυροβολιά στα κανάλια δύσκολα πείθει ότι εργάζεται σκληρά για το κοινό καλό.

Μόνο που κάθε άλλο παρά καινούργιες είναι αυτές οι διαπιστώσεις. Επανήλθαν με έμφαση γιατί ωριμάζουμε; Αποκτούμε εμπειρία του ρόλου της τηλεόρασης σε μια σύγχρονη μιντιακή κοινωνία, ο οποίος δεν υπηρετεί αυτόν του πολιτικού, αλλά πάντα συμβαίνει το αντίστροφο;

Δεν είναι λίγες οι φορές που μπροστά στις τηλεοπτικές κάμερες διαδραματίστηκαν και διευθετήθηκαν ορισμένα που απαιτούσαν μάλλον την ενεργοποίηση εσωκομματικών κανόνων και δημοκρατικών διεργασιών παρά τις κάμερες. Και είναι ουκ ολίγοι εκείνοι που λόγω της τηλεοπτικής πετυχημένης παρουσίας τους υπουργοποιήθηκαν.

Ήρθαν στιγμές που η περατζάδα στα κανάλια έφτασε να αποτελεί απόδειξη της πολιτικής ύπαρξης, ενώ οι πολιτικές προσωπικότητες αναδεικνύονταν λόγω της ικανότητάς τους στην παραγωγή σόου, κατά προτίμηση καβγατζήδικου. Για παράδειγμα, ο Γεράσιμος Γιακουμάτος υπήρξε από τους αγαπημένους της κάμερας και ο ίδιος της έδειξε ιδιαίτερη αδυναμία αποτελώντας μια από τις πρώτες ΤV περσόνες, πριν ακόμη εξελιχθεί σε μια από τις κορυφαίες όλων των εποχών ο Παναγιώτης Ψωμιάδης.

Ορισμένοι άλλωστε θεωρούν ότι η τηλεοπτική καριέρα ουδόλως απέχει από την πολιτική και περνούν κατευθείαν από τη μια στην άλλη. Αν και ουδόλως ευθύνονται αφού τα ίδια τα κόμματα τρέχουν να εξασφαλίσουν τέτοια ονόματα για τις λίστες τους.

Έτσι κι αλλιώς στις εξισωτικές κοινωνίες των μιντιακών δημοκρατιών, ο ηθοποιόςκαι δη με τηλεοπτική καριέρα-, ο παρουσιαστής ειδήσεων ή τηλεπαιχνιδιών, ο αθλητής και δη ο Ολυμπιονίκης, προερχόμενοι συνήθως από τις μικροαστικές ή και λαϊκές τάξεις, συμβολίζουν με την επιτυχία τους τις ίσες ευκαιρίες που ευαγγελίζεται η δημοκρατία.

Απλώς μας χαρακτηρίζει υπερβολή και σε αυτόν τον τομέα. Τα μεν «σύμβολα» με το δίκιο τους θεωρούν εαυτούς σημαντικότερους από οποιουσδήποτε πολιτικούς, αφού «δικαιώνουν» το ιδανικό της δημοκρατίας σε ένα ψηφοδέλτιο, οι δε πολιτικοί με το δίκιο τους αγωνίζονται να γίνουν «σύμβολα» μέσα από το τηλεοπτικό θέαμα, δηλαδή λαϊκοί ήρωες ή όποιον άλλο ρόλο επιλέγουν για τον εαυτό τους.

Ο κατάλογος είναι μακρύς, προσώπων και γεγονότων, που αποδεικνύουν ότι πιο πολύ από όλες τις υπόλοιπες δημοκρατίες του κόσμου τη δική μας την ορίζει περισσότερο η τηλεόραση, αφού αυτή έχει αναλάβει κατά καιρούς από εσωκομματικές εκκαθαρίσεις μέχρι την απομίμηση κοινοβουλευτικού διαλόγου.

Ωστόσο σε αυτές τις εκλογές ήταν η πρώτη φορά που δεν θριάμβευσαν ηθοποιοί και τηλεστάρ. Και είναι η πρώτη φορά που ακούγονται ανοιχτά κεντρικές οδηγίες για περιορισμό των τηλεοπτικών εμφανίσεων των πολιτικών ή για έλεγχό τους (ανά ένα στέλεχος του ΠΑΣΟΚ σύστησε το Συμβούλιο του κόμματος- για προφανείς λόγους). Για πρώτη φορά μοιάζει να έχει γίνει συνείδηση ότι πολιτικό έργο και τηλεοπτικό σόου δεν συμβαδίζουν ή υπερβολική τηλεοπτική έκθεση και πολιτική σοβαρότητα δεν συμβαδίζουν. Και αν έχει γίνει κάτι βεβαιότητα αυτές τις ημέρες των μετεκλογικών έντονων διεργασιών και εξελίξεων είναι ότι η τηλεοπτική κάμερα επιβάλλει στον πολιτικό τους χρόνους της, που δεν συμπίπτουν με εκείνους της πολιτικής σύνεσης και της ώριμης αντίδρασης.


Κρίνονται από πολίτες και όχι από τηλεθεατές

Θα πρέπει άραγε οι υπουργοί να κλείσουν την «ανοιχτή γραμμή» που είχαν καθιερώσει προκάτοχοί τους με πρωινάδικες ενημερωτικές εκπομπές, όπου έσπευδαν να «επιλύσουν» το πρόβλημα του κυρίου τάδε δυστυχισμένου ή της κυρίας δείνα βασανισμένης;

Θα πρέπει στο εξής και οι παρουσιαστές των εν λόγω εκπομπών να σταματήσουν να παίζουν τον ρόλο του μεσολαβητή-σωτήρα για όσους φτάνουν απελπισμένοι στις κάμερές τους για να έχουν πρόσβαση σε κάποιον υπουργό;

Θα πρέπει να μάθουν οι πολιτικοί και ιδίως οι υπουργοί ότι οι αποφάσεις τους κρίνονται από πολίτες μιας δημοκρατίας και όχι από τηλεθεατές μιας σαπουνόπερας.