Η ζωή πάνω από οράματα

Επτά νέες ταινίες – και μία επανέκδοση – στις οποίες η ζωή εξυψώνει ή καταπίνει τους ήρωές της
Η ζωή μας μια βόλτα. Όσο κρατάει η πρωινή δροσιά πάνω στα φύλλα των δέντρων. Και καλό είναι να έχει στόχους, οράματα, αλλά… Η τύχη, η ζωή, είναι αυτή που, τελικά, θα αποφασίσει για τη διαδρομή που θα ακολουθήσουμε, τις συναντήσεις που θα κάνουμε- όσο κι αν αυτές γίνονται κατόπιν σκέψεως και συνειδητής επιλογής. Πάντα η ζωή αποφασίζει. Κι αυτό είναι το τελικό συμπέρασμα που βγάζει ο θεατής παρακολουθώντας το θρίλερ «Ζodiac». Ένα φιλμ που βασίζεται στην αληθινή ιστορία ενός κατά συρροήν δολοφόνου ο οποίος τρομοκράτησε το Σαν Φρανσίσκο και χλεύαζε επί δεκαετίες τις Αρχές, σε τέσσερις γεωγραφικές θέσεις, με τους κώδικες και τις επιστολές του που κανείς δεν μπόρεσε να τις αποκρυπτογραφήσει. Με τον ίδιο να έχει χρεώσει δημοσίως στον εαυτό του 13 θύματα κατά την πρώτη δεκαετία της δράσης του κι αργότερα περισσότερα, φθάνοντας τις δύο δωδεκάδες!

Έτσι το κυνηγητό του διεστραμμένου δολοφόνου έγινε, μοιραία, έμμονη ιδέα τεσσάρων ανδρών: δυο αστυνομικών, ενός δημοσιογράφου κι ενός σκιτσογράφου.

«Ζodiac»

Συμφορά από τις πολλές εμμονές (αν και για να δημιουργήσεις, σου χρειάζονται)… Η ζωή «καταπίνει» ενόχους και αθώους. Η ζωή μας μια βόλτα.

ΒΑΘΜΟΙ: 5

(Μια ζωή σε θυμάμαι να χάνεις)

Μια εμμονή που θα τους μετέτρεπε σε φαντάσματα του εαυτού τους. Τόσο, που οι ζωές τους φτιάχτηκαν και καταστράφηκαν από την ατέλειωτη σειρά αποκωδικοποιημένων στοιχείων που άφηνε πίσω του ο δολοφόνος αφού μοναδικό σκοπό είχαν τη σύλληψή του. Ένα θρίλερ φτιαγμένο από τον δεξιοτέχνη και με πρωτότυπες ιδέες Ντέιβιντ Φίντσερ, που κατάφερε να ανανεώσει αρκετά αυτό το κινηματογραφικό είδος με σκεπτόμενη παράνοια Seven», «Fight club»).

Ήταν έφηβος ο Ντέιβιντ Φίντσερ το 1969, όταν εμφανίστηκε ο σχιζοφρενής δολοφόνος και αυτοαποκαλούμενος «Ζodiac». Και για χρόνια τον «έτρωγε» η ιδέα να μεταφέρει την περίπτωσή του- είχε γίνει άλλωστε ο φόβος και ο τρόμος σε όλες τις γειτονιές, μην τυχόν και χτυπήσει στα μέρη τους – στην οθόνη. Και να οι μελέτες στοιχείων και ντοκουμέντων από τα αστυνομικά αρχεία, τα δημοσιεύματα, τα δύο βιβλία μπεστ σέλερ που εξέδωσε ο ένας από τους τέσσερις διώκτες του «Ζodiac» (τον ερμηνεύει ο Τζέικ Γκίλενχαλ της ταινίας «Το μυστικό του Βrokeback mountain» ενώ τους άλλους τρεις οι Ρόμπερτ Ντάουνι Τζούνιορ, Μαρκ Ραφάλο, Άντονι Έντουαρντς).

Κι όταν λέμε ότι αφιέρωσαν τη ζωή τους αυτοί οι τέσσερις στο κυνήγι αυτού του κατά συρροήν δολοφόνου το εννοούμε στην κυριολεξία, καθώς επί 30 χρόνια είχαν γίνει σκιά του χωρίς να έχουν οι ίδιοι προσωπική ζωή ή φθάνοντας στο σημείο να καταστρέψουν την προσωπική τους ζωή από αυτήν την εμμονή τους. Αυτό, πιστεύω, ότι θέλησε να φανεί πάνω απ΄ όλα μέσα από την ταινία του και ο Ντέιβιντ Φίντσερ. Αλλά- και εδώ είναι η τραγική ειρωνεία- ακριβώς αυτή η ίδια η εμμονή τον «έφαγε» κι αυτόν. Έτσι που να κουράζεται ο θεατής από τα πολλά στοιχεία, τις περίπλοκες και σκοτεινές αναζητήσεις και τις υποψίες που δεν επιβεβαιώνονται ή δεν καταλήγουν κάπου. Ώσπου η ζωή τραβάει τη δική της πορεία, χωρίς να συλλαμβάνεται ο κατά συρροήν δολοφόνος, αλλά «καταπίνοντας» τους διώκτες του! Αλλά, μαζί, δυστυχώς, έχει… καταπιεί τον ίδιο τον σκηνοθέτη, ίσως και τον θεατή…


Τρίτος και κουρασμένος

Και ξαφνικά το 2001 ένα καρτούν ήρθε να αλλάξει την αντίληψή μας για το ότι οι ταινίες κινουμένων σχεδίων είναι απλώς μια παιδική υπόθεση. Πρόκειται βέβαια για τον «Σρεκ», που έσπασε ταμεία σε όλο τον κόσμο ξαφνιάζοντας και τους ίδιους τους παραγωγούς οι οποίοι, ασφαλώς, εκμεταλλεύτηκαν αυτόν τον πακτωλό εκατομμυρίων, έκαναν το πρώτο σίκουελ το 2004 και τώρα μας παρουσιάζουν τον «Σρεκ τον τρίτο» («Shrek the third»), σε σκηνοθεσία Κρις Μίλερ και με τις φωνές των Μάικ Μάγιερς, Κάμερον Ντίαζ, Έντι Μέρφι, Αντόνιο Μπαντέρας. Εδώ, οι ήρωες του «Σρεκ» επιστρέφουν σε μια εποχή… δύσκολη για βασιλιάδες.

«Σρεκ ο τρίτος»

Στύψε, στύψε, στύψε, τι να μείνει; Ακόμα και ο χρυσοφόρος Σρεκ

στερεύει…

Περνάς καλά, λείπει η πρωτοτυπία.

ΒΑΘΜΟΙ:5

(Μια του… κλέφτη, άντε δύο!)

Όταν λοιπόν ο Σρεκ παντρεύτηκε τη Φιόνα, το μόνο που δεν περίμενε ήταν να γίνει ο επόμενος βασιλιάς της Πέρα Πέρα Χώρας. Η μοίρα όμως είχε άλλα σχέδια για εκείνον και τώρα ο… θρόνος τον καλεί. Ο μόνος τρόπος για να γλιτώσει απ΄ αυτόν τον βραχνά είναι να βρει – με τη βοήθεια των πιστών φίλων του, του Γαϊδάρου και του Γάτου- έναν άξιο διάδοχο για τον θρόνο… Κι αυτός δεν θα είναι άλλος από τον νεαρό ξάδελφο της Φιόνα, τον Άρτι, που μπορεί μεν να πληροί τις προδιαγραφές απαιτείται όμως πολλή δουλειά ώσπου να εξελιχθεί σε… ικανό βασιλιά· κάτι που θα το αναλάβει φυσικά ο Σρεκ και η παρέα του… Όλα είναι άψογα σε αυτό το δεύτερο σίκουελ, αλλά, όπως και στις περισσότερες ανάλογες περιπτώσεις, η «κούραση» και η έλλειψη πρωτοτυπίας είναι εμφανείς, ενώ λίγες φορές χαμογελάς…


Μποέμ με αυταπάτες και ένα απελπισμένο τρίο

Προάγγελος της ποτισμένης με ουσίες εποχής μας μπορεί να θεωρηθεί το φιλμ «Ο φίλος μου κι εγώ» («Withnail and Ι») του 66χρονου σήμερα Μπρους Ρόμπινσον. Πέρασαν περισσότερα από είκοσι χρόνια από τότε

ΒΑΘΜΟΙ: 5

(Κάτω όλα τα… «κάτω»)

που γυρίστηκε και βγαίνει ξανά σε επανέκδοση με νέες κόπιες. Ήρωές της δύο δευτεροκλασάτοι ηθοποιοί που προσπαθούν απεγνωσμένα βρουν δουλειά και το έχουν ρίξει στο αλκοόλ και τα ναρκωτικά προσπαθώντας να πνίξουν το άγχος και τις ανησυχίες τους.

Ένας εξίσου «φευγάτος» θείος του ενός θα τους δώσει τα «κλειδιά του Παραδείσου»- ενός ερειπωμένου εξοχικού στην ύπαιθρο- και οι δύο φίλοι απελπισμένοι από τη ζωή στην πόλη, φθάνουν εκεί για να περάσουν μία εβδομάδα… διακοπών. Αλλά αυτή η εβδομάδα κάθε άλλο παρά «διακοπές» θα είναι, αφού θα αντιμετωπίσουν ακόμα πιο σουρεαλιστικές καταστάσεις σε σύγκριση με εκείνες από τις οποίες ήθελαν να ξεφύγουν.

Σήμερα η ταινία θεωρείται «καλτ».

Και, όντως, διαθέτει μαύρο, σουρεαλιστικό, φλεγματικό και βλάσφημο χιούμορ απέναντι σε αστικές αξίες, δεξιοτεχνική σκηνοθεσία και δύο πρωταγωνιστές (Ρίτσαρντ Ε. Γκραντ και Πολ Μαγκάν), άψογους. Θέλει να βγάζει τη γλώσσα στην αστική υποκρισία του καθωσπρεπισμού, οδηγώντας τους ήρωές της στα άκρα, μέχρις ισοπεδώσεως των πάντων. Ακόμα και κάθε ηθικής αρχής; Όχι, αυτό δεν το… καταφέρνει. Και πίσω από το «αναρχικό» στυλ της παραμονεύει ένας βαθύτατος συντηρητισμός. Πού τον βλέπουμε αυτόν; Στη σημερινή εποχή, που έχει τις ρίζες της στις «ανατροπές» παλαιότερων δεκαετιών. Τότε, οι «επαναστάτες» αποδοκίμαζαν όλα τα κοινωνικά ταμπού. Σήμερα, οι ίδιοι τα λατρεύουν!

«Επιστροφή στο Παρίσι» (Dans Paris). «Δράμα δωματίου» κι ένας φόρος τιμής στη νουβέλ βαγκ θέλει ο σκηνοθέτης Κριστόφ Ονορέ να είναι η τρίτη ταινία του. Και τολμά να βάζει τον ήρωά του να χωρίζει από την παθιασμένη και θυελλώδη σχέση του, να γυρίζει στο πατρικό του σπίτι και να πέφτει σε βαθιά κατάθλιψη. Μάταια ο χωρισμένος πατέρας του και ο μικρότερος αδελφός του προσπαθούν να τον συνεφέρουν με τη δικιά τους «μαγκουφιά», βάζοντας ο πρώτος σε εφαρμογή την «πατρική» προστασία και ο δεύτερος την ανεμελιά ενός μποέμ και μονίμως ερωτοχτυπημένου και αλλοπαρμένου εφήβου που τρέχει στο Παρίσι χωρίς να ξέρει γιατί τρέχει…

Κι όλα αυτά έτσι που να αποτελέσουν,

ΒΑΘΜΟΙ: 4

(Συναισθήματα του χθες)

όπως παλιά, ένα απελπισμένο αλλά ιδανικό αρσενικό τρίο. Αλλά μάταια, οι «ανθρώπινοι νόμοι» και η «ανθρώπινη ματιά» έχουν μεταλλαχθεί, κανείς δεν θυμάται την ελευθερία της νουβέλ βαγκ. Όλα γύρω μας ειναι προγραμματισμένα και στυμμένα, χωρίς σταγόνα χυμού ανέμελης διάθεσης. Γι΄ αυτό και μόνο είμαι μαζί τους. Αλλά θα πρότεινα σε άλλους να δουν τη ταινία; Δεν ξέρω. Γιατί; Επειδή αυτό που λανσάρουν για «ζωή» τα παγκόσμια κέντρα εξουσίας δεν ξέρω πού κοιτάζει. Η αληθινή ζωή είναι αλλού…


Εγκλήματα πίσω από τον φακό

«Κάντε το σινεμά που θέλει ο κόσμος, γυρίστε ταινίες που ζητάει να δει ο θεατής, αυτό κάνει και το Χόλιγουντ και σαρώνει στα ταμεία», προτρέπει τους φοιτητές του ένας καθηγητής της Πανεπιστημιακής Σχολής Κινηματογράφου της Μαδρίτης. Και ο 23χρονος Χιλιανός σκηνοθέτης Αλεχάντρο Αμενάμπαρ που σπούδαζε εκεί κάνει τη πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, την «Τesis», το 1996, «παίζοντας»- δεξιοτεχνικά είναι η αλήθεια- με τα κινηματογραφικά είδη «splater», «ερωτικό θρίλερ», «ταινία μέσα στην ταινία».

Κι όλα αυτά χωρίς να καταλαβαίνει ο θεατής αν ασπάζεται τις παραπάνω απόψεις του καθηγητή της σχολής του, ο οποίος μέσα στο στόρι της ταινίας θα αποδειχθεί… δολοφόνος! Μήπως λοιπόν πρέπει να φθάσει στα «άκρα» το σινεμά για να κερδίσει τον θεατή; Ή, μήπως, θα πρέπει να διαθέτει προκλητικά αλλά και αμφίσημα συναισθήματα για να συναγωνιστεί το θηρίο που λέγεται Χόλιγουντ; Προβληματισμοί που εκφράζουν και τον ισπανικό κινηματογράφο, που με το ένα του πόδι πατάει στην παράδοση της πατρίδας του και με το άλλο μιμείται το Χόλιγουντ… Κάτι που φαίνεται και στην πορεία του ίδιου του νεαρού σκηνοθέτη Αλεχάντρο Αμεναμπάρ, καθώς η επόμενη ταινία του, «Άνοιξε τα μάτια», βρήκε διεθνή διανομή, έγινε ριμέικ (το «Vanulla sky» με τον Τομ Κρουζ), ενώ η ταινία του «Η θάλασσα μέσα μου» κέρδισε το Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας.

Ηρωίδα της «Τesis» είναι μια φοιτήτρια της Πανεπιστημιακής Σχολής Κινηματογράφου της Μαδρίτης (ντρέπεσαι να τη βλέπεις ως σινεφίλ, καθώς διαπιστώνεις τη δική μας τριτοκοσμική κινηματογραφική εκπαίδευση). Αυτή λοιπόν η κοπέλα συγκεντρώνει υλικό για τη διπλωματική εργασία

«Τesis»

Το σινεμά «κατασκευάζει» το έγκλημα ή η κοινωνία; Υπάρχει μη κατασκευασμένη αλήθεια;

ΒΑΘΜΟΙ: 5

(Σχόλιο πάνω στα splater)

της με θέμα τη βία στο σινεμά. Συνεργάζεται με έναν συμφοιτητή της ο οποίος διατηρεί μια συλλογή από ταινίες βίας και πορνογραφίας, αλλά όταν βρει νεκρό έναν καθηγητή της σε ένα υπόγειο της σχολής θα μπλέξουν και οι δύο σε έναν κυκεώνα βίας, αίματος και δολοφονιών με «βάση» την ίδια την κινηματογραφική σχολή τους που μετατρέπεται σε άντρο διαφθοράς και ακολασίας!

Έξυπνη σεναριακή ιδέα που την εκμεταλλεύεται ώς ένα σημείο ο «πιτσιρικάς» σκηνοθέτης. Αλλά, συνολικά, το φιλμ παραπαίει: χρησιμοποιεί όλα τα κλισέ των splater χολιγουντιανών ταινιών με λατρευτική αλλά και ανατρεπτική διάθεση έτσι που να πάσχει από αδιευκρίνιστες προθέσεις, αφήνοντας στον αέρα και τον θεατή για το «είδος» της ταινίας που παρακολουθεί.


Καυτές αλήθειες

Παρακολουθώντας το φιλμ «Ακάμας» του Π. Χρυσάνθου, μόνο μία λέξη σου έρχεται στο μυαλό καθ΄ όλη τη διάρκειά του: τίμιο. Και μόνο γι΄ αυτό: μπράβο του! Επιτέλους, κάποιος λέει τα «μυστικά και τα ψέματα» της κυπριακής τραγωδίας από τη μεριά των απλών ανθρώπων, πέρα από το αν είναι Ελληνοκύπριοι ή Τουρκοκύπριοι (γι΄ αυτό άλλωστε αντιμετώπισε και προβλήματα λογοκρισίας). Στην Κύπρο του 1950 μάς μεταφέρει η δράση της ταινίας όπου ο Ομέρης, ένας Τουρκοκύπριος, παραπαίδι ενός Ελληνοκύπριου βοσκού, είναι ερωτευμένος με την κόρη του η οποία είναι ερωτευμένη με έναν αγωνιστή της ΕΟΚΑ. Και ο Ομέρης, για να κερδίσει την αγάπη της, αποδέχεται να βοηθήσει την ΕΟΚΑ.

Αν η ταινία είχε καλύτερη κινηματογράφηση, επαγγελματική αυτοτέλεια και πιο πλούσια παραγωγή, θα μπορούσε να κάνει διεθνή καριέρα. Είναι πάντως η πρώτη ταινία που αντιμετωπίζει διαφορετικά την κυπριακή τραγωδία και βάζει τον άνθρωπο πάνω από πολιτικές σκοπιμότητες και ταμπέλες εθνικοφροσύνης.

ΒΑΘΜΟΙ: 5

(Φτωχή, αλλά τίμια)

Γελοιότητες

Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο Ρόμπερτ Ροντρίγκεζ, «μαθητής» του Κουέντιν Ταραντίνο, είναι πολύ καλύτερος σκηνοθέτης από τον «δάσκαλό» του. Στο «Ρlanet terror» επιχειρεί να κάνει ένα ρετρό φουτουριστικό θέαμα τρόμου πάνω στα splater και τα b-movies όλων των ειδών. Η ιστορία αρχίζει με ένα ζευγάρι γιατρών που στη βραδινή τους βάρδια βλέπουν να πλημμυρίζουν με ανθρώπους γεμάτους έλκη, με άδειο βλέμμα στα μάτια τους, οι οποίοι στη συνέχεια μετατρέπονται σε αδίστακτα ζόμπι που κατασπαράσσουν ό,τι βρουν μπροστά τους. Κι αυτό είναι μόνο η αρχή, αφού όσο προχωράει η ταινία κάθε εξωφρενική ιδέα του σκηνοθέτη- δικό του και το σενάριο, η φωτογραφία, το μοντάζ, η μουσική!- ρίχνεται ασύστολα και κατάμουτρα στον θεατή. Έτσι που η γελοιότητα εκτινάσσεται στα ύψη και νιώθεις ηλίθιος που κάθεσαι και συνεχίζεις να βλέπεις αυτήν την ταινία.

ΒΑΘΜΟΙ:

5 (Συμφορά από το πολύ μυαλό)

Αλεξίσφαιρο φιάσκο

Το δεύτερο σίκουελ των «Αλεξίσφαιρων ντετέκτιβ» («Rush hour 3»), είναι, ασφαλώς, πέρα από τη… σφαίρα της κριτικής. Είναι μια περιπέτεια «για όλη την οικογένεια», που δεν δίνει λογαριασμό σε κανέναν. Παρ΄ όλα αυτά υπάρχει εδώ μια κεντρική διάθεση σάτιρας του περιβόητου «Κώδικα Ντα Βίντσι» που λειτουργεί υπέρ της και τη σώζει μέχρις ενός σημείου- μέχρι εκεί που δεν βαριέσαι να βλέπεις να ίδια και τα ίδια αεροπλανικά κόλπα- γρονθοκοπήματα…

Στην καρδιά του Παρισιού, λοιπόν, υπάρχει ένα τρομερό μυστικό σχετικά με την οργάνωση των Τριάδων- το πιο δυνατό και διαβόητο συνδικάτο εγκλήματος στον κόσμο. Όπου θα καταφθάσουν οι Τζάκι Τσαν, Κρις Τάκερ, που θα προσφέρουν υπό τη σκηνοθετική καθοδήγηση του Μπρετ Ράινερ μια «χορταστική κωμική περιπέτεια» για τους φίλους του είδους.

ΒΑΘΜΟΙ: ΕΙΝΑΙ ΠΕΡΙΤΤΟΙ

(Για τους φίλους του είδους)