Πώς κατατροπώνεις τη νοσταλγία;

ΣΤΟΝ ΠΙΟ ΓΝΩΣΤΟ ΣΤΙΧΟ ΤΗΣ «ΑΝΤΙΓΟΝΗΣ»- ΓΙΑ ΤΟΥΣ
ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΥΜΝΑΣΙΟΠΑΙΔΕΣ, ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΠΑΝΤΑΧΟΥ
ΑΡΧΑΙΟΜΑΘΕΙΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΡΑΣΜΙΑΚΗ ΠΡΟΦΟΡΑ
– Ο ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟ ΕΡΩΤΑ.
ΑΚΟΜΗ ΚΑΙ Ο ΣΟΦΟΚΛΗΣ ΩΣΤΟΣΟ, ΚΑΠΟΤΕ ΘΑ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΠΟΙΗΣΕ
ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΚΑΤΑΜΑΧΗΤΟΣ ΤΟΣΟ
Ο ΙΔΙΟΣ Ο ΕΡΩΤΑΣ ΟΣΟ Η ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΕΡΩΤΑ. Η
ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ ΓΙΑ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ. ΠΩΣ ΚΑΤΑΤΡΟΠΩΝΕΙΣ ΤΗ
ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ; Ο ΑΛΑΝ ΖΒΑΪΜΠΕΛ ΕΧΕΙ ΝΑ ΜΑΣ ΠΡΟΤΕΙΝΕΙ,
ΑΝ ΟΧΙ ΜΙΑ ΣΙΓΟΥΡΗ ΛΥΣΗ, ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΜΙΑ
ΑΓΩΝΙΣΤΙΚΗ ΤΑΚΤΙΚΗ
Όσοι πλησιάζουμε- όπως ο υποφαινόμενος- και όσοι έχουμε ήδη διαβεί- όπως ο Ζβαϊμπέλ- το οριακό κατώφλι των πενήντα, νιώθουμε να μας καταλαμβάνει μια αδυσώπητη, ύπουλη νοσταλγία – μια αόρατη δύναμη που λειτουργεί ταυτόχρονα ως εξωραϊστικό κάτοπτρο και ως εκμηδενιστική γομολάστιχα. Εξωραΐζει το παρελθόν, εκμηδενίζει το παρόν- μας σιγοψιθυρίζει τους πιο ζοφερούς χρησμούς για το μέλλον. Νοσταλγούμε την εποχή που ο κόσμος δεν ήταν πολύπλοκος αλλά αδρός και καθαρός, λες και ξεπηδούσε από τις σελίδες του Αλφαβηταρίου: η Λόλα, το τόπι, ο μανάβης, ο παπάς, ο παππούς και η γιαγιά. Βέβαια, αν το πολυψειρίσουμε, θα παραδεχτούμε ότι ο κόσμος δεν ήταν ποτέ τόσο απλός. Εμείς ήμασταν απλοί και προσλαμβάναμε ως απλό τον κόσμο. «Μια εποχή που το μυαλό και το σώμα σου ήταν ένα. Συγχωνευμένα», λέει ο προπονητής Τζέφρι- οροθετικός στο ΑΙDS- στον ασκούμενο μαραθωνοδρόμο Σούλμαν, τον κεντρικό ήρωα του βιβλίου. «Τότε, όταν έκανες κάτι, οι σκέψεις σου δεν έτρεχαν σε κάτι άλλο. Ό,τι ήσουν, όλα αυτά τα συστατικά που συνέθεταν τον μικρό Σούλμαν, ήταν απορροφημένα στο παιχνίδι. Τα παιδιά το κάνουν φυσικά αυτό, προτού πεθάνουν και γίνουν ενήλικοι. Παίζουν σ΄ έναν κόσμο με άπειρες δυνατότητες». Με το πέρασμα του χρόνου- θα μπορούσε κάλλιστα να συμπληρώσει ο προπονητής- οι άπειρες δυνατότητες συρρικνώνονται στην εξής μία.

Στη ζωή που έζησες. Και αυτή η ζωή, συνήθως, είναι η ζωή που δεν σου αρέσει.

Ο 67χρονος σήμερα Αμερικανός συγγραφέας Άλαν Ζβαϊμπέλ, δημοφιλής στην πατρίδα του κυρίως ως κειμενογράφος και σεναριογράφος κωμωδιών για τη σκηνή και την τηλεόραση, δανείζει ορισμένα από τα προσωπικά του χαρακτηριστικά στον κεντρικό του ήρωα, τον πενηντάρη Αμερικανοεβραίο χαρτοπώλη Σούλμαν. Όπως ο Ζβαϊμπέλ, έτσι και ο Σούλμαν ζει και εργάζεται στο Νιου Τζέρσι, την «πιο μικρή πολιτεία των Ηνωμένων Πολιτειών», άτυπο προάστιο και εσαεί στη σκιά της διπλανής Νέας Υόρκης. Έχει αποκτήσει και ο Σούλμαν τρία παιδιά από τον γάμο του με την Πώλα, μια πετυχημένη διακοσμήτρια εσωτερικών χώρων. Ιδού πώς μας τον συστήνει εξαρχής ο Ζβαϊμπέλ: έχει «αντέξει τέσσερις παιδικές ηλικίες (τη δική του και των τριών παιδιών του), το κακοτράχαλο πεδίο ενός γάμου είκοσι έξι χρόνων και τον αργό ξεπεσμό μιας επιχείρησης την οποία είχε χτίσει από το μηδέν». Το πρόβλημα- και η υπόθεση εργασίας αυτού του ιλαροτραγικού μυθιστορήματος, του τόσο παραπλανητικά ανάλαφρου – έγκειται στο ότι ο Σούλμαν δεν δείχνει να αντέχει για πολύ ακόμα. Για την ακρίβεια, ετοιμάζεται να καταρρεύσει. Να καταθέσει τα όπλα στα πόδια των εχθρών του.

Πρώτος εχθρός του Σούλμαν είναι το ίδιο του το σώμα. Υποχρεωμένος, εδώ και χρόνια, να κουβαλάει καθημερινά τα 124 κιλά του, αισθάνεται διπλασιασμένος- σαν να έχει σκαρφαλώσει στην καμπούρα του ένας επιπλέον Σούλμαν- και όχι πλέον ερωτεύσιμος, αίσθηση που επιτείνει η προϊούσα ψυχρότητα της γυναίκας του. Ο γιος του και οι δύο κόρες του έχουν μεγαλώσει ήδη αρκετά για να ζουν στα δικά τους

Άλαν Ζβαϊμπέλ

Ο ΑΛΛΟΣ ΤΟΥ ΕΑΥΤΟΣ

ΜΤΦ: ΧΙΛΝΤΑ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΝΙΚΗ ΠΡΟΔΡΟΜΙΔΟΥ ΕΚΔ. ΜΕΛΑΝΙ 2007 ΣΕΛ. 376

διαμερίσματα και η μοναξιά του τροφοδοτείται επίσης από την ολοκληρωτική μεταμόρφωση ενός οικείου περιβάλλοντος- «πέρασε το φωτογραφείο ταχείας εμφάνισης φωτογραφιών που ήταν κάποτε φούρνος, και το σούπερ μάρκετ που ήταν κάποτε παντοπωλείο, και το GΑΡ που ήταν κάποτε βιβλιοπωλείο, και το Βorders που πουλούσε κάποτε ρούχα, κι ένα ΑΤΜ που ήταν κάποτε τράπεζα»- όπου το δικό του, το περιώνυμο χαρτοπωλείο του Σούλμαν δεν βρίσκεται πια στο εμπορικό επίκεντρο. Ενστικτώδης αντίδραση του Σούλμαν; Η εθελοτυφλία. Κλείνεται στο καβούκι του και γραπώνεται από τη νοσταλγία. Αναπολεί την εποχή που αυτός και η Πώλα, ερωτευμένα πιτσουνάκια, συμμετείχαν στο υπαίθριο μουσικό μνημόσυνο για τη δολοφονία του Τζον Λένον ή πιο παλιά, μαθητής στο γυμνάσιο, όταν υπεξαιρούσε τους στίχους του Πολ Σάιμον για να εντυπωσιάσει την ανίδεη φιλόλογό του (μια από τις πιο αστείες σκηνές του βιβλίου) ή ακόμα πιο παλιά, μικρό εβραιόπουλο, όταν λογομαχούσε οδυνηρά με τη μητέρα του γύρω από τον παραλογισμό της θυσίας του βιβλικού Αβραάμ. Γλυκιά εθελοτυφλία, αλλά και αλάθητη συνταγή για την επίσπευση της επικείμενης (εμπορικής και συζυγικής) καταστροφής.