ΑΙΧΜΕΣ Επικίνδυνη ρύθμιση

Η ελληνική νομοθεσία, σε πλήρη αναντιστοιχία με τις διεθνείς εξελίξεις, υιοθέτησε με τον Ν. 2623/98 και το επανέλαβε με τον πρόσθετο νόμο την απόλυτη απαγόρευση δημοσιοποίησης δημοσκοπήσεων για διάστημα δύο εβδομάδων πριν από τις εκλογές, χωρίς μάλιστα καμιά άλλη θεσμική πρόνοια. Πρόκειται για μια επικίνδυνη και μαξιμαλιστική ρύθμιση, οι αρνητικές επιπτώσεις της οποίας έγιναν ήδη εμφανείς κατά την πρώτη εφαρμογή του νόμου στις βουλευτικές εκλογές του Απριλίου 2000. Ιδιαίτερα σε μια εποχή «δημοσκοπικού κορεσμού», όπου ακόμη και για την επιλογή των υποψηφίων σε τοπικές εκλογές οι κλασικές εσωκομματικές διαδικασίες τείνουν να υποκατασταθούν από τις δημοσκοπήσεις, είναι απολύτως αναγκαίο να απομακρυνθούμε ταχύτατα από το ισχύον αναχρονιστικό νομοθετικό πλαίσιο.

Η αντιμετώπιση και η κριτική των πολιτικών δημοσκοπήσεων δεν είναι απαραίτητο να ταλαντεύεται ανάμεσα στις ακραίες εκδοχές είτε της θεοποίησής τους- ως σύγχρονη έκφραση της άμεσης δημοκρατίας- είτε της δαιμονοποίησής τους ως χειραγωγικό μηχανισμό ουσιαστικής κατάργησης της δημοκρατίας. Όπως όλα τα κοινωνικά φαινόμενα, έτσι και οι πολιτικές δημοσκοπήσεις έχουν αναμφίβολα μια διπλή και αντιφατική όψη: επιτρέπουν τη συστηματικότερη καταγραφή και γνώση των πολιτικών φαινομένων και ταυτόχρονα είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθούν για τη διαμόρφωση και επιβολή ορισμένων απόψεων. Γι΄ αυτό και είναι απαραίτητο η υλοποίηση και η δημοσιοποίησή τους να διέπονται από ένα, κατά το δυνατόν, διαφανές θεσμικό πλαίσιο, το οποίο να διαμορφωθεί με ιδιαίτερη σύνεση και με την ευρύτερη συναίνεση ανάμεσα στους παραγωγούς και τους χρήστες των πολιτικών δημοσκοπήσεων. Και, όπως, είναι φυσικό, για κάθε μεθοδολογία που θέλει να ακολουθεί, έστω και εν μέρει, τους βασικούς κανόνες της επιστήμης, έτσι και οι πολιτικές δημοσκοπήσεις είναι αναπόφευκτο, σε ορισμένες περιπτώσεις, να κάνουν λάθος.