ΜΙΑ ΓΥΝΑΙΚΑ ΣΤΟΝ ΑΘΩ!

Δεν είναι καθόλου τυχαίο που το πρώτο κεφάλαιο ενός τόσο φιλόδοξου βιβλίου αναφέρεται αποκλειστικά στο Άγιο Όρος. Η επιθυμία του Σκωτσέζου λογοτέχνη- ταξιδευτή είναι πρωτοφανής: σκοπεύει να ανασυστήσει την οδοιπορία που έκαναν 14 αιώνες νωρίτερα, συγκεκριμένα το 587, ο καλόγερος Ιωάννης Μόσχος και ο μαθητής του Σωφρόνιος. Πραγματοποιώντας μια τοξοειδή πορεία, οι δυο Βυζαντινοί ταξιδευτές είχαν καλύψει τότε όλη σχεδόν την έκταση του Ανατολικού Βυζαντίου και κατέληξαν στα βάθη της αιγυπτιακής ενδοχώρας. Σκοπός τους; Να συλλέξουν τη σοφία των πατέρων της ερήμου και των μυστών της Ανατολής προτού αυτή καταρρεύσει. Στα ίχνη τους βρίσκεται τώρα ο Νταλρίμπλ. Το βράδυ της 29ης Ιουνίου του 1994 διανυκτερεύει στη Μονή Ιβήρων. Η κατανυκτική ησυχία που επικρατεί τον βοηθάει να βάλει σε τάξη το μυαλό του και να καταγράψει τι είναι εκείνο που τον έχει συνεπάρει από το Λειμωνάριο του Μόσχου, αλλά και πώς τον παρακίνησε για το συγκεκριμένο ταξίδι ο μεγάλος βυζαντινολόγος Στίβεν Ράνσιμαν. Απ΄ όλες τις κρίσεις και περιγραφές του Νταλρίμπλ για τον αγιορείτικο τρόπο ζωής αξίζουν πρωτίστως δύο. Το πρώτο είναι η ενοχή που κουβαλάει για έναν πρόγονό του γένους θηλυκού. Πρόκειται για τη βικτωριανή μακρινή του θεία Βιρτζίνια Σόμερς, που κατάφερε το 1857 να ζήσει για δύο ολόκληρους μήνες σε μια σκηνή- ναι, ναι!- του Άθω, παρέα με τον σύζυγό της. Υπάρχει μάλιστα επιστολή της στην οποία, ανάμεσα στ΄ άλλα, μιλάει για το «πώς οι μοναχοί την οδήγησαν στους κήπους και της πρόσφεραν να δοκιμάσει φρούτα». Το δεύτερο άχθος του καθολικού επισκέπτη έχει να κάνει με τον περιηγητή Ρόμπερτ Κέρζον, έναν από τους χειρότερους κλέφτες που γνώρισε ποτέ το Όρος. Συντροφιά με κάποιον- ξανά!- συγγενή του συγγραφέα, ο Κέρζον έπεισε έναν ηγούμενο να του πουλήσει με το ζύγι χειρόγραφα ανεκτίμητης αξίας, λες και ήταν γεωργικά προϊόντα σε κάποιο οθωμανικό παζάρι, και έφυγε από το Όρος με τα μπαούλα του γεμάτα με βυζαντινά χρυσόβουλα. Ο Άθως σηματοδοτεί για το ταξίδι του Νταλρίμπλ την καταλληλότερη αφετηρία: μονάχα εκκινώντας από αυτόν εδώ τον τόπο έχει πιθανότητες να βρει τι απόμεινε από το λυκόφως του Βυζαντίου. Πράγμα που τελικά θα το καταφέρει.

Ουίλιαμ Νταλρίμπλ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗ ΣΚΙΑ ΤΟΥ

ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ.

ΜΤΦ. ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΑΚΟΥ ΕΚΔ. ΩΚΕΑΝΙΔΑ, 2000 ΣΕΛ. 637, ΤΙΜΗ: 20 ΕΥΡΩ