ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΚΑΠΟΙΟΣ ΜΟΝΑΧΟΣ;

Φθινόπωρο του 1950. Ο νεαρός ελληνιστής πατάει το πόδι του στο λιμανάκι της Δάφνης, στην πρώτη από τις τρεις επισκέψεις που θα πραγματοποιήσει στην αθωνίτικη πολιτεία. Βρίσκεται στην αρχή μιας λαμπρής καριέρας και το βασικό του μέλημα είναι να προσεγγίσει κάθε πτυχή του ελληνικού πολιτισμού, παλαιότερου και σύγχρονου. Πρώτα απ΄ όλα βέβαια θέλει να γνωρίσει τον αγιορείτικο κόσμο, για να βρει τι είναι αυτό που τον κάνει τόσο σαγηνευτικό. Μέρα με τη μέρα συνειδητοποιεί ότι πρόκειται για μια περιήγηση όχι σε κάποιον ξεχωριστό τόπο, όσο για ένα ταξίδι σε μιαν άλλη διάσταση χρόνου: σε μια αχρονική νησίδα όπου οι περισσότερες αξίες είναι εντελώς ανεστραμμένες. Οι πληροφορίες του για τον μοναστικό τρόπο ζωής, την αρχιτεκτονική και τους τελετουργικούς κανόνες είναι κάτι παραπάνω από ακριβείς και εύστοχες. Έτσι, λόγου χάρη, φτάνει στο σημείο να κάνει λόγο για το αγιορείτικο ψωμί και την αξεπέραστη γεύση του από γλυκόριζα και υγρό καστανόχωμα. Σε κάθε μοναστήρι που επισκέπτεται αφήνεται να τον κυκλώσουν οι οσμές και οι ήχοι, ενώ επιδιώκει συνεχώς να συναντηθεί με ξεχωριστούς μοναχούς, όπως είναι ο Ρώσος ερημίτης Τατιάν Κουτσερένκο. Ο Λακαριέρ έχει την τόλμη να μιλήσει και για ένα δύσκολο κεφάλαιο, την ομοφυλοφιλία των μοναχών. Με αφορμή κάποια περιστατικά στα οποία υπήρξε μάρτυρας (και παραλίγο θύμα), εξετάζει το φαινόμενο στα πλαίσια μιας κοινότητας απολύτως ανδροκρατούμενης όπου, σύμφωνα με τα λόγια ενός καλόγερου, η εν λόγω πράξη «είναι αμάρτημα της σάρκας, αλλά μπορεί ν΄ αποβεί και πηγή αγάπης». Οι αγωνίες ωστόσο και το φιλέρευνο πνεύμα του Λακαριέρ δεν τερματίζονται εδώ. Η βυζαντινή τέχνη, η σχέση της ορθοδοξίας με την αρχαία Ελλάδα και ο αναχωρητισμός είναι μερικά από τα θέματα που τον απασχολούν διαρκώς στην προσπάθειά του να δώσει απάντηση στο εναγώνιο ερώτημα «γιατί γίνεται κάποιος μοναχός;». Απάντηση θα πάρει όταν θα βρεθεί στα Καρούλια και θα συνομιλήσει με εξαϋλωμένους αναχωρητές που είναι έτοιμοι να αγγίξουν το θείον και την απόλυτη αλήθεια. Τη μέρα που δέχεται την ευλογία του ασκητή Νικώνιου καταλαβαίνει ότι έφτασε το πλήρωμα του χρόνου να εγκαταλείψει το Όρος.

Ζακ Λακαριέρ

ΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ

ΜΤΦ. ΙΩΑΝΝΑ Δ. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗ ΕΚΔ. Ι. ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΗ 1980, 8Η ΕΚΔΟΣΗ ΣΕΛ. 339, ΤΙΜΗ: 26,54 ΕΥΡΩ