Κόντρα σε προλήψεις και σαθρές θεωρίες

Όλο έκπληξη, πολλές φορές ανάκατη με φανερή καχυποψία, οι Αγιορείτες μοναχοί αντικρύζουν την άνοιξη του 1998 έναν Αμερικάνο πεζοπόρο να καταφτάνει στο Όρος και να επισκέπτεται μία προς μία όλες τις μονές.

Δεν υπάρχει μοναστήρι όπου να μην τον ρωτήσουν πού αποσκοπεί αυτή η επίσκεψη. Με ειλικρίνεια ο ποιητής και πεζογράφος Κρίστοφερ Μέριλ αποκαλύπτει τους προσωπικούς και οικογενειακούς λόγους, καθώς και την αφορμή: λίγους μήνες νωρίτερα είχε καλύψει δημοσιογραφικά το μακελειό του Σαράγεβο, ζώντας από κοντά το σφαγείο ενός φριχτού εμφυλίου πολέμου. Έπειτα από ένα τέτοιο βάπτισμα στην εξαθλίωση του homo homini lupus, αισθάνεται τώρα βαθιά την ανάγκη η ζωή του να πιαστεί από κάπου. Δηλαδή να δημιουργήσει μια καινούργια, στενή και προπάντων ειλικρινή σχέση με τον Θεό. Είναι πρόθυμοι οι μοναχοί να τον βοηθήσουν να ξεπεράσει τον Γολγοθά του; Μπορούν να τον πείσουν ότι η ζωή έχει κάποιο βαθύτερο νόημα, ότι αξίζει κανείς να αγωνιστεί για κάτι άλλο πέρα από την ικανοποίηση της σαρκικής και πνευματικής πείνας; Πότε ολομόναχος και πότε με τη συνδρομή φωτισμένων μοναχών, ο Μέριλ παλεύει κόντρα σε προλήψεις και σαθρές θεωρίες που είναι γερά ριζωμένες μέσα του και προέρχονται από έναν πολιτισμό της απόλυτης υλικότητας. Δεν είναι τυχαίο που τα βιώματα από το σαρακοστιανό προσκύνημα στο Περιβόλι της Παναγίας, ο Μέριλ τα καλουπάρει στο τρίπτυχο μετάνοια- εξαγνισμός- προσευχή. Με αυτόν τον τρόπο δείχνει τον ορθό δρόμο: πρώτα πρέπει κανείς να αλλάξει το παλιό «δέρμα», ύστερα να βαδίσει τη φλεγόμενη γη της ταπεινοφροσύνης και στο τέλος να αξιωθεί το πόδι του να πατήσει το πρώτο σκαλί της σκάλας για το «άνω σχώμεν τας καρδίας». Η γραφή του Μέριλ, είτε όταν αφηγείται τις περιπετειώδεις εμπειρίες του στις μονές είτε όταν περιγράφει χώρους και αγιορείτικες μορφές, καθηλώνει. Το τα

Κρίστοφερ Μέριλ

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΟΝΑΘΩ

ΜΤΦ. ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΤΡΑΣ ΠΡΟΛ. ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΒΙΣΤΩΝΙΤΗΣ ΕΚΔ. ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ, 2005 ΣΕΛ. 392, ΤΙΜΗ: 22 ΕΥΡΩ

λέντο του αρδεύεται από την κοφτερή ματιά του ανθρωπιστή δημοσιογράφου, αλλά και από τον βαθυστόχαστο πλούσιο ποιητικό του λόγο. Το Ταξίδι στον Άθω θα μπορούσε να συστηθεί σαν το καταλληλότερο ανάγνωσμα για εκείνο το κομμάτι του πληθυσμού που- ευτυχώς; δυστυχώς;- δεν θα αξιωθεί να έχει τη χαρά μιας οδοιπορίας στη Χερσόνησο του Άθω, τις γυναίκες.