Να ζήσουν οι Τσιγγάνοι!

Η γαλανή και ολόφωτη πατρίδα μας χαρακτηρίζεται αρχαιόθεν από μία, κυρίως, ιδιότητα: το «ευσύνοπτον», όπως το έλεγαν οι περικλεείς πρόγονοί μας. Τα τοπία της και τα μνημεία της, τα πελάγη της και οι ιδέες των ανθρώπων της έχουν σαφή και άμεσα αισθητά περιγράμματα, μπορείς να τα αγκαλιάσεις με μια ματιά.

Το ίδιο ισχύει για το χάλι της, τον παραλογισμό της, τη διαφθορά της: είναι γυμνά σαν τις πλαγιές της νέας Πάρνηθας, εξόφθαλμα σαν τα αυθαίρετα όλης της επικράτειας, συμπαγή σαν τις φράσεις του Βασίλη Ρώτα, του διαπρεπέστερου τέκνου που έβγαλε το χιλιοκαψαλισμένο Χιλιομόδι, διάφανα σαν τα πλαστικά νερομπούκαλα που κατακλύζουν τα δάση της και τις παρυφές των δρόμων της. Δεν απαιτείται προσπάθεια για να τα διακρίνει κανείς σε όλο τους το βάθος. Ούτε χρειάζεται να ακούσει τον κ. Πολύδωρα να δηλώνει ότι οι οικοπεδοφάγοι δεν μπορούν να αναχαιτιστούν, τελεία και παύλα (τους λόγους δεν αισθάνεται πως οφείλει να τους εξηγήσει, τους θεωρεί αυτονόητους). Καταλαβαίνεις τι γίνεται, και γιατί γίνεται, με το που θα βγεις από το σπίτι σου και θα κάνεις λίγα μέτρα.

Θα σας διηγηθώ, λοιπόν, μια τέτοια ιστορία συνοικιακής καθημερινότητας, μια ιστορία που τα λέει όλα, ή σχεδόν όλα, για τις πυρκαγιές. Απέναντι από το σπίτι μου υπάρχει ένα πευκόφυτο αλσύλλιο, κάτι σαν εξωτερικός θύλακος (exclave)

του λόφου του Φιλοπάππου, στην απέναντι πλευρά του περιφερειακού. Η δροσιά που σκορπίζει είναι φιλί ζωής, ειδικά τούτο το καλοκαίρι των αφύσικων καυσώνων. Αυτό, βέβαια, δεν εμποδίζει κατοίκους της περιοχής και διερχομένους να το χρησιμοποιούν σαν χωματερή, όπου πετάνε ό, τι μπορεί να βάλει ο νους, καθώς τους τρεις κάδους απορριμμάτων που υπάρχουν μπροστά στο πάρκο τούς περνούν προφανώς για γλάστρες. Βλέπει κανείς, έτσι, από μπουκάλια και κουτιά μπίρας, άδεια μπιντόνια και αφρολέξ ώς χαρτομάντιλα, με τα οποία οι κυρίες σκουπίζουν τους πισινούς των σκύλων τους (όχι όμως και τη γη από τα προϊόντα των πισινών). Το σκουπιδομάνι αυτό αποκτά μέσα σε μια- δυο βδομάδες θλιβερό όγκο, που γίνεται ολοένα θλιβερότερος, αφού η αρμόδια «Υπηρεσία Πρασίνου» του Δήμου δεν δίνει ποτέ σημασία. ΄Ωσπου, κάποια στιγμή, μερικοί περίοικοι, ελάχιστοι δυστυχώς, άρχισαν να καθαρίζουν μόνοι τους το παρκάκι. Σισύφεια προσπάθεια, φυσικά, αφού κάθε φορά ο χώρος δεν αργούσε να παρουσιάσει πάλι εικόνα σκουπιδαριού, διαψεύδοντας την αφελή πίστη, ή έστω ελπίδα, των εθελοντών καθαριστών πως η θέα του καθαρού πάρκου και της δικής τους πρωτοβουλίας θα αφύπνιζε το φιλότιμο των βρομιάρηδων.

Μια διασκεδαστική παρένθεση εδώ, καθ΄ όλα σχετική όμως με την ιστορία που διηγούμαι. Πρόσφατα, μόλις είχα τελειώσει τον καθαρισμό του αλσύλλιου και απομακρυνόμουν, όταν εμφανίστηκε μια από τις κυρίες που προανέφερα με το σκυλάκι της, έτοιμη για μια νέα επιχείρηση κοπροβολής και χαρτόρριψης κάτω από τα πεύκα. Βλέποντας το παρκάκι καθαρό, μονολόγησε μεγαλόφωνα με ύφος χιλίων μαντάμ ντε Πομπαντούρ: «Μπα!

Πώς και φιλοτιμήθηκαν να το καθαρίσουν!» Και προχώρησε προς τα δέντρα η αγέρωχη και υπεράνω φιλοτιμίας κυρία, σαφώς ικανοποιημένη που το σκυλάκι της θα έχεζε σε καθαρό περιβάλλον κι αυτή θα μπορούσε επιτέλους να ξανασπείρει τα σκατωμένα χαρτομάντιλά της σε «παρθένο» έδαφος.

Τέλος πάντων, το αλσύλλιο διατηρείται παρ΄ όλα αυτά σχετικά καθαρό για κάποιες μέρες, χάρη στους μαζοχιστές Σισύφους της γειτονιάς.

Προσέξτε τώρα. Ακριβώς τις μέρες του πρώτου καύσωνα και της μεγάλης πυρκαγιάς στην Πάρνηθα, κάποιοι άγνωστοι και άφαντοι άρχισαν να αραδιάζουν, προφανώς μες στη βαθιά νύχτα, κατά μήκος της μιας πλευράς του πάρκου μεγάλες, βαριές πλαστικές σακούλες με απορρίμματα ενός καινούργιου τύπου: μπάζα από γιαπιά που δεν υπάρχουν εκεί γύρω, ξερόκλαδα, καθώς και πλήθος καδρόνια. Τα μπάζα και τα ξερόκλαδα στις σακούλες συμπληρώνονταν με κάθε λογής πλαστικά μπιντόνια, λάστιχα και γυαλιά. Όλα αυτά πρώτης τάξεως προσάναμμα, στις θερμοκρασίες του φετινού Ιουλίου.

Μέρα με τη μέρα η παράταξη των απορριμμάτων γινόταν ολοένα μακρύτερη και πυκνότερη. Μου μπήκαν τότε ψύλλοι στ΄ αφτιά. Το περί ου ο λόγος αλσύλλιο έχει το θράσος να διακόπτει ένα πολύ «ενδιαφέρον» οικοδομικό τετράγωνο, ανάμεσα στην οδό Φιλοπάππου και τον περιφερειακό. Αποτελεί, δηλαδή, ένα επίφθονο «φιλέτο». ΄Εχει γούστο… σκέφτομαι, και τηλεφωνώ στο περίφημο 195 του Δήμου, τη λεγόμενη «Δημοτική Επέμβαση». Τους περιγράφω την κατάσταση, τους τονίζω ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος πυρκαγιάς και τους ζητώ να στείλουν ένα αυτοκίνητο του Δήμου να μαζέψει τις σακούλες και τα καδρόνια. Μου λένε ότι θα «ειδοποιήσουν». Περνούν οι μέρες και δεν γίνεται τίποτα.

Τηλεφωνώ ξανά και με διαβεβαιώνουν ξανά ότι θα «ειδοποιήσουν». Αποτέλεσμα ξανά μηδέν. Στο τρίτο τηλεφώνημα επικαλούμαι τη δημοσιογραφική μου ιδιότητα και, ναι, τους απειλώ ότι θα βγάλω το θέμα στην εφημερίδα μου.

Συνέβη τότε κάτι παράξενο.

΄Επειτα από δύο μέρες, οι μισές σακούλες είχαν εξαφανιστεί, οι άλλες μισές όμως, μαζί με σκόρπια παλιοπράματα, είχαν μείνει στη θέση τους, όπου και παραμένουν ώς τη στιγμή που γράφω αυτές τις γραμμές, έναν μήνα δηλαδή μετά την πρώτη τους εμφάνιση κι ενώ το θερμόμετρο δείχνει πάλι 45 βαθμούς. Προσπάθησα να καταλάβω με ποια λογική το «ειδοποιημένο» αυτοκίνητο του Δήμου για τα μεγάλα απορρίμματα («Καθαρή Συμμαχία»!) είχε μαζέψει κάποιες σακούλες και είχε αφήσει τις άλλες. Δεν έβρισκα άκρη, ώσπου πρόσεξα τη σύνθεση των απορριμμάτων που είχαν μείνει. ΄Ηταν τα μπάζα, τα πλαστικά δοχεία, τα σπασμένα γυαλιά κ.λπ. Αυτά που είχαν περισυλλεγεί ήταν τα υλικά ξυλείας.

Μια ερμηνεία σχηματίστηκε τότε στο μυαλό μου, και πιστεύω πως είναι η σωστή. Το μερικό και, φευ, προσωρινό χάπι εντ της ιστορίας, δηλαδή ο περιορισμός, όχι η αποσόβηση, του κινδύνου πυρκαγιάς δεν οφείλεται στον Δήμο, αλλά σ΄ εκείνη την αεικίνητη, δραστήρια και τόσο παρεξηγημένη φυλή, στην οποία και αφιερώνω αυτό το κείμενο: τους Τσιγγάνους! Οι Τσιγγάνοι είναι οι πιο συνεπείς, οι πιο ενθουσιώδεις και οι πιο αποτελεσματικοί οδοκαθαριστές των πόλεών μας. Τις διατρέχουν ασταμάτητα με τα Ντάτσουν τους και μαζεύουν ό, τι τους φαίνεται αξιοποιήσιμο- ξύλα, παλιοσίδερα, παλιά έπιπλα, χαλασμένες συσκευές, ξεχαρβαλωμένα στρώματα, λεκάνες τουαλέτας, όλα αυτά με τα οποία οι καλοί Αθηναίοι και οι κάτοικοι των άλλων ελληνικών πόλεων φράζουν τις γωνίες των πεζοδρομίων τους, όσες από αυτές δηλαδή δεν είναι ήδη φραγμένες από τα αυτοκίνητά τους. Ένα ζήτω για τους Τσιγγάνους!

΄Οσο για τον Δήμο και τις υπηρεσίες του, κάνουν μόνο γι΄ αυτό που άφησαν μπροστά στο παρκάκι της ιστοριούλας μας: τα μπάζα.