Φαινόμενα

Το σώμα «θέατρο» του κυνισμού

Σειρά για έναν κόσμο άνυδρο από συναισθήματα, τον κόσμο που κυνηγάει την ομορφιά με το νυστέρι, που αποθεώνει την εικόνα του προσώπου και καταργεί το ίδιο
Σειρά σκληρή, η σειρά «Νip tuck» ή «Πλαστική ομορφιά» (μεταδίδεται από το Filmnet και, τα παλαιότερα επεισόδια, αυτό το καλοκαίρι από το Star), εμπνευσμένη από την αποθέωση της πλαστικής χειρουργικής στην εποχή μας. Τη βιομηχανία επιδιόρθωσης της φύσης για να ταιριάξει στα μέτρα ενός κόσμου άγριου, που καθιστά το σώμα «θέατρο» του κυνισμού του. Γιατί η διατήρηση των νιάτων, η απόκτηση χαρακτηριστικών που επιβάλλει το σύγχρονο λάιφ στάιλ, συνδυάζεται με χαρακτήρες εμποτισμένους από την αξία της εικόνας: αυτή σημαντικότερη από τις ζωές, σημαντικότερη από τις ψυχές, έτοιμες να πουληθούν για οτιδήποτε θα μπορούσε να φέρει τα σώματα και τα πρόσωπα κοντά στην πλαστική τους φαντασίωση. Κόσμος σκοτεινός, με πλήρη απουσία συναισθημάτων και πνευματικότητας. Μόνο μεγέθη και σχήματα εξωτερικών χαρακτηριστικών, ρηχότητα που φέρνει απελπισία με το άνυδρο τοπίο της, στεγνό από ανθρώπινους χυμούς.

Σειρά που εκφράζει το νέο πνεύμα της αμερικανικής τηλεοπτικής παραγωγής, το οποίο αφήνει πίσω του τους ήρωες με τις ηθικές αξίες, τις ιστορίες με ηθικά διδάγματα ή με κοινωνική ευαισθησία και δείχνει έναν κόσμο όπου δεν υπάρχουν «συμπαθητικοί» χαρακτήρες και μάλιστα με εκείνα τα ξεπερασμένα στερεότυπα, που είχαν στόχο να εκτονώσουν τις κοινωνικές εντάσεις από την οικονομική ανισότητα, όπως φτωχοί-καλοί και πλούσιοι-διεφθαρμένοι.

Φτωχοί και πλούσιοι εμφανίζονται στην «Πλαστική ομορφιά» το ίδιο διεφθαρμένοι από τον κόσμο της γυαλιστερής επιφάνειας, από το όνειρο της εδώ-και-τώρα απόλαυσης, όπου το σώμα υπάρχει για την εικόνα του που προβάλλει στους άλλους. Στη νέα σοδειά αμερικανικών σειρών, οι ήρωες σέρνουν όλα τα ελαττώματα που η αμερικανική πουριτανική ηθική επισήμως αναδεικνύει σε εγκληματικά: είναι μοιχοί, μπορεί να έχουν επαμφοτερίζουσες σεξουαλικές συμπεριφορές, επιβιώνουν χωρίς να δείχνουν ότι έχουν ανάγκη από συναισθήματα, παρά μόνο τα χρήματα. Στην πραγματικότητα πρόκειται για σειρές που αποκαλύπτουν τον κόσμο κάτω από το «λευκό σεντόνι» του αμερικανικού πουριτανισμού, αλλά χωρίς να δηλώνουν ότι το σηκώνουν. Η συμπεριφορά των ηρώων ελέγχεται μόνον από τις αξίες του θεατή. Καλείται ο θεατής να απορρίψει ή να αποδεχθεί τον κυνισμό ως τη μόνη υπαρκτή αξία του κόσμου που προβάλλουν τα μίντια, που «γυαλίζει» από ακριβές πομάδες και φαντάζει εξαϋλωμένος, αλλά από τις δίαιτες, στο όνομα της λατρείας του σώματος χωρίς ψυχή. Η στρέβλωση της χριστιανικής αρχής, που θέλει το κορμί απαλλαγμένο από την ύλη στο όνομα της πνευματικότητας, οδηγεί στη λιπόσαρκη κατασκευή των νυστεριών, με φουσκωμένα μόνον τα χαρακτηριστικά της σεξουαλικής πρόκλησης. Η σειρά «Νip tuck» είναι η αποθέωση του ναρκισσιστικού όντος και η κατάργηση του ατόμου ως κοινωνική και ηθική αξία.

Πρωταγωνιστές δύο πλαστικοί χειρουργοί που ουδεμία σχέση έχουν με την ηρωική εικόνα του γιατρού των σίριαλ περασμένων δεκαετιών. Κυνηγοί του πλούτου και του εύκολου έρωτα, νάρκισσοι όπως οι πελάτες τους, δύο επιχειρηματίες που συμβαδίζουν με την εποχή τους- ή μάλλον αποτελούν ιδανικά προϊόντα της. Σε ένα από τα επεισόδια τους επισκέπτεται μια οικογένεια τυπική της λαϊκής Αμερικής, όπως η τηλεόραση ρίχνει το βλέμμα επάνω της. Η μητέρα παχύσαρκη- οι φτωχοί μόνον είναι χοντροί, αφού δεν έχουν άλλη απόλαυση από το να τρώνε και δεν έχουν χρήματα για να τρώνε σωστά και να γυμνάζονται. Η παχύσαρκη νοικοκυρά έχει κερδίσει σε τηλεπαιχνίδι- σαν το «Deal»- πάνω από 300 εκατομμύρια δολάρια. Και είναι αποφασισμένη να τα ξοδέψει για να αποκτήσουν όλοι στην οικογένεια τα σωματικά χαρακτηριστικά που θα δείχνουν τον πλούτο τους. Το σώμα ταπεινωμένο, υποταγμένο, φυλακισμένο στην αθλιότερη υλιστική φαντασίωση.


Το ψυγείο, η κουζίνα και η… Μαντόνα

Κάποτε η Αμερική ονειρευόταν καινούργιο ηλεκτρικό ψυγείο και κουζίνα, αργότερα ακριβό αυτοκίνητο ή σπίτι, πλέον ονειρεύεται το σώμα της Μαντόνας. Αναμενόμενο. Οι σπασμοί του καπιταλισμού από τα όρια της κατανάλωσης έφτασαν να αναδείξουν το σώμα σε «θέατρο» για την παράσταση της θεάς ύλης, του χρήματος που προβάλλεται στις σιλικονούχες προσθήκες και στα τσιτωμένα μάγουλα. Πόσα αυτοκίνητα και ακριβά γκάτζετ να καταναλωθούν; Γίνεται γκάτζετ το ίδιο το ανθρώπινο κορμί. «Θέλω να έχω την εικόνα που ταιριάζει στο ύψος του τραπεζικού μου λογαριασμού», λέει με άγριο ύφος η χοντρή νοικοκυρά. Και για τον σύζυγο θέλει αύξηση πέους «για να γίνει πιο ευτυχισμένη».

Τα μεγέθη, τα σχήματα των σωμάτων, η αρχιτεκτονική της εμφάνισης με νυστέρι που προσβάλλει, που καταργεί το πρόσωπο, αφού αυτό δεν υπάρχει έτσι κι αλλιώς αν δεν είναι «τέλειο» για να λουστεί στο φως των φωτογράφων, γιατί μόνον αυτό υπάρχει στη θέση εκείνου του εσωτερικού φωτός της ψυχής. Αυτό ποιος να το διακρίνει, πλέον;