Φαινόμενα

Προδοσία σε παιδικά μάτια

Την πιο κρίσιμη στιγμή του μεγαλώματος των παιδιών μας, τη στιγμή της ιερής αγωνίας για την επιτυχία στις Πανελλήνιες, διαψεύδει τις προσδοκίες τους η ενήλικη κοινωνία
Άνοιξαν τηλεπαράθυρα για την υπόθεση της καθοδηγούμενης αναβαθμολόγησης γραπτών στο μάθημα των Αγγλικών στις Πανελλήνιες.

Μέγιστη υπόθεση για τον τόπο. Όχι γιατί απλώς δέχθηκε πλήγμα ο θεσμός των Πανελληνίων. Αλλά γιατί δέχθηκε πλήγμα η εμπιστοσύνη των παιδιών στον κόσμο των ενηλίκων. Τη στιγμή ακριβώς, η οποία έχει αναδειχθεί σε μεγίστη για τα ίδια και για τις οικογένειές τους- κυρίως των μεσαίων και χαμηλών οικονομικά στρωμάτων- που βλέπουν την είσοδο των βλασταριών τους στο πανεπιστήμιο από τη μεταπολεμική Ελλάδα και μέχρι σήμερα σαν τη σημαντικότερη «πύλη» για ένα «καλύτερο μέλλον».

Έχει ήδη επιληφθεί η Δικαιοσύνη, μετά τις καταγγελίες δύο καθηγητριών, οι οποίες επίσης διώκονται. Η υπουργός Παιδείας κ. Γιαννάκου, στο πρωινό του Μega, αρνείται πως υπάρχει ουσιαστικό πρόβλημα, εκτός μιας μικρής καθυστέρησης πέντε ημερών, για να ανακοινωθούν τα αποτελέσματα των γραπτών στα Ειδικά Μαθήματα, τα οποία επανεξετάζονται. Μιλάει για εκμετάλλευση του θέματος για πολιτικούς λόγους. Προεκλογική περίοδος και η χώρα στο πόδι.

Μόνο που η υπόθεση των Πανελλήνιων Εξετάσεων δεν αφορά μια κοινωνική ομάδα, την οποία πλήττουν κυβερνητικές ολιγωρίες και σπεύδει η αντιπολίτευση να την «υιοθετήσει» μαζί με τα αιτήματά της. Στόχος των τηλεπαραθύρων δεν μπορεί να είναι καν ένα τηλεοπτικό κοινό που προκειμένου να το εντυπωσιάσουν, επιδίδονται οι μεν εκπομπές και τα δελτία σε χορογραφία της επικαιρότητας, οι δε πολιτικοί σε τηλεπαραθυράτες πιρουέτες. Καθηγητές καταγγέλλουν ότι δεν είναι ούτε η πρώτη φορά που γίνεται κάτι τέτοιο ούτε αφορά μόνο το μάθημα των Αγγλικών. Οι καθηγήτριες που αποκάλυψαν το γεγονός δίνουν συνέντευξη Τύπου, καθώς διώκονται και αυτές, για να πουν ότι με αυτό τον τρόπο πνίγεται οποιαδήποτε αντίσταση καθηγητών στο μέλλον σε εντολές για παράβαση καθήκοντος. Η αλυσίδα της δημοσιότητας λειτουργεί άριστα μεν, αλλά το τοπίο θολώνει.

Στη μέση οι μαθητές. Η αγωνία τους, η υπερεπένδυσή τους, η πρώτη που καλούνται να κάνουν από τα πρώτα τους βήματα στην εκπαίδευση. Ο πρώτος μεγάλος στόχος τους εμφανίζεται αίολος, σαθρός, θύμα νοοτροπιών δυσνόητων για τις άγουρες, απόλυτες στην κρίση τους εφηβικές ψυχές. Για ορισμένους δεν μπορεί παρά η πρώτη αυτή συνάντηση με την οργανωμένη Πολιτεία των ενηλίκων να είναι τραυματική. Όχι ίσως, γιατί βλέπουν την αγωνία τους να παρατείνεται, γιατί κλονίζεται η εμπιστοσύνη τους σε κανόνες που το ίδιο το σχολείο τους δίδαξε ότι είναι απαραβίαστοι και πολύ νωρίς μαθαίνουν ότι μπορεί και να παραβιάζονται για οποιουσδήποτε λόγους- παραμένουν δυσνόητοι όποιοι κι αν είναι- αλλά επειδή μαθαίνουν πολύ νωρίς, ότι μπορεί να φορτώνουν την πιθανή αποτυχία τους σε άλλους, στους μεγαλύτερους, στους προηγούμενους, στο σύστημα. Α! αυτό κι αν προκαλεί βίαιες αντιδράσεις, αυτό κι αν προκαλεί θύελλες. Στην πρόβα τζενεράλε για την ενήλικη ζωή τους, που καλούνται να επιδείξουν πάνω από τα γραπτά τους ωριμότητα και αυτοπεποίθηση, σκοντάφτουν στο χειρότερο ελάττωμα της κοινωνίας των ενηλίκων, στο χειρότερο ελάττωμα του συστήματος, στο οποίο επιχειρούν να ενταχθούν και μάλιστα με μυαλό γεμάτο νουθεσίες για το πόσο υπεύθυνα οφείλουν να είναι μπροστά στη ζωή. Μπορούν λοιπόν, να είναι όσο ανεύθυνοι θέλουν μπροστά στον κόσμο της ενήλικης ανευθυνότητας. Η ιερή αγωνία του έθνους για την επιτυχία των παιδιών του στις Πανελλήνιες αποδεικνύεται ένας ακόμη χώρος όπου η μικροπολιτική μικρόνοια απλώνει το απερίσκεπτο δίχτυ της. Και ισχυροποιεί τους δεσμούς της με το «καινούργιο».

Κάθε κρίση σε αυτόν τον τόπο, που ενδύεται την τηλεοπτική φαντασμαγορία, αποκαλύπτει τη στρεβλή ένωση του σύγχρονου με το παλαιό, που συνεπάγεται την ανωριμότητα στην τήρηση των θεσμών. Κάθε γωνία που σχηματίζουν οι θεμελιώδεις ανάγκες των πολιτών στη συνάντησή τους με τον σύγχρονο κόσμο και που είναι ρόλος της πολιτικής να διαχειριστεί, να θεμελιώσει μεθόδους ειρηνικής ένωσης, αποδεικνύεται αντιθέτως σημείο, όπου οι σπασμοί μιας παρωχημένης κομματικής νοοτροπίας- εκείνη που θέλει τον έλεγχο των αναγκών των πολιτών με ευκαιριακές παροχές- προκαλούν τη συντριβή ονείρων, προκαλούν πολεμικό κλίμα.


Προς δόξαν της συντήρησης

Και όπου «πολεμικό κλίμα», η τηλεόραση των τηλεπαραθύρων τείνει το βλέμμα της κάμερας. Κι εκεί, μπροστά της, ξεδιπλώνεται η ενήλικη ανωριμότητα και η σύγχυση. Χωρίς αυτά- τα τηλεπαράθυρα- η στρέβλωση δεν θα τύχαινε πανηγυρικής αποκάλυψης. Αλλά ακόμη κι εκεί, στη διαχείριση του θεάματος του ελαττώματος, συναντιέται η δομική ανωριμότητα του συστήματος με την τηλεοπτική. Προς δόξαν της συντήρησης. Γιατί η ταχύτητα της τηλεόρασης, το «εδώ και τώρα», το αποκάλυψη ίσον λύση, πόρρω απέχει από την αργή, σταδιακή, δύσκολη ενηλικίωση που απαιτούν οι δημοκρατικοί θεσμοί, πόσω μάλλον όταν είναι ήδη παρωχημένοι, όπως ο θεσμός των Πανελληνίων, πόσω μάλλον όταν η υπόθεση της Παιδείας φέρει τραύματα, που δεν κλείνουν με επικοινωνιακά τσιρότα μιας κοντόθωρης, υπό διαρκή προεκλογική υστερία, πολιτικής.