Ο σφυγμός και η μελωδία

Σπάνια- όλο και σπανιότερα πια- η κυρίαρχη μελωδία μιας εποχής πιάνει και τον σφυγμό της. Ακόμη πιο σπάνια εκδίδονται αυτοβιογραφίες μουσικών ή μαρτυρίες μουσικόφιλων που να αποτυπώνουν με ενάργεια τόσο τον σφυγμό όσο και τη μελωδία μιας εποχής. Αυτό το εξάμηνο δύο εξαιρετικά βιβλία, που πληρούν τους ανωτέρω όρους, υπέπεσαν στην αντίληψή μας.

Το όνομα του Γκαετάνο Βελόζο πιθανόν να μην είναι ιδιαίτερα γνωστό στην πατρίδα μας, αλλά διεθνώς θεωρείται ως ο Βραζιλιάνος Μπομπ Ντίλαν. Στον τόμο Βrazil- Μια Ιστορία Μουσικής και Επανάστασης (Ηλέκτρα) συνδυάζει την αυτοβιογραφία του με την ιστορία και τη μουσική της χώρας του την ίδια περίοδο (δεκαετία του ΄60). Μιλάει εκτενώς για το μουσικό ρεύμα στο οποίο πρωτοστάτησε, τη μουσική Τropicalismo- συγκερασμός της βραζιλιάνικης παράδοσης και των ριζοσπαστικών κινημάτων τέχνης-, την αντίστασή του κατά της στρατιωτικής δικτατορίας, την εξορία του στην Ευρώπη και την επάνοδό του. Εάν όλα αυτά σας παραπέμπουν σε Λατίνο… Θεοδωράκη, δεν πέφτετε και πολύ έξω, τουλάχιστον ιδιοσυγκρασιακά.

Στα καθ΄ ημάς, ανεκτίμητες είναι οι μαρτυρίες του δημοσιογράφου Πάνου Γεραμάνη – δημοσιευμένες στα «ΝΕΑ», στον «Ταχυδρόμο», στο «Δίφωνο», παλαιότερα στην «Ακρόπολι», μα και κάποιες αδημοσίευτες έως σήμερα- που τόσο απροσδόκητα έφυγε από κοντά μας πρόπερσι. Στον τόμο Πάνος Γεραμάνης- Η ζωή μου ένα τραγούδι (Καστανιώτης), με πρόλογο του Λευτέρη Παπαδόπουλου και επιμέλεια του Βασίλη Λουμπρίνη, ο Γεραμάνης ξαναζωντανεύει το κλίμα μιας ολόκληρης εποχής στο λαϊκό μας τραγούδι και το μπολιάζει με το δικό του ήθος. «Ήταν ένα μεγάλο παιδί», γράφει για τον Γεραμάνη ο Λουμπρίνης. «Ψυχούλα.

Κουβαρντάς. Ανοιχτοχέρης.

Του άρεσε πολύ το χιούμορ. Δεν κρατούσε κακία σε κανέναν». Αυτή μεγαθυμία- αλλά και η πεισματάρικη άρνησή του να συντονίσει το βήμα του με τα εκάστοτε γούστα των δισκογραφικών εταιρειών- εμποτίζει το βιβλίο του.