Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος: Μύθος και ανοιχτοί λογαριασμοί

Στα βιβλία που ακολουθούν, η Ιστορία συναντά τη Μυθοπλασία. Καμιά φορά, το μυθιστόρημα αποτυπώνει και ερμηνεύει τα ιστορικά συμβάντα καλύτερα από διατριβή.

Ρierre Αssouline ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΟ LUΤΕΤΙΑ
Μτφ Σπύρος Παντελάκης, Πόλις, 20 #
Γαλλία, 1938-1945. Άνοδος και πτώση του Χίτλερ. Το ξενοδοχείο Lutetia, στην αριστερή όχθη του Σηκουάνα, αναδεικνύεται σε συμβολικό πεδίο μάχης.

Εμιγκρέδες, αντιναζί συγγραφείς, πολιτικοί, καλλιτέχνες, Γερμανοί αξιωματικοί, συνεργάτες εκπατρισμένοι που επιστρέφουν από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Τόμας Μαν, Τζέιμς Τζόις, Αλμπέρ Κοέν.O αφηγητής, υπεύθυνος ασφαλείας του πολυτελούς ξενοδοχείου, παρατηρεί τους πάντες με το άγρυπνο μάτι του. Αναπαράσταση ενός τόπου, μιας εποχής, μιας κρίσιμης ιστορικής περιόδου, η οποία θέτει ισχυρά ηθικά διλήμματα. Το βιβλίο τιμήθηκε με το βραβείο του περιοδικού «Δέκατα» για το καλύτερο ξένο μυθιστόρημα που μεταφράστηκε στα ελληνικά το 2007.

Joseph Roth ΗΟΤΕL SΑVΟΥ
Μτφ Μ. Αγγελίδου, Άγρα, 13 #
«Σαν τον κόσμο ήταν αυτό το Ηotel Savoy: απ΄ έξω έλαμπε, άστραφτε μεγαλόπρεπο με τα εφτά του πατώματα, αλλά στα ψηλά του κρυβόταν η φτώχεια, αυτοί που ζούσαν στους πάνω ορόφους ήταν στην πραγματικότητα χαμηλά, πολύ χαμηλά, χαμένοι σε αέρινους τάφους· κι οι τάφοι ήταν σε στρώματα πάνω από τα άνετα δωμάτια των καλοφαγωμένων ενοίκων, που κάθονταν κάτω, ήσυχοι και βολεμένοι, δίχως να ενοχλούνται από τα φέρετρα τα στοιβαγμένα στα τελευταία πατώματα». Ο Γιόσεφ Ροτ γράφει, κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου, μια σκοτεινή παραβολή της Ευρώπης. Ένας παγκόσμιος πόλεμος τελείωσε, ένας νέος έπεται. Γραμμένο με την ισχυρή γοητεία του απολογισμού, που γίνεται πρόβλεψη.

Νόρμαν Μέιλερ ΤΟ ΚΑΣΤΡΟ ΣΤΟ ΔΑΣΟΣ
Μτφ Ι. Διονυσοπούλου, Καστανιώτης, 23 #
Ο Μέιλερ υφαίνει μια μυθοπλασία για τα παιδικά και εφηβικά χρόνια του Αδόλφου Χίτλερ. Η αφήγηση αρχίζει πριν από τη γέννησή του και αποτυπώνει το οικογενειακό περιβάλλον. Ο Αδόλφος είναι γιος μιας υπερπροστατευτικής μάνας και ενός εγωκεντρικού μπαμπά. Το βιβλίο αναφέρεται ελάχιστα και υπαινικτικά στον μετέπειτα βίο του Χίτλερ και τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Μέιλερ δομεί την αφήγησή του πάνω σε μια αντίθεση: η παρουσίαση των γεγονότων της παιδικής και εφηβικής ζωής του ήρωα είναι σχεδόν απολιτική, αλλά το αφηγηματικό πλαίσιο τοποθετεί τα πράγματα στην ιστορική τους προοπτική. Αφηγητής είναι ένας αξιωματούχος των SS. Ο ογδοντατετράχρονος Μέιλερ γράφει, μετά μία δεκαετία, μια φιλόδοξη μυθοπλασία και διατυπώνει μια υπόθεση για την επώαση του κακού.

Ερίκ Εμανουέλ Σμιτ ΤΟ ΠΑΙΔΙ ΤΟΥ ΝΩΕ
Μτφ Ιωάννα Πετρίδου, επιμ.: Α. Κυριακίδης, Οpera, 10,45 #
1942, Βέλγιο. Ο επτάχρονος Ζοζέφ είναι ο μοναχογιός μιας εβραϊκής οικογένειας, που προσπαθεί να ξεφύγει από τα στρατόπεδα. Τον παραδίδουν στον πατέρα Πονς, για να τον σώσουν. Ο πατέρας αυτός, σαν άλλος Νώε, οργανώνει το οικοτροφείο του σαν Κιβωτό. Επιδίδεται σε μια κρυφή δραστηριότητα, η οποία αποσκοπεί στη διάσωση ενός πολιτισμού υπό εξαφάνιση. Μια ιστορία φιλίας και δύναμης σε μια σκληρή στιγμή της ανθρώπινης ιστορίας. Χωρίς υψωμένο δάχτυλο, χωρίς βίαιες περιγραφές. Ο ανθρωπισμός ως συνειδητή επιλογή, σε έναν αποτρελαμένο κόσμο.

Βernhard Schlink Ο ΓΥΡΙΣΜΟΣ
Μτφ Ι. Κοπερτί, Κριτική, 16 #
Ο συγγραφέας του βιβλίου Διαβάζοντας στη Χάννα, γράφει ένα μυθιστόρημα με διπλή δομή για την ιστορία δύο γενεών και δύο κρατών. Οι σκόρπιες σελίδες από ένα μυθιστόρημα, το οποίο αφηγείται την επιστροφή των Γερμανών στρατιωτών από το ρωσικό μέτωπο, δίνουν την αφορμή στον νεαρό αναγνώστη τους να συνθέσει τα κομμάτια της κατακερματισμένης ιστορίας του πατέρα του, τον οποίο ποτέ δεν γνώρισε. Το αρχέτυπο του νόστου, ο μύθος της Οδύσσειας μεταφέρεται στη σύγχρονη ιστορία της Ευρώπης. Πολιτική, πολιτισμός, έρωτας. Η διπλή δομή επιτρέπει το άνοιγμα της αφήγησης στον χώρο και στον χρόνο.