Ο πασιφισμός ως τέχνασμα

ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1933. Ο ΧΙΤΛΕΡ ΕΧΕΙ ΞΑΦΝΙΑΣΕΙ
ΤΟΥΣ ΠΑΝΤΕΣ ΜΕ ΤΗΝ ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑ
ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ ΣΤΟ ΡΑΪΧΣΤΑΓΚ ΚΑΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ
ΜΗΝΕΣ ΑΡΓΟΤΕΡΑ Ο 54ΧΡΟΝΟΣ ΛΕΟΝ ΤΡΟΤΣΚΙ,
ΕΓΚΑΤΕΣΤΗΜΕΝΟΣ (ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΠΕΛΑΣΗ
ΤΟΥ) ΣΤΟ ΠΑΡΙΣΙ, ΓΡΑΦΕΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ
«ΗΑRΡΕR΄S» ΕΝΑ ΠΡΟΦΗΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ ΜΕ ΤΙΤΛΟ
«ΤΙ ΘΕΛΕΙ Ο ΧΙΤΛΕΡ;», ΟΠΟΥ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙ ΜΙΑ
ΕΚΤΙΜΗΣΗ ΤΟΣΟ ΤΗΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΗΣ ΟΣΟ ΚΑΙ
ΤΗΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΣΟΣΙΑΛΙΣΜΟΥ. ΤΟ «ΒΙΒΛΙΟΔΡΟΜΙΟ» ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΕΙ ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΟΤΕΡΑ ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ.
«… Ο Χίτλερ με την ομιλία του στο Ράιχσταγκ (17/5/1933) έκανε την πρώτη επιτυχία του και κατατρόπωσε τους αντιπάλους του. (…) Θα ήταν όμως λάθος να πάρει κανείς τοις μετρητοίς τον πασιφισμό του, όπως θα ήταν λάθος και να απορρίψει τη “δημαγωγία” του χωρίς να εισχωρήσει στο νόημά της. (…)Το πρόγραμμα του Χίτλερ είναι το πρόγραμμα του γερμανικού καπιταλισμού, επιθετικό αλλά σε απόλυτη αρμονία με τις Βερσαλλίες και τα αποτελέσματα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο Χίτλερ μπορεί να μιλάει σήμερα για χαλάρωση και λύσιμο των κόμπων, αλλά όχι και να τους κόψει σε κομμάτια.

Οποιαδήποτε αναθεώρηση, ειδικά του συστήματος εξοπλισμών, θα σηματοδοτούσε την αλλαγή στον παρόντα συσχετισμό δυνάμεων: η Γερμανία θα γινόταν ισχυρότερη, η Γαλλία πιο αδύναμη. Εκτός αυτού, η αναθεώρηση δεν θα είχε κανένα νόημα για τη Γερμανία. Απ΄ την άλλη μεριά, είναι ξεκάθαρο ότι η άρχουσα τάξη στη Γαλλία δε θα δεχόταν αλλαγές που θα αποδυνάμωναν τις θέσεις της υπέρ της Γερμανίας. Να γιατί οι ναζί αντιλαμβάνονται ως απατηλή οποιαδήποτε πολιτική που θα βασίζεται στη βελτίωση της διεθνούς θέσης της Γερμανίας μέσω συμφωνιών με τη Γαλλία. Από αυτή την πεποίθηση απορρέει το αναπόφευκτο μιας νέας σύγκρουσης μεταξύ Γερμανίας και Γαλλίας. Αλλά όπως έχουν σήμερα τα πράγματα, η Γερμανία δεν μπορεί να κάνει πόλεμο. Είναι αφοπλισμένη. Αυτό δεν είναι μια φράση, είναι ένα γεγονός. Για να μην έχουμε αυταπάτες, ο Χίτλερ, λίγο από δω λίγο από κει, είναι σε θέση να παραβιάζει μερικώς τις υποχρεώσεις του σχετικά με τους εξοπλισμούς. Αλλά δε θα καταφέρει τίποτα αξιόλογο αν δεν έρθει σε πλήρη σύγκρουση με τους όρους της Συνθήκης των Βερσαλλιών. Μόνο μερικές “ευτυχείς” συγκυρίες, όπως περιπλοκές μεταξύ των βαρέως εξοπλισμένων ευρωπαϊκών κρατών, θα επέτρεπαν στον εθνικοσοσιαλισμό να λάβει δραστικά μέτρα εξωτερικής πολιτικής για το άμεσο μέλλον. Όσο δεν υπάρχουν αυτές οι περιπλοκές, ο Χίτλερ θα εξαναγκαστεί να περιοριστεί στους συνδυασμούς της υψηλής διπλωματίας στο εξωτερικό και στο μικροστρατιωτικό λαθρεμπόριο στο εσωτερικό…

Οι μπολσεβίκοι
Ο Χίτλερ υπολογίζει στην υποστήριξη της Ιταλίας και, υπό ορισμένους όρους, αυτό θα του δώσει μια ασφάλεια, όχι τόσο γιατί οι δυο κυβερνήσεις είναι παρόμοιες όσο γιατί οι εξωτερικές βλέψεις τους έχουν την ίδια γραμμή πλεύσης. Αλλά με το ιταλικό δεκανίκι μόνο ο γερμανικός ιμπεριαλισμός δε θα σταθεί στα πόδια του. Μόνο με την υποστήριξη της Αγγλίας η φασιστική Γερμανία θα μπορέσει να αποκτήσει την αναγκαία ελευθερία κινήσεων. Ο Χίτλερ καταλαβαίνει ότι κάθε χτύπημα κατά της Δύσης (ένα χτύπημα κατά της Πολωνίας θα κάνει γκελ στη Δύση) θα φέρει πιο κοντά την Αγγλία και τη Γαλλία και θα υποχρεώσει την Ιταλία να είναι πολύ προσεκτική. Κάθε τρελή, πρόωρη και ριψοκίνδυνη ενέργεια εκδίκησης θα οδηγήσει αυτομάτως στην απομόνωση της Γερμανίας και- με δεδομένη τη στρατιωτική της ανικανότητα- σε μια νέα ταπεινωτική συνθηκολόγηση…

Ο πασιφισμός του Χίτλερ δεν είναι ένας τυχαίος διπλωματικός αυτοσχεδιασμός, αλλά ένα ζωτικό μέρος μιας μεγαλειώδους μανούβρας που έχει σκοπό να αλλάξει τον συσχετισμό των δυνάμεων υπέρ της Γερμανίας και να βάλει τις βάσεις μιας ευρωπαϊκής και παγκόσμιας επίθεσης του γερμανικού ιμπεριαλισμού.

Ωστόσο, αυτό δεν είναι παρά ένα μόνο μέρος του προγράμματος του Χίτλερ κι αυτό πολύ γενικό… Το κήρυγμα της 17 του Μάη περιέχει μια καθαρή ένδειξη της άλλης πλευράς του προγράμματος των ναζί: του αγώνα κατά των μπολσεβίκων. Αυτό δεν αφορά στη διάλυση των γερμανικών προλεταριακών οργανώσεων αλλά σημαίνει πόλεμο κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Σε στενή συνάρτηση με την πορεία προς Ανατολάς, ο Χίτλερ θέτει υπό την προστασία του τον ευρωπαϊκό πολιτισμό, τη χριστιανική θρησκεία και άλλες ηθικές και υλικές αξίες, κατά της βαρβαρότητας των μπολσεβίκων. Αναλαμβάνοντας αυτή τη σταυροφορία, ελπίζει να αποκτήσει η Γερμανία το δικαίωμα να εξοπλιστεί. Ο Χίτλερ είναι πεπεισμένος ότι στη ζυγαριά της μεγάλης Βρετανίας ο κίνδυνος του γερμανικού φασισμού για τη Δυτική Ευρώπη ζυγίζει λιγότερο από τους μπολσεβίκους Σοβιετικούς στην Ανατολή. Αυτή η εκτίμηση συγκροτεί το πιο σημαντικό κλειδί της διεθνούς πολιτικής του Χίτλερ. Οι ηττημένοι
Το πιο σημαντικό αλλά όχι το μόνο. Στον αντίποδα της ανάστασης της Αυστροουγγαρίας, ο Χίτλερ υπόσχεται την ιδιαίτερη φροντίδα της Γερμανίας προς τα «νέα εθνικά κράτη της Ευρώπης». Αναζητά βοηθητικούς μοχλούς για την επανεγκατάσταση της ευρωπαϊκής ισορροπίας, προτείνοντας στα μικρά και αδύνατα κράτη να συσπειρωθούν γύρω από τους ηττημένους και όχι γύρω από τους νικητές.

Ακριβώς όπως και στην εσωτερική του πολιτική, όπου ο εθνικοσοσιαλισμός έχει συγκεντρώσει κάτω από τη σημαία του τους κατατρεγμένους και τους απελπισμένους, έτσι και στην εξωτερική του πολιτική ο Χίτλερ πασχίζει να δημιουργήσει ένα ενωμένο μέτωπο των ηττημένων και των τραυματισμένων, με σκοπό να τους συντρίψει στο μέλλον κάτω από το βάρος του γερμανικού ιμπεριαλισμού.

Ο Χίτλερ ετοιμάζεται για πόλεμο. Η πολιτική του στον τομέα της οικονομίας υπαγορεύεται πρωταρχικά από τα συμφέροντα της μέγιστης οικονομικής ανεξαρτησίας της Γερμανίας σε περίπτωση πολέμου… Ο Χίτλερ προετοιμάζεται για τα επόμενα δέκα χρόνια.

Η Ευρώπη λοιπόν χρειάζεται μια νέα οργάνωση. Αλλά αλίμονο αν αυτό το αναλάβουν οι φασίστες. Σ΄ αυτή την περίπτωση, ο ιστορικός του 21ου αιώνα θα πρέπει αναπόφευκτα να γράψει: «η εποχή της παρακμής της Ευρώπης άρχισε με τον πόλεμο του 1914. Ο επονομαζόμενος «πόλεμος για τη Δημοκρατία» σύντομα οδήγησε στην κυριαρχία του φασισμού ο οποίος έγινε το όργανο όλων των δυνάμεων των ευρωπαϊκών εθνών με σκοπό «τον πόλεμο για την Απελευθέρωση» από τα αποτελέσματα του προηγούμενου πολέμου. Έτσι, ο φασισμός, ως έκφραση του ιστορικού τυφλού αδιεξόδου της Ευρώπης, ήταν ταυτόχρονα το όργανο της καταστροφής των οικονομικών και πολιτιστικών της κατακτήσεων». Ας ελπίσουμε, ωστόσο, πως αυτή η Γηραιά Ήπειρος έχει ακόμα αρκετά πλεονάσματα ζωτικών δυνάμεων ώστε να διανοιχθεί σε διαφορετικούς ιστορικούς δρόμους».

(δε)κατα

ΔΙΗΓΗΜΑ:

ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΡΟΝ

ΤΕΥΧΟΣ 10, ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2007 ΤΙΜΗ: 10 ευρώ