«Η Λυρική είναι δεινόσαυρος»

Ύστερα από 136 παραστάσεις και την αλλαγή εικόνας της Λυρικής Σκηνής ο (πρώην) καλλιτεχνικός διευθυντής Στέφανος Λαζαρίδης ακόμη δεν καταλαβαίνει γιατί αποπέμφθηκε
Πήγε να ανακοινώσει το πρόγραμμα της νέας σεζόν της Εθνικής Λυρικής Σκηνής και βρέθηκε… απολυμένος! Παθών, ο μέχρι τη Δευτέρα- και επιτυχημένος, κατά κοινή ομολογία- καλλιτεχνικός διευθυντής της ΕΛΣ, διεθνούς φήμης σκηνογράφος, ενδυματολόγος και σκηνοθέτης (με θρυλικές παραγωγές οπερών του Βάγκνερ στο Κόβεντ Γκάρντεν και άλλα μεγάλα λυρικά θέατρα της οικουμένης) Στέφανος Λαζαρίδης που δέχεται, όπως λέει, μηνύματα συμπαράστασης από δεκάδες προσωπικότητες του καλλιτεχνικού κόσμου, εντός και εκτός Ελλάδας. Ωστόσο ακόμη δεν έχει ξεκαθαρίσει ούτε ο ίδιος τους ακριβείς λόγους της αποπομπής του ύστερα από πρόταση του Διοικητικού Συμβουλίου της Λυρικής, την οποία έκανε δεκτή ο υπουργός Πολιτισμού Γιώργος Βουλγαράκης υποστηρίζοντας πως ο πρώην διευθυντής «έχει μια δυσκολία να χειρίζεται τους ανθρώπους».

«Πιστεύω πως αυτό που συνέβη είναι άδικο. Έχουν κάνει λάθος. Φεύγω με το κεφάλι ψηλά, ούτε πικραμένος ούτε απογοητευμένος», έλεγε χθες το μεσημέρι ο Στέφανος Λαζαρίδης. Ο οποίος κατηγορήθηκε από το Δ.Σ. πως «διοικούσε με πολλές παρανομίες»- εννοώντας τη χωρίς επίσημη άδεια επέκταση της σκηνής και του πιτ της ορχήστρας στο Θέατρο Ολύμπια, ενέργεια που «καρφώθηκε» στην Πολεοδομία από συντεχνίες εργαζομένων και για την οποία, με μήνυση πρώην μονωδού της Λυρικής, παραπέμπονται να δικαστούν τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου. Αν και το καλλιτεχνικό έργο του και η αλλαγή της εικόνας του εθνικού λυρικού θεάτρου αναγνωρίστηκε ομοφώνως.

«Το Δ.Σ. αποφάσισε ομόφωνα να χωρίσουν οι δρόμοι μας, αλλά θα σεβαστούμε τις συμβάσεις που έχετε κάνει» του είπαν και τον «ανέκριναν», όπως είπε, για να μάθουν γιατί παραιτήθηκε η διάσημη Βρετανίδα χορογράφος Λιν Σέιμουρ, που ήταν επικεφαλής της ανανέωσης του μπαλέ

«Στη Λυρική Σκηνή υπάρχει ένας τρομακτικός νομικός λαβύρινθος και αλληλοκάλυψη αρμοδιοτήτων.
Λειτουργεί με ένα είδος αδελφότητας, αλλά υπάρχει μεγάλη έλλειψη εμπιστοσύνης»

«Κάτι στο κάστινγκ από ό,τι φαίνεται», απαντά με χιούμορ. «Δεν ξέρω να σας πω».

Από την επίσημη ανακοίνωση της ΕΛΣ διαφαίνεται πως η ρήξη προήλθε από τη διάσταση απόψεων ανάμεσα στο Δ.Σ. και τον Στέφανο Λαζαρίδη για την κατανομή αρμοδιοτήτων, αφήνοντας να εννοηθεί πως ο καλλιτεχνικός διευθυντής ήθελε την «ενός ανδρός αρχή» σε όλα τα επίπεδα- οικονομικό, διοικητικό, καλλιτεχνικό. «Ήθελα να επιμεριστούν οι αρμοδιότητες αλλά να έχω τον τελευταίο λόγο», λέει ο καλλιτεχνικός διευθυντής.

«Από την αρχή που ανέλαβα, ζήτησα τρία πράγματα: Να υπάρχει τριαρχία, διότι δεν μπορεί ένας άνθρωπος να τα φροντίζει όλα. Να έχω τη δυνατότητα συνεργασίας με το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ώστε να υπάρχει προσαρμογή του δυναμικού μας σε μεγαλύτερους χώρους εν όψει του νέου κτιρίου στο Δέλτα Φαλήρου. Και να ανοίγει η Λυρική Σκηνή το Φεστιβάλ Αθηνών με μια νέα παραγωγή της. Τα δύο από τα τρία εισακούστηκαν, όχι όμως και το θέμα του καταμερισμού αρμοδιοτήτων όπως συμβαίνει σχεδόν σε όλες τις όπερες του κόσμου».

«Με κατηγορούσαν ότι βιάζομαι και ότι ανοίγω μέτωπα», λέει ο Στέφανος Λαζαρίδης. «Πώς μπορείς να αλλάξεις πράγματα χωρίς να ανοίξεις μέτωπα, όταν μου ζητήθηκε να εξυγιάνω τη Λυρική; Μου χρέωσαν και λάθη. Αν δουλεύεις θα κάνεις και λάθη…

Όταν ανέλαβα, δεν είδα ούτε το θέατρο ούτε τους χώρους. Η ηγεσία του ΥΠΠΟ δεν ήθελε να κυκλοφορήσω για να μη διαδοθεί η επιλογή του. Ήταν λάθος. Έπρεπε να έχω εικόνα, διότι πίστευα ότι η Λυρική στην Ελλάδα είναι κάτι σαν τη Scottish Οpera ή την Όπερα της Λυών. Είχα δει μόνο ένα άλμπουμ, που έδειχνε ένα αποτέλεσμα πολύ παλιομοδίτικο. Το μόνο που είχα να κάνω, απλώς ήταν να γυρίσω σελίδα για να το κάνω πιο φρέσκο». Έπειτα ήρθαν οι συντεχνίες… «Στην πρώτη μου εμφάνιση στη Λυρική (22/11/2005, στην «Αρπαγή από το Σεράι») είδα ένα μπουλούκι να πέφτει πάνω μου. Νόμιζα ότι έγινε επανάσταση, αλλά ήταν τα σωματεία! Έμαθα ότι εργάζονταν 660 άτομα, όταν στην Όπερα της Λυών με 17 νέες παραγωγές ετησίως εργάζονται 330. Η Λυρική είναι δεινόσαυρος. Δεν γίνονται όλα από έναν άνθρωπο. Δεν ξέρω πώς τα κατάφερνε ο Λουκάς Καρυτινός».

Τι περιμένετε από το μέλλον; Είμαι περίεργος να δω πώς θα εξελιχθεί η Λυρική. Θα πρέπει να υπάρξει όραμα είτε από την πλευρά του Δ.Σ. είτε από την πλευρά του υπουργείου Πολιτισμού.

Είχατε διαφορά με τον πρόεδρο του Δ.Σ.; Είναι ο καλύτερος που θα μπορούσε να είναι σε αυτή τη θέση. Όταν ανέλαβε ο Οδυσσέας Κυριακόπουλος, είχαμε στο ταμείο ή 300.000 ή 30.000 ευρώ. Έπρεπε να το κλείσουμε το μαγαζί. Με την προσωπικότητα, τις γνώσεις και τις γνωριμίες του ήρθαν τα λεφτά, αλλιώς ούτε μία παραγωγή δεν θα είχαμε κάνει.


Σενάρια διαδοχής και δάνειο

Σύμφωνα με την εισήγηση του Στέφανου Λαζαρίδη στο Δ.Σ. της Λυρικής Σκηνής (κατά τη συνεδρίαση της αποπομπής του), τη φετινή σεζόν δόθηκαν 136 παραστάσεις- για τη νέα σεζόν πρότεινε 213. Ο προϋπολογισμός ήταν 5,95 εκατ. ευρώ και ξοδεύτηκαν τελικά 4,86 εκατ.,

ενώ για τη νέα σεζόν ο προϋπολογισμός του ήταν 8 εκατ. ευρώ. Φαίνεται πάντως πως δεν υπήρξαν διαφωνίες επί του καλλιτεχνικού προγράμματος (πλην αιρέσεων για την «Τόσκα» από τη σοπράνο Βάσω Παπαντωνίου, το όνομα της οποίας έχει ακουστεί- αδίκως- για τη διαδοχή, όπως και του Ιταλού μαέστρου Άντζελο Καβαλάρο). Ο κ. Λαζαρίδης αναγκάστηκε να πάρει δάνειο για να πληρωθεί το ΙΚΑ καθώς δεν υπήρχε κανονική ροή της επιχορήγησης από το υπουργείο Πολιτισμού. «Δεν είχα οικονομική σιγουριά. Πρέπει να υπάρχει οργάνωση και προγραμματισμός», έλεγε χθες.