Περιοδικά

Ήταν υπαρκτό πρόσωπο η Γυναίκα της Ζάκυθος;

Εκατόν πενήντα χρόνια πέρασαν από τον θάνατο του μεγάλου Διονυσίου Σολωμού (1798-1857) και τα «Επτανησιακά Φύλλα» του χαλκέντερου Διονύση Σέρρα, τύπωσαν έναν ογκώδη αφιερωματικό τόμο 414(!) σελίδων, με δεκάδες μελετήματα και ντοκουμέντα για τον ποιητή και το έργο του. Είναι προφανές ότι σ΄ αυτό το σημείωμα μόνο ελαχιστότατη νύξη μπορεί να γίνει. Ας δούμε, λοιπόν, πώς αρχίζει το αφιέρωμα. Ο Γάλλος νεοελληνιστής Louis Coutelle είχε δημοσιεύσει το 1977 τη διδακτορική του διατριβή «Η ποιητική διαμόρφωση του Διονυσίου Σολωμού (1815-1833)» που μετέφρασε ο βραβευμένος Σωκράτης Καψάσκης. Μεταξύ άλλων ο Coutelle μελετά και αναλύει ένα από τα σπουδαία έργα του Σολωμού, τη «Γυναίκα της Ζάκυθος», υποστηρίζοντας- σε αντίθεση με άλλους- ότι αυτή η γυναίκα ήταν υπαρκτό πρόσωπο:

«… Ο Σολωμός στηλιτεύει μια γυναίκα, της οποίας μόνον η ταυτότητα παραμένει άγνωστη. Αντίθετα, πληροφορούμαστε πολλά γι΄ αυτήν για τις αιτίες που έχει ο ποιητής για να την εχθρεύεται. Αυτή εύχεται την αποτυχία της ελληνικής επανάστασης, στην οποία μάλιστα φαίνεται να αντιτίθεται ενεργητικά. Συμπεριφέρεται απάνθρωπα στους πρόσφυγες του Μεσολογγιού: μόνη αυτή από όλο το νησί της Ζακύνθου αρνείται στις Μεσολογγίτισσες ελεημοσύνη, τις βρίζει και, πριν τις εκδιώξει, καταριέται τους μαχητές της ιεράς πόλης, που είναι σύζυγοι και αδελφοί τους…» Και ο Coutelle τονίζει, μεταξύ άλλων πολλών, πως και μόνο «η επιβλητική καρικατούρα της ίδιας της Γυναίκας της Ζάκυθος στο κεφάλαιο 2 θα έφτανε, για να εξαλείψει όλες τις αμφιβολίες στο θέμα αυτό». Πέρα από αυτά και όλα τα άλλα, όποιος διαβάζει Σολωμό κι όποιος γράφει για τον Σολωμό δεν μπορεί να μην κρατήσει στη βιβλιοθήκη του αυτόν τον τόμο. ΚΡΗΤΗ. Εξ ολοκλήρου αφιερωμένο (190 σελ.) στην Κρήτη, στον πολιτισμό της και τους ανθρώπους της είναι το νέο τεύχος του «Ίαμβου», που συμπληρώνει πέντε χρόνια παρουσίας. Σαράντα προσωπικότητες από πολλούς χώρους συμβάλλουν, συχνά με ευφάνταστο τρόπο, τοποθετώντας ψηφίδες στο απέραντο κρητικό μωσαϊκό. Έτσι, ανακατωμένα και χωρίς διάθεση αξιολόγησης, να σημειώσω: Το εξαιρετικό κείμενο του Νίκου Ψιλάκη για την «Ελαιόφυτη Κρήτη στο έργο του Νίκου Καζαντζάκη». Το στοχαστικό κείμενο κρητικής αυτογνωσίας, θα έλεγα, του Γιώργου Γραμματικάκη. Το μικρό αλλά περιεκτικό μελέτημα του Δημήτρη Ξυριτάκη για τους ιστορικούς λόγους που γέννησαν τη βεντέτα στην Κρήτη.

Ο Μίμης Ανδρουλάκης ζωγραφίζει Κρήτη και Κρητικούς έμμετρα και ανασύρει: «Θε μου κι ήντα παράξενοι είν΄ οι δικοί μας τόποι/ θλιμμένα τα τραγούδια μας χαρούμενοι ανθρώποι».

Ο Μανόλης Γ. Ανδρουλιδάκης γράφει για τα- συγκλονιστικά- ριζίτικα τραγούδια. Η Βάνα Λυδάκη δημοσιεύει ένα συγκινητικό κείμενο για τη Γαύδο, «το αποπαίδι της Ελλάδας». Προσθέστε ακόμα: Αφιέρωμα στον Ξυλούρη, συνεντεύξεις του Λυκούργου Καλλέργη, του Μανώλη Μπαρμπουνάκη και του ζωγράφου Μπότη Θαλασσινού για να έχετε μια- μερική- εικόνα του αφιερώματος. ΙΑΤΡΙΚΗ. Η περιοδική έκδοση των Φίλων Μουσείου Ελληνικής Ιατρικής «δέλτος», αποφάσισε να αφιερώσει το νέο τεύχος, με το οποίο γιορτάζει τα δεκαπέντε χρόνια, στην ιστορία της ελονοσίας.

Μιας αρρώστιας, όπως σημειώνει ο Ν.Δ. Σχίζας, που πολλοί υποστηρίζουν ότι είχε προσβάλει πριν από 100.000 χρόνια τον Ηomo Sapiens κάπου στον Ειρηνικό! Μιας αρρώστιας που «άλλαξε την πορεία της Ιστορίας, κατενίκησε νικηφόρους στρατούς, άλλαξε την τύχη πολιορκημένων πόλεων…». Για φιλομαθείς αναγνώστες και ερευνητές.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

ΕΠΤΑΝΗΣΙΑΚΑ ΦΥΛΛΑ: Υφαντουργείων 37, Ζάκυνθος 291-00. Τηλ.: 26950-45.120 (στην Αθήνα, στο Βιβλιοπωλείον της Εστίας).

ΙΑΜΒΟΣ: Αριστείδου 10-12, Αθήνα 105 59. Τηλ.:210-50.15.195

δέλτος: Τ.Θ. 66530, Παπάγου – 156-10, τηλ.: 210-65.14.023.