ΑΝΑΛΥΟΝΤΑΣ ΤΑ ΔΕΚΕΜΒΡΙΑΝΑ

Και τα Δεκεμβριανά; Οι συγγραφείς του τόμου στο σύνολό τους απορρίπτουν τις ψυχροπολεμικές, ιδεολογικές κατασκευές περί «δεύτερου γύρου» και κομμουνιστικής ανταρσίας. Οι κατασκευές αυτές, υπογραμμίζει ο Χ. Χατζηιωσήφ, προϋποθέτουν «αξιωματικά και ερήμην των πραγματολογικών δεδομένων ότι το ΚΚΕ “ήθελε να καταλάβει δυναμικά την εξουσία”». Τα Δεκεμβριανά αποτέλεσαν μια σύγκρουση που άρχισε έπειτα από την αναίτια επίθεση της Αστυνομίας κατά των διαδηλωτών και στη συνέχεια απέκτησε τη δική της, αιματηρή δυναμική, η οποία «απελευθέρωσε ένα επαναστατικό δυναμικό ανάμεσα στα εργατικά και μικροαστικά στρώματα που ακολουθούσαν το ΕΑΜ και που με κόπο συγκρατούσε ώς τότε η ηγεσία του ΚΚΕ». Η δυναμική που αναπτύχθηκε υποδεικνύει ότι το υπόβαθρο της σύγκρουσης ήταν εκρηκτικό: η οικονομική αποδιάρθρωση που είχε εντείνει τις ταξικές αντιθέσεις, οι διαρκείς συγκρούσεις μεταξύ ΕΛΑΣ και Ταγμάτων Ασφαλείας (ιδιαίτερα οι «κόκκινες» συνοικίες της πρωτεύουσας είχαν μετατραπεί σε μόνιμο στόχο των Ταγμάτων Ασφαλείας το 1944), η αδιαλλαξία κυβέρνησης και Βρετανών απέναντι στην ατελέσφορη λογική «μετώπου» του ΕΑΜ, μεταξύ άλλων, συνθέτουν αυτό το υπόβαθρο.