Το ρεπορτάζ του ρωσικού αυταρχισμού

Ας υποθέσουμε ότι κάνετε ρεπορτάζ στην Ελλάδα. Διαφωνείτε με όλους και με όλα και δημοσιεύετε ανοιχτά τη διαφωνία σας. Κάποιοι δημοσιογραφούντες που έδρασαν έτσι όντως την πλήρωσαν- επαγγελματικά και προσωπικά. Η Πολιτκόφσκαγια, εργαζόμενη με τον ίδιο τρόπο στη Ρωσία (και σίγουρα υπό πολύ δυσκολότερες συνθήκες), δολοφονήθηκε. Αυτή είναι η διαφορά.

Η Άννα Πολιτκόφσκαγια ήταν ξεχωριστή δημοσιογράφος. Ανεξάρτητη, μαχητική, ορμητική- καταστατικά, δηλαδή, απέναντι στις εξουσίες. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν τη μίσησετον αποκαλούσε κυνικό, ρατσιστή, ψεύτη, σφαγέα… Οι συνάδελφοί της στη δημοσιογραφία, οι κομφορμιστές και οι βολεμένοι, δηλαδή οι περισσότεροι, δεν θέλανε να την ξέρουν, γι΄ αυτούς ήταν μια ιδιόρρυθμη τρελή που απλώς δημιουργούσε προβλήματα. Έπαψε να δημιουργεί προβλήματα στις 7 του περασμένου Οκτωβρίου- την ημέρα των γενεθλίων του Πούτιν- με τέσσερις σφαίρες. Δεν συνελήφθη κανείς.

Το 2005 είχε κυκλοφορήσει και στα ελληνικά ένα βιβλίο της Πολιτκόφσκαγια, Η Ρωσία του Πούτιν. Πριν από λίγες ημέρες, κυκλοφόρησε ένα ακόμα βιβλίο της, το Μυστικό Ημερολόγιο του Πούτιν, αλλά τώρα είναι νεκρή, ο θάνατός της κάνει το περιεχόμενο ξεχωριστό, πιο αξιοπρόσεκτο.

Τι περιέχει το βιβλίο; Τις ημερολογιακές σημειώσεις μιας δημοσιογράφου από τις 8.12.2003 ώς το τέλος Αυγούστου 2004, από τη δεύτερη εκλογή του Ρώσου προέδρου, δηλαδή, έως τον απόηχο των γεγονότων του Μπεσλάν- της αιματηρής κατάληξης της ομηρείας μαθητών ενός σχολείου από Τσετσένους ισλαμιστές μετά την άτσαλη εισβολή των ρωσικών δυνάμεων. Τι συμπέρασμα βγαίνει; Ότι το καθεστώς Πούτιν είναι ένας αυταρχισμός σοβιετικού τύπου, χωρίς αυτή τη φορά να υπάρχουν οι αντικαθεστωτικές δυνάμεις με το κύρος εντός και εκτός της χώρας που θα το καταγγείλουν. Ότι κανένα ατομικό δικαίωμα δεν γίνεται σεβαστό στη νέα Ρωσία, ούτε καν του σεβασμού της ανθρώπινης ζωής, μπροστά στην επιβολή της εξουσίας. Ότι δοξάζεται ο εύκολος πλουτισμός και η συνωμοσιολογία. Και ότι δυστυχώς, σε όλα αυτά, η κοινή γνώμη συναινεί.

Άννα Πολιτκόφσκαγια

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥΠΟΥΤΙΝ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ- ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ Β. ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗΣ, ΕΚΔ. ΟΞΥ, ΑΘΗΝΑ 2007, ΣΕΛ. 480, ΤΙΜΗ 18 ΕΥΡΩ