Φαινόμενα

Μαρία η… διαφορετική

Όλα δείχνουν ότι τα έθνη της ευρωπανηγύρεως αρνούμαστε την ομοιομορφία του παρελθόντος στο όνομα μιας εκβιομηχανισμένης ανοχής της διαφορετικότητας
Ξεκίνησε με τους Lordi πέρυσι και φέτος συνεχίζεται η «έκπληξη» της πρώτης θέσης. Η Σερβία με τη Μαρίγια δεν ήταν εντός των εμφανισιακών προδιαγραφών ούτε τον ξεσηκωτικό ρυθμό είχε το τραγούδι της που ούτε καν στην αγγλική γλώσσα ήταν γραμμένο, αντιθέτως στα δύσκολα και άγνωστα στους λαούς της Ευρώπης σερβικά.

Και αν πέρυσι τους Lordi τούς ψήφισε η πιτσιρικαρία της Ευρώπης, φέτος τη Μαρίγια ποιοι την ψήφισαν; Καλλίφωνη, αναμφισβήτητα, και το τραγούδι της τρυφερό, ρομαντικό, αλλά σίγουρα εκτός της κουλτούρας της πιτσιρικαρίας.

Θα λέγαμε ότι το γιουροβιζιονικό κοινό ψηφίζει αίφνης τη «διαφορά», ενταγμένη βέβαια στην αισθητική του γιουροβιζιονικού ζαχαρολούκουμου που έχει λατρευτεί από τις κοινότητες των ομοφυλοφίλων, οι οποίες στηρίζουν τον θεσμό και η επιρροή τους είναι εδώ και χρόνια εμφανής.

Μια «διαφορά» της οποίας η διακριτική αναζήτηση διαπιστώθηκε και στις υπόλοιπες συμμετοχές: της Βουλγαρίας με τους έθνικ ήχους, της Ρουμανίας με την αντροπαρέα να καντάρει με πάθος στη σκηνή, της Γερμανίας με τα καπελάκια, που θύμιζαν μιούζικαλ κ.λπ.

Όλα τα τραγούδια, μικρές, διστακτικές «πινελιές» μιας διαφορετικότητας, σαν να δοκιμάζει η βιομηχανία της γιουροβιζιονικής διασκέδασης τις αντοχές του κοινού ή να «ψάχνει» τις νέες ανάγκες.

Θα μπορούσαμε να πούμε ότι η Σερβία βρέθηκε συντονισμένη με το κλίμα που έχει δημιουργήσει ή που αντανακλά το παγκόσμιο σουξέ της «Μαρίας της άσχημης».

Μόνο που η φιγούρα της Μαρίγιας της Σερβίας με το μαύρο κοστούμι να υπογραμμίζει αρρενωπότητα και όχι θηλυκότητα δεν εντάσσει στη θέα των Ευρωπαίων μια άλλη άποψη για τη γυναικεία εμφάνιση, αλλά εντάσσει ειρηνικά μια ολόκληρη ιδιαίτερη κοινωνική κατηγορία που εκπροσωπεί. Με όχημα ένα όμορφο γιουροβιζιονικό τραγούδι (αλλά όχι και το θαύμα), χωρίς να προβάλλει με προκλητική επιθετικότητα την εμφανή ιδιαιτερότητά της (όπως οι δύο Ρωσίδες πρόπερσι που προσπάθησαν να εκμεταλλευθούν μαρκετινίστικα τα φιλιά στο στόμα και τα υπονοούμενα για την ερωτική τους σχέση).

Με τη δεύτερη θέση να δίνεται στην τρελή-θεία-από-τον-Άρη με μια καρτουνίστικη εκδοχή της μεταμφίεσης σε άλλο φύλο από τον Ουκρανό Βέρκα Σεντούτσκα, μοιάζει το σύνθημα της φετινής ευρωπανηγύρεως να είναι: «Ναι στις ακομπλεξάριστες ιδιαιτερότητες».

Ενώ η φετινή συμμετοχή της Ρωσίας με το γυναικείο συγκρότημα να έχει εμφάνιση το πρωί-μαθήτριες-τοβράδυ-φάε-λάδι-(καλού-κακού)-πριν- έρθεις, που βρέθηκε στην τρίτη θέση, υπογράμμισε την πολυμορφία ως προς την πανηγυρτζήδικη έκφραση του γιουροβιζιονικού ερωτισμού.

Γεγονός αναμφισβήτητο και υπολογίσιμο, ότι οι γεωγραφικές συμμαχίες έπαιξαν τον ρόλο τους- και φαίνεται ότι σιγά σιγά παίζουν τον ρόλο τους, ίσως, και θρησκευτικές συμμαχίες, αν θεωρήσουμε ότι εμφανίζεται ένα «ορθόδοξο τόξο» στις ψηφοφορίες.

Αλλά με την αρένα να σεληνιάζεται άμα τη εμφανίσει της Σέρβας, να ουρλιάζει ακόμη και στα μισά του τραγουδιού, το μήνυμα οφείλουμε να το δούμε με πνεύμα ευρύτερο από τα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά του.

Η νίκη της Σερβίας δοκιμάζει τις δυνατότητες της αγοράς να ειπωθούν τα πράγματα με το όνομά τους, τη γλώσσα τους και την εικόνα τους, χωρίς τον φόβο του παραδοσιακού συντηρητισμού των Ευρωπαίων οικογενειαρχών, αλλά και του τηλεοπτικού θεάματος το οποίο τον αντανακλά.

Ακόμη και η γυναικεία μεταμφίεση του Ουκρανού Σεντούτσκα σε παχουλή, τρελιάρα μεσήλικη ήταν η απομυθοποίηση (και αποδραματοποίηση) της μεταμφίεσης των ντραγκ κουίν. Όλα αυτά μοιάζει σαν να συνθέτουν ένα καινούργιο γιουροβιζιονικό ντεκόρ, που δεν αλλάζει την ουσία της αγοράς και της βιομηχανίας της δια σκέδασης, την κατανάλωση, αλλά δοκιμάζει καινούργια στοιχεία προτού τα σημάδια κόπωσης του κοινού γίνουν τόσο εμφανή ώστε να σημάνουν χασούρα στα κέρδη.

Η ελεγχόμενη προβολή του διαφορετικού, η ελεγχόμενη ένταξή του στο θέαμα είναι ιδανική λύση. Αποτρέπει τη συσσώρευση έντασης στο περιθώριο των κοινωνιών, η οποία κρύβει πάντα τον κίνδυνο ανατροπής.

Με την έβδομη θέση να μην επιτρέπει ξέφρενους πανηγυρισμούς αλλά ούτε απογοήτευση, η σαρμπελική συμμετοχή διέψευσε προβλέψεις που την ήθελαν να πατώνει. Η Παπαριζο-Ρουβέικη συνταγή απέδωσε ακόμη μία χρονιά (μη μας μείνει χούι) και ο ίδιος ο Σαρμπέλ, ακομπλεξάριστος και κεφάτος, χαρακτηριστικά που φαίνεται να γίνονται εξ ίσου σημαντικά για την επιτυχία, άντεξε χάρη σε αυτά.

Μοναδικό μειονέκτημα η άχρωμη, θαμπή στολή για την οποία τόσος λόγος έγινε. Μόνο το πλατύ χαμόγελο του αοιδού έδινε λάμψη στο πλάνο.

Άντε και μετά τις σερβικές χαρές και τα βουλγαρικά έθνικ τολμήματα, και στα δικά μας με έναν λεβέντικο τσάμικο ή έναν ποντιακό πυρρίχιο (γιατί όχι; Θα ξεσηκωθεί η γιουροβιζιονική αρένα και θα πάψει και ο καημός για τη γλώσσα μας).


Εθνικοί «συνασπισμοί» ενώπιον 3.500.000 τηλεθεατών

● Έως και 9 στους 10 Έλληνες απ΄ όσους ήταν τη νύχτα του Σαββάτου μπροστά στη μικρή οθόνη παρακολούθησαν Γιουροβίζιον (ανώτατο μερίδιο τηλεθέασης 89,2%).

● Την ώρα που διαγωνιζόταν το «Υassou Μaria» παρακολουθούσαν 3.414.130 Έλληνες (μερίδιο 85,7%).

● Μετά το 1999 που η Γιουροβίζιον δέχτηκε σχεδόν ως επίσημη γλώσσα τα αγγλικά φέτος δικαιώθηκαν οι εθνικές- τοπικές γλώσσες, με αποκορύφωμα το βραβείο στο τραγούδι στα σερβικά και την παράξενη γλώσσα (με γερμανικά και μογγολικά) της Ουκρανής drag queen Βέρκα Σερντούσκα στη δεύτερη.

● Πέρυσι οι νικητές ήταν κυρίως άντρες. Φέτος νίκησαν οι γυναικείες μορφές.

● Η Σερβία πήρε κατά μέσον όρο 6,56 πόντους από κάθε χώρα. ● Την ψήφισαν με 12άρια όλες οι χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας, που αποτελούν- και με την ανεξαρτητοποίηση του Μαυροβουνίου- μαζί με τους άλλους Βαλκάνιους γείτονες έναν από τους τρεις βασικούς άξονες της Γιουροβίζιον, ο οποίος φέτος επικράτησε.

● Το 1/3 των χωρών που συμμετείχαν στη φετινή Γιουροβίζιον ήταν χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, οι οποίες επίσης αντάλλαξαν ψήφους, εξ ου και η Ουκρανία και η Ρωσία στις πρώτες θέσεις. Ψήφισαν δε ακόμη και «εχθρές» χώρες: η Ουκρανία και η Γεωργία έδωσαν ψήφους στη Ρωσία και τούμπαλιν.

● Το σκανδιναβικό μπλοκ αλληλοστηρίχθηκε επίσης, είχαν μείνει όμως βασικές χώρες (Νορβηγία, Δανία) εκτός τελικού. Βέβαια οι Φινλανδοί έδωσαν 8 βαθμούς στους «εχθρούς» Σουηδούς και 12 στη Σερβία του βαλκανικού μπλοκ.

● Οι 12 πόντοι της Τουρκίας στην Αρμενία ερμηνεύθηκαν ως τάση της γείτονος χώρας να δείξει πιο διαλλακτικό προφίλ- περασμένα ξεχασμένα τα της γενοκτονίας…- τώρα που φλερτάρει πολιτικώς με την Ευρώπη.

● Παρά τη στάση του Σαρκοζί απέναντι στην είσοδο της Τουρκίας στην Ε.Ε., η Γαλλία τής έδωσε 12άρι.

● Η Τουρκία έδωσε 4 βαθμούς στην Ελλάδα. Η Ελλάδα όμως δεν έδωσε βαθμό στη γείτονα. Αντιθέτως τίμησε δεόντως με 12άρι τη Βουλγαρία, που το τραγούδι της παίζεται ήδη στα ελληνικά κλαμπ. ● Για την ιστορία: τη χορογραφία στο τραγούδι της Λευκορωσίας είχε κάνει ο Φωκάς Ευαγγελινός.