Ημερολόγιο Συνόρων Το φαινόμενο Νικολά Σαρκοζί
Ο Σαρκοζί πάνω σε λευκό άλογο, στη γαλλική ύπαιθρο. Απέναντί του ο μιντιακός χορός. Μια εικόνα, χίλιες λέξεις
«Στη συζήτησή μας, ο Σαρκοζί μού εξομολογήθηκε πως το πιο παράλογο πράγμα που έχει ακούσει ποτέ είναι η φράση του Σωκράτη “γνώθι σαυτόν”» Μichel Οnfray («Ρhilosophie Μagazine», Μάρτιος 2007)
ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΓΥΡΟ των γαλλικών εκλογών, πολλοί πανηγύρισαν λέγοντας ότι ο Λε Πεν ηττήθηκε. Ευτυχώς! Παρ΄ όλα αυτά, ως ερασιτέχνης παρατηρητής, έχω την εντύπωση ότι ο λεπενισμός δεν τα πήγε άσχημα. Θα ήταν λάθος εάν έλεγε κανείς ότι ο Λε Πεν «επέβαλε» την ατζέντα του σε αυτές τις εκλογές; Ασφάλεια, μετανάστευση, ταυτότητα ήταν τα κυρίαρχα θέματα των εκλογών. Είναι λάθος να μιλήσει κανείς για τέτοια θέματα; Καθόλου. Είναι απαραίτητο μάλιστα. Απλώς, η τροπή που πήρε η συζήτηση θύμιζε αρκετά τον τρόπο του Λε Πεν. Καλύτερα, βέβαια, ο Σαρκοζί παρά ο Λε Πεν. Καμία αντίρρηση. Πάντως, εάν προσέξετε τον λόγο του Σαρκοζί θα διαπιστώσετε πως η Γαλλία εμφανίζεται συχνά σαν μια Μεγάλη Κυρία γερασμένη από την ακινησία, λεηλατημένη από το κατεστημένο, μαχαιρωμένη από τα «καθάρματα» των προαστίων, βιασμένη από τους λαθρομετανάστες, πνιγμένη από τους χαραμοφάηδες του Δημοσίου και του κοινωνικού κράτους, γελασμένη και κακοποιημένη από τους απογόνους του Μάη του ΄68: εκείνους τους αχρείους τύπους που «επέβαλαν έναν ανυπόφορο πολιτισμικό σχετικισμό». Στον λόγο του Σαρκοζί η Γαλλία εμφανίζεται σχεδόν σαν χαμένη και εκείνος σαν ο πρίγκιπας που έχει αναλάβει να τη σώσει, να την αναστήσει, να την οδηγήσει προς τη νίκη, να της επιστρέψει τη χαμένη δόξα. Από όλες τις αναλύσεις που γράφτηκαν για τις γαλλικές εκλογές, εκείνη της γνωστής Ιταλίδας δημοσιογράφου Μπάρμπαρας Σπινέλι είναι, ίσως, η πιο ενδιαφέρουσα. Οι περισσότεροι Γάλλοι, γράφει η Σπινέλι, σε αυτές τις εκλογές
Στον λόγο του Σαρκοζί η Γαλλία εμφανίζεται σχεδόν σαν χαμένη και εκείνος σαν ο πρίγκιπας που έχει αναλάβει να τη σώσει, να την αναστήσει, να την οδηγήσει προς τη νίκη, να της ξαναδώσει τη χαμένη δόξα
δεν «ψάχνουν» για πολιτικούς αλλά για κάτι περισσότερο: για ήρωες. Για ήρωες που θα τους βγάλουν από την «παρακμή» και την «ακινησία». Και ο Σαρκοζί το κατάλαβε αυτό καλύτερα από όλους. Ακόμα και τις «τυχαίες» εμφανίσεις του φρόντιζε να τις ντύσει με την αχλύ του ήρωα. Θυμάστε την εικόνα του λίγες ώρες πριν από τον πρώτο γύρο των εκλογών; Εκείνος, στη γαλλική ύπαιθρο, πάνω σε ένα λευκό άλογο με το όνομα Univers (Σύμπαν). Η εικόνα του «Σαρκό» πάνω στο άλογο δεν παρέπεμπε στους σερίφηδες. Η εικόνα του ατρόμητου ιππότη είναι πέρα για πέρα γαλλική. «Για όποιον γνωρίζει τον Σαρκοζί», γράφει η Σπινέλι, «πολλές φορές το μυαλό του θα έχει πάει στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη και στην ιστορία της απέραντης φιλοδοξίας του».
Εκτός από ηρωικός, ο λόγος του Σαρκοζί είναι καθαρός. Πεντακάθαρος. Μοιάζει με τον λόγο ενός θαυματουργού γιατρού μπροστά στο σώμα ενός ασθενούς. Ο πολιτικός λόγος εμποτισμένος με ιατρικούς όρους δεν είναι καινούργιο φαινόμενο στην Ευρώπη. Γνώρισε την πιο ευτυχισμένη στιγμή του τον 19ο αιώνα, όταν ο Γάλλος Εντουάρ Ντριμόν χρησιμοποίησε την ανάλυση του δόκτορος Σαρκότ, για να περιγράψει τη βαθύτατη παρακμή του έθνους. Ήταν αυτή η ρητορική που παρήγαγε τον άγριο αντισημιτισμό και τον αχαλίνωτο εθνικισμό. Από τότε έγινε και η λυδία λίθος της Άκρας Δεξιάς. Σήμερα, όχι μόνο στη Γαλλία αλλά σε όλη την Ευρώπη, η έμμονη ιδέα της παρακμής, της διάλυσης, του «αρρωστημένου σώματος του έθνους», επικρατεί στον πολιτικό λόγο. Μένει να δούμε τι θα προκύψει αυτή τη φορά. Όσο για τον Σαρκοζί, εκείνος ζει με τις λεγόμενες «αρρώστιες» και τις υπερθεματίζει. Εδώ έγκειται, κυρίως, ο κίνδυνος της νίκης του. Πάντως, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι ο ίδιος αποτελεί ένα καταπληκτικό φαινόμενο. Όχι απλώς για τις ρητορικές ικανότητές του. Κυρίως, γιατί καταφέρνει να αρέσει και στους εθνικιστές και στους οπαδούς της παγκοσμιοποίησης, και στους έξαλλους ισλαμιστές και στους ισλαμόφοβους, και στους αντιαμερικανούς και στους φιλοαμερικανούς, και στους μικρούς ανθρώπους και στους κεφαλαιοκράτες, και στους θρήσκους και στους άθρησκους. «Δεν είμαι θρήσκος», δηλώνει, «αλλά πηγαίνω πάντα στην εκκλησία γιατί νιώθω ασφάλεια». Πραγματικά άπαιχτος! Θα είναι θαύμα εάν η Σεγκολέν Ρουαγιάλ καταφέρνει να τον νικήσει. Εκτός και αν οι Γάλλοι πεισθούν ότι εκείνη αποτελεί μια σύγχρονη εκδοχή της Ιωάννας της Λωραίνης…
LΙΝΚ











