Η κόρη μου η σοσιαλίστρια και ο Ναπολέων μπονζάι

ΕΝΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΒΕΒΑΙΟ. Η ΑΥΡΙΑΝΗ ΕΚΛΟΓΙΚΗ
ΑΝΑΜΕΤΡΗΣΗ ΣΤΗ ΓΑΛΛΙΑ ΘΑ ΑΝΑΔΕΙΞΕΙ
ΕΝΑΝ ΜΕΓΑΛΟ ΧΑΜΕΝΟ: ΤΗΝ ΥΠΟΘΕΣΗ
ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΟΠΟΙΗΣΗΣ
Ανύπαρκτη σχεδόν ως θέμα σε όλη τη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, η κάποτε αγαπημένη Ευρώπη της γαλλικής πολιτικής ζωής μοιάζει με τη γηρασμένη συμβία η οποία μόνο μερικές συγκαταβατικές φιλοφρονήσεις μπορεί να εμπνεύσει πια, κι αυτές μόνο και μόνο για να μπορέσεις να καλύψεις τον εκνευρισμό που σου προκαλεί η πολύχρονη παρουσία της στο πλευρό σου.

Την περασμένη Τετάρτη το βράδυ, στην τηλεοπτική συζήτηση των δύο υποψηφίων η οποία κράτησε πάνω από δυόμισι ώρες, το θέμα Ευρώπη εμφανίστηκε κάπου προς το τέλος, δεν τους απασχόλησε πάνω από δέκα λεπτά και τελικά περιορίστηκε στο ζήτημα της ένταξης της Τουρκίας. Είχε προηγηθεί μια ατέλειωτη επιχειρηματολογία για την ασφάλεια στους δρόμους, για το αν οι γυναίκες αστυνομικοί πρέπει να γυρίζουν σπίτι τους μετά τη νυχτερινή τους βάρδια με συνοδεία και για το αν θα μπορέσουν οι μαθητές των γυμνασίων να επιστρέφουν σπίτι τους έχοντας ήδη τελειώσει με τα μαθήματα της επομένης.

Όποιος διάβασε τις γαλλικές εφημερίδες την επομένη του πρώτου γύρου των εκλογών θα νόμιζε πως η γαλλική δημοκρατία αναγεννήθηκε από τις στάχτες της. Την «ηλιόλουστη εκείνη Κυριακή» όπως επεσήμανε σε μια έξαρση δημοκρατικού λυρισμού ο διευθυντής της «Μοντ» κύριος Κολομπανί, ο γαλλικός λαός σημειώνοντας αθρόα προσέλευση στα εκλογικά τμήματα, με την ψήφο του ξανάβαλε την τερατογένεση Λεπέν στην ιστορική της φορμόλη και, υπό την εμπνευσμένη καθοδήγηση της πολιτικής ηγεσίας του, ξαναβρήκε το πολιτικό στίγμα του, κάπου ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά.

Μερικές ημέρες μετά είχες την ευκαιρία να διαπιστώσεις πως η επιχειρηματολογία για τη διεκδίκηση του προεδρικού θώκου από τους δύο τελικούς υποψηφίους θύμιζε μάλλον επιχειρηματολογία νομαρχιακών εκλογών ήστην καλύτερη περίπτωση- διαγωνισμό για την κάλυψη μιας κενής θέσης στο Υπουργικό Συμβούλιο, του χαρτοφυλακίου των Εσωτερικών ή της Οικονομίας.

Οι δύο υποψήφιοι έδειξαν το πρόσωπο μιας Γαλλίας φοβισμένης, κλεισμένης στον εαυτό της, η οποία μοιάζει να ζητεί από τον κόσμο να σταματήσει να κινείται για να μπορέσει να τον προλάβει. Η μεν Ρουαγιάλ, σαν άτακτη κόρη αυστηρών γονιών, με την αυτοπεποίθηση της φλυαρίας της, συμπεριφερόταν σαν να προσπαθεί να καθησυχάσει τους ψηφοφόρους της ότι μπορούν όλα να αλλάξουν αρκεί να μην αλλάξει τίποτε. Ο δε Σαρκοζί, έχοντας αφήσει το ναπολεόντειο ύφος του εκτός πλατό, έλεγε ούτε λίγο ούτε πολύ ότι αρκεί λίγος κοινός νους για να μετατρέψει τη γερασμένη επιχείρηση σε νέα και δυναμική.

Και ναι μεν η Γαλλία δικαιούται να έχει τους πολιτικούς ηγέτες που επιθυμεί, όμως παραμένει μια από τις μεγάλες ατμομηχανές της Ευρώπης και όταν η ατμομηχανή δεν ενδιαφέρεται για αυτό που σέρνει πίσω της, τότε η Ευρώπη έχει πρόβλημα και επειδή και η Ελλάδα είναι κομμάτι αυτής της Ευρώπης, τότε και η Ελλάδα έχει πρόβλημα.

Για να είμαι ειλικρινής δεν κατάλαβα ποιες είναι οι θέσεις της κυρίας Ρουαγιάλ απέναντι στα ευρωπαϊκά ζητήματα. Πρότεινε δημοψήφισμα για τη νέα ευρωπαϊκή συνθήκη, όμως επειδή μίλησε μέσα σε αυτές τις δυόμισι ώρες για δυο- τρία επικείμενα δημοψηφίσματα δεν μπόρεσα να καταλάβω ούτε το βάρος ούτε το διακύβευμα αυτού του δημοψηφίσματος. Φαντάζομαι πως δεν είμαι ο μόνος που δεν κατάλαβε ποια ακριβώς είναι η θέση της για την ένταξη της Τουρκίας: κατ΄ αρχάς είναι «υπέρ», όμως κρίνει ότι πρέπει να υπάρξει ένα διάλειμμα στην ενταξιακή πορεία χωρίς- εννοείται- να ξεκαθαρίσει αν εννοεί το περίφημο «να μείνουμε για λίγο μόνοι για να μπορέσουμε να καταλάβουμε τις μας συμβαίνει». Η θέση του κυρίου Σαρκοζί είναι πιο ξεκάθαρη. Δηλώνει απεριφράστως και δικαίως «όχι» στην Τουρκία, γιατί η Τουρκία δεν ανήκει στην Ευρώπη, και κρίνει πως η Τουρκία μπορεί να προσεγγίσει την Ευρώπη στο πλαίσιο μιας μεσογειακής ένωσης των ευρωπαϊκών χωρών- η οποία εννοείται και αφορά άμεσα την Ελλάδα. Πιστεύει πως η Ευρώπη χρειάζεται πρόεδρο, δηλώνει υπέρμαχος μιας πολιτικής και όχι απλώς οικονομικής Ευρώπης, κατά συνέπεια θεωρεί ότι οποιαδήποτε περαιτέρω διεύρυνσή της μπορεί να αποβεί καταστροφική. Όσο κι αν τον κατηγορούν για ατλαντισμό είναι βέβαιο ότι αυτές οι θέσεις μόνον «ατλαντικές» δεν είναι με μία και μόνη διαφορά: ούτε ο Σαρκοζί δεν μοιάζει να έχει ξεκαθαρίσει τι εννοεί όταν λέει «πολιτική» Ευρώπη και πώς αυτή η Ευρώπη θα πάψει να είναι ένα γραφειοκρατικό τερατούργημα το οποίο δεν μπορεί να προσφέρει στους πολίτες του παρά μόνον κανονισμούς για την αλιεία της ρέγκας και του τόννου.

Για να εξηγούμαι: πιστεύω ότι το θέατρο της σύγκρουσης ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά που στήθηκε στις προεδρικές εκλογές της Γαλλίας με πολλά φρουφρού κι αρώματα δεν ήταν τίποτε παραπάνω από ένα θέατρο σκιών προορισμένο να καλύψει την πραγματικότητα της σκηνής του. Ανάμεσα στην «καλή κοινωνική προαίρεση» της σοσιαλίστριας κόρης του στρατιωτικού, της ανύπαντρης μητέρας με τα τέσσερα παιδιά, και στην αθλητική αντίληψη περί προόδου του απογόνου των μεταναστών που κατάφερε να γίνει πιο Γάλλος κι απ΄ τους Γάλλους, κυκλοφορούσε ένα τραύμα το οποίο όχι μόνον η γαλλική πολιτική ζωή αλλά και όλη η ευρωπαϊκή δυσκολεύεται ακόμη να επουλώσει.

Κι αυτό είναι το τραύμα της αποτυχίας του σχεδίου του ευρωπαϊκού Συντάγματος, της άτσαλης διεύρυνσης που θυμίζει ερασιτεχνικό θίασο και της εν γένει αδυναμίας να αρθρωθεί ένας, όχι απαραιτήτως ενιαίος, πλην όμως ευρωπαϊκός πολιτικός λόγος. Κανείς από τους δύο υποψηφίους δεν τόλμησε να αγγίξει το ζήτημα με σοβαρότητα, κανείς τους δεν ξέφυγε από το προσχηματικό και συγκαταβατικό ξεμπέρδεμα με ένα θέμα το οποίο και

Δεν ξέρω αν η Ευρώπη πάσχει από έλλειψη ανταγωνιστικότητας, κρατισμό και τα συμπαρομαρτούντα. Το σίγουρο είναι ότι πάσχει από έλλειμμα πολιτικού οράματος

πολύπλοκο είναι και βαρετό, αφού δεν προσφέρεται για θεαματικές τηλεοπτικές εμφανίσεις.

Δεν ξέρω αν η Ευρώπη πάσχει από έλλειψη ανταγωνιστικότητας, κρατισμό και τα συμπαρομαρτούντα. Εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι πάσχει από έλλειμμα πολιτικού οράματος. Ούτε οι δείκτες της ανεργίας, ούτε οι δείκτες της οικονομικής ανάπτυξης μπορούν να της δώσουν την ανάσα που χρειάζεται για να σταθεί ως αυτοδύναμη πολιτική οντότητα στο καθεστώς της παγκοσμιοποίησης.

Και το θλιβερό συμπέρασμα είναι ότι αν η νέα γενιά των πολιτικών αντιμετωπίζει την ευρωπαϊκή ενοποίηση όπως ο κύριος Σαρκοζί και η κυρία Ρουαγιάλ, τότε όντως η Ευρώπη έχει πρόβλημα.