Ένας Οθωμανός Άμλετ

ΕΙΝΑΙ ΠΑΡΑΤΑΙΡΟ ΝΑ ΟΝΟΜΑΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΟΡΙΝΝΑ ΚΑΝΟΥΤΑ «ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΗ»
ΚΙ ΑΣ ΕΙΝΑΙ Η ΠΡΩΤΗ ΦΟΡΑ ΠΟΥ ΕΡΧΟΜΑΣΤΕ ΣΕ ΕΠΑΦΗ
ΜΕ ΔΥΟ ΕΡΓΑ ΤΗΣ. Η ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΗ ΔΕΣΠΟΙΝΙΔΑ ΠΕΡΠΑΤΗΣΕ ΣΤΟ
ΛΥΚΟΦΩΣ ΤΟΥ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ, ΠΟΤΕ ΑΠΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΒΟΣΠΟΡΟ
ΚΑΙ ΠΟΤΕ ΑΠΟ ΤΟ ΦΟΙΤΗΤΙΚΟ ΤΗΣ ΔΩΜΑΤΙΟ ΣΤΗ ΒΙΕΝΝΗ.
Όταν διάβασα και την τελευταία σελίδα των δυο βιβλίων – τα απομνημονεύματα της συγγραφέως και το μυθιστόρημά της- αισθάνθηκα σαν να είχα κάνει ένα δώρο στον εαυτό μου. Είχα χρόνια να χαθώ μέσα σ΄ ένα κείμενο ζωής που χρησιμοποιεί το λογοτεχνικό ύφος χωρίς να κόπτεται για να χαρακτηριστεί ντε και καλά λογοτεχνία. Αν ζούσαμε στη Γαλλία, η ανακάλυψη μιας πριμιτίβ συγγραφέως, σαράντα επτά χρόνια μετά τον θάνατό της, θα ήταν αφορμή να φωταγωγηθεί η πόλη και οι παράγοντες της λογοτεχνίας να μπουν με πάθος στο ίδιο trip. Για την ιστορία της λογοτεχνίας μας και την ιστορία των γυναικών, το χρονικό Τρία χρόνια στη Βιέννη και το αφήγημα Το τέλος ενός πρίγκιπος είναι κατά τη γνώμη μου εξίσου πολύτιμα με τα έργα της Μαρία Ιορδανίδου ( Λωξάντρα κ.ά.) και τα απομνημονεύματα της Επτανήσιας Ελισάβετ Μαρτινέγκου. Αλλά πού καιρός για συζητήσεις…

Στο χαρέμι

Θα αρχίσω με το μυθιστόρημα Το τέλος ενός πρίγκηπος αν και φλέγομαι να μπω στο αυτοβιογραφικό της κείμενο. Όχι πως και εδώ δεν κάνει το «περασματάκι της» η συγγραφέας. Σε κάποια παράγραφο του βιβλίου τη συναντάμε μάλιστα να παρεισφρέει στη δράση μεταμφιεσμένη σε Ρωμιά βιολονίστρια καλεσμένη στο παλάτι του μελομανούς πρίγκιπα Μπουρχανεντίν. Αυτός είναι άλλωστε ο μοιραίος άνδρας της ιστορίας μας. Με σπάνια ευρωπαϊκή παιδεία και μουσική καλλιέργεια, ψηλός, ευθυτενής, μελαχρινός και νιόπαντρος, ο Μπουρχανεντίν ζει «αυτοεξόριστος» στο παλάτι του με τους μυρωδάτους κήπους που φτάνουν ίσαμε τον Βόσπορο. Εκεί έχει στεγάσει το πιάνο, τις παρτιτούρες του και τη δεκαπεντάχρονη καλλονή σύζυγό του, μια ερωτική Τσερκέζα με ξανθά μαλλιά και ψυχή αγίας. Πίσω από τις αμλετικές πινελιές που βάζει η συγγραφέας στο λογοτεχνικό της αντικείμενο κρύβεται μια πονεμένη πολιτική ιστορία που δεν παραλλάσσει διόλου από όσα περνάει η Τουρκία στις μέρες μας. Ο Μπουρχανεντίν είναι ιστορικό πρόσωπο, γιος του έκπτωτου τελευταίου σουλτάνου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, του σκληρού και αιματοβαμμένου Αβδούλ Χαμίτ. Ο ίδιος μέμφεται την

Κόριννα Κανούτα

ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΕΝΟΣ

ΠΡΙΓΚΗΠΟΣ

ΕΚΔ. ΕΣΤΙΑ, 2007 ΣΕΛ. 278

τυραννική δεσποτεία του πατέρα του και καλοβλέπει τις εξαγγελίες των Νεότουρκων αλλά δυστυχώς γι΄ αυτόν στις συνειδήσεις των συμπατριωτών του θα είναι πάντα ο γιος του «κτήνους» και δυνάμει πραξικοπηματίας, οπότε μπλέξαμε…

Προς το παρόν και ίσαμε να πάρει πρωτοβουλία το κισμέτ, ο ήρωάς μας βρίσκει παρηγοριά στις σονάτες του Μπετόβεν, στην κοζερί με Ευρωπαίους πολιτικούς φίλους και στον θερμό της συζύγου του έρωτα, ο οποίος, φευ, δεν λέει να καρπίσει. Εν τω μεταξύ μέσα στο χαρεμλίκι βράζει το κουτσομπολιό για πάρτη του που αν και μουσουλμάνος θεωρεί βάρβαρο να αποκτήσει και άλλη σύζυγο. Κουβέντα στην κουβέντα ανάβει το κορμί της πιο ωραίας του χαρεμιού η οποία ένα βράδυ «βιάζει» με συνοπτικές διαδικασίες τον μελαγχολικό μας πρίγκιπα φέρνοντάς τον προ τετελεσμένου. Πώς θα αντιδράσει η απατημένη σύζυγος και σε τι δολοπλοκίες θα προχωρήσει το καχύποπτο καθεστώς των Νεότουρκων; Τα βάσανα του ιδιωτικού βίου πέφτουν με βία πάνω στο κεφάλι του Οθωμανού Αμλέτου μας, ο οποίος ίσα ίσα εκείνη την ίδια εποχή ετοιμάζεται να ηγηθεί μουσουλμανικού πραξικοπήματος καίτοι κρυφός εραστής της αστικής δημοκρατίας. Οι Αλβανοί συμβουλάτορες του Αβδούλ Χαμίτ βλέπουν στο πρόσωπό του τον ιδανικό μουσουλμάνο μονάρχη για την Αλβανία και ο Θεός ξέρει τι θα γινόταν αν τελικά ευοδωνόταν το παράτολμο αυτό σχέδιο που θα άλλαζε τον ρου της ιστορίας των Βαλκανίων. Αλλά όπως συμβαίνει σε όλους σχεδόν τους ιστορικούς μύθους και σε όλα σχεδόν τα ανατολίτικα παραμύθια, έφτασε η παρέμβαση μια πονηρής γυναίκαςμισή Ρωμιά, μισή Ελβετίδα- για να ζήσουν αυτοί καλά κι εμείς όπως ζούμε σήμερα.