ΣΥΝΘΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΙ

Η εμμονή των συγγραφέων σε στερεότυπα μερικές φορές δεν μπορεί παρά να ενοχλήσει τον μυημένο αναγνώστη του βιβλίου που αναζητά σε αυτό ερμηνείες μάλλον και αναλύσεις και όχι συνθήματα και αφορισμούς. Η σταθερή παρουσίαση του «δημοσίου» ως μόνιμου εφιάλτη της νεοελληνικής ιστορίας και ως πηγή καθυστερήσεων και προβλημάτων οδηγεί σχεδόν σε μανιχαϊστική θεώρηση της ιστορίας. Η ύπαρξη ενός «κρατικοδίαιτου συστήματος» που ακυρώνει τις προσπάθειες των «εκσυγχρονιστών» από την εποχή του Καποδίστρια και του Όθωνα ώς την αντίστοιχη του Κωνσταντίνου Καραμανλή του νεώτερου (σ. 148 ως 153, για περιγραφή) μάλλον ως άχρηστη απλούστευση μπορεί να αντιμετωπιστεί.

Η ελληνική ιστοριογραφία υπέφερε πάντοτε από την έλλειψη συνθετικών εγχειριδίων, εγχειριδίων αναφοράς όπου θα μπορούσε να στηριχθεί η εκπαιδευτική χρήση. Από την άποψη αυτή η παρούσα έκδοση είναι ευπρόσδεκτη καθώς τροφοδοτεί τον χώρο αυτό μέσα στον οποίο μπορούν να γίνουν ουσιαστικές συζητήσεις για το παρελθόν και για την ιστορία. Επιπλέον καλύπτει συγκεκριμένα κενά, γεγονός που το καθιστά χρήσιμο σημείο αναφοράς για επιμέρους ζητήματα. Από την άλλη πλευρά, η σύγκριση με ανάλογα έργα που πρόσφατα κυκλοφόρησαν (λ.χ. το βιβλίο του Γιώργου Δερτιλή, Ιστορία του ελληνικού κράτους, Εστία) μάλλον δεν το ευνοεί ιδιαίτερα.