«Μια τραγική μοίρα- σημαντικά γεγονότα για το καλό της Ρωσίας αλλά και σοβαρά λάθη βαραίνουν τους ώμους του Μπορίς Γιέλτσιν». Η δήλωση του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ για τον διάδοχό του στην προεδρία της Ρωσίας που πέθανε χθες συνοψίζει τις αντιφατικές πλευρές ενός από τους πιο αμφιλεγόμενους ηγέτες των τελευταίων δεκαετιών, διεθνώς.
OΓιέλτσιν, που ηγήθηκε της Ρωσίας στα πρώτα χαοτικά χρόνια μετά τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, απεβίωσε σε ηλικία 76 ετών από καρδιακή ανακοπή σε κλινική της Μόσχας. Ο πρόεδρος Πούτιν κήρυξε την Τετάρτη, οπότε και θα κηδευτεί, ημέρα εθνικού πένθους, μιλώντας για «τον άνθρωπο χάρη στον οποίο γεννήθηκε μια νέα εποχή, μια νέα δημοκρατική Ρωσία. Η πολιτική του διαθήκη “προστατέψτε τη Ρωσία” θα μας οδηγεί πάντα». Πολλοί Ρώσοι θεωρούν τον Γιέλτσιν ως ήρωα που προασπίστηκε τη δημοκρατία, κυρίως κατά το πραξικόπημα του 1991. Όμως η οικονομική «θεραπεία-σοκ» που ακολούθησε οδήγησε εκατομμύρια Ρώσους στη φτώχεια, ενώ πολλά σκάνδαλα διαφθοράς ξέσπασαν πριν παραιτηθεί τον Δεκέμβριο του 1999.
Εγγονός κουλάκου του οποίου η περιουσία δημεύθηκε και γιος εργάτη που καταδικάστηκε για αντισοβιετική προπαγάνδα και φυλακίστηκε 3 χρόνια σε γκουλάγκ του Στάλιν, ο Γιέλτσιν ανέβηκε γρήγορα τα σκαλιά της ιεραρχίας στο Κομμουνιστικό Κόμμα εξαπολύοντας μύδρους εναντίον της διαφθοράς. Όμως κατά τη διάρκεια της 9χρονης θητείας του ως ο πρώτος άμεσα εκλεγμένος πρόεδρος της Ρωσίας ξεπούλησε τις μεγάλες κρατικές βιομηχανίες της χώρας κυρίως σε δικούς του αν 
Αλκοολισμός
Υπερασπιζόταν δημόσια την ανεξαρτησία του Τύπου, όμως ήταν άσος στη χειραγώγησή του. Απέκτησε τεράστια δύναμη μέχρι να παραιτηθεί με μια δραματική ομιλία στα τέλη του 1999 και είχε υποδείξει τον Βλαντίμιρ Πούτιν ως διάδοχό του. Είχε πρόβλημα με το αλκοόλ και σταδιακά οι Ρώσοι άρχισαν να αντιδρούν όλο και περισσότερο στην εικόνα ενός ηγέτη που συναντούσε διεθνείς προσωπικότητες μεθυσμένος.
Είχε επίσης και στιγμές θάρρους. Η εικόνα του ανεβασμένου σε τανκς μπροστά σε χιλιάδες Μοσχοβίτες να αντιτάσσεται στην απόπειρα πραξικοπήματος εναντίον του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ, τον Αύγουστο του 1991, δύσκολα θα σβηστεί από την πολιτική ιστορία της χώρας του. Βέβαια, ο ίδιος ως πρόεδρος πλέον δεν δίστασε να στείλει τανκς τον Οκτώβριο του 1993, προκειμένου να διώξει από το Κοινοβούλιο πολιτικούς του αντιπάλους, οι οποίοι διαμαρτύρονταν για την αντισυνταγματική διάλυση της Βουλής. Τον Δεκέμβριο του 1994 άρχισε πόλεμο με τους αυτονομιστές Τσετσένους, διατάσσοντας τα ρωσικά στρατεύματα να εισβάλουν στην περιοχή. Έπειτα από δύο χρόνια και δεκάδες χιλιάδες νεκρούς ο ρωσικός στρατός αποσύρθηκε ηττημένος. Ο πόλεμος δεν πέτυχε τίποτα και τα ρωσικά στρατεύματα επέστρεψαν εκεί το 1999. Στα τελευταία χρόνια της προεδρίας του ο Γιέλτσιν αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα υγείας, που οφείλονταν κυρίως στο αλκοόλ, κι έδειχνε σταδιακά να χάνει την επαφή με το περιβάλλον.
ΕΙΠΕ
«ΑΠΕΡΓΙΕΣ έχουν ήδη αρχίσει στο Λένινγκραντ και σε εργοστάσια στα Ουράλια. Όπου κάνω έκκληση για απεργία ο κόσμος με υποστηρίζει» (19 Αυγούστου 1991, σκαρφαλωμένος σε τανκ έξω από το Κοινοβούλιο παροτρύνει τους πολίτες να αντιταχθούν σε πραξικόπημα).
«ΑΠΛΑ ΣΥΝΕΒΗ, τι μπορούσα να κάνω;» (Σεπτέμβριος 1994, εξηγώντας ότι είχε κοιμηθεί στη διάρκεια μια στάσης για ανεφοδιασμό στην Ιρλανδία και δεν μπόρεσε να συναντηθεί με τον πρωθυπουργό της χώρας Ρέινολντς,ο οποίος τον περίμενε).
«ΟΙ ΕΞΟΥΘΕΝΩΤΙΚΕΣ κρίσεις κατάθλιψης, οι σοβαρές αμφιβολίες, η αϋπνία και οι πονοκέφαλοι κατά τη διάρκεια της νύχτας, τα δάκρυα και η απελπισία… ο πόνος όταν δικοί μου άνθρωποι δεν με υποστήριξαν την τελευταία στιγμή, με εξαπάτησαν. Έπρεπε να τα υπομείνω όλα αυτά» (1994, στα απομνημονεύματά του «Ο αγώνας για τη Ρωσία»).
«Ο ΠΟΛΕΜΟΣ στην Τσετσενία ίσως είναι ένα από τα λάθη μου» (1996).
«ΕΧΟΥΜΕ ΚΟΛΛΗΣΕΙ μεσοπέλαγα, έχοντας αφήσει πίσω μας την παλιά ακτή.
Τσαλαβουτάμε σε μια πληθώρα προβλημάτων που μας περιτριγυρίζουν και μας εμποδίζουν να φθάσουμε στην καινούργια ακτή. Το βιοτικό επίπεδο των περισσότερων Ρώσων πολιτών, ήδη χαμηλό, βυθίζεται» (1997,σε διάγγελμά του).
Έργα και ημέρες
1 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1931: Ο Μπορίς Γέλτσιν γεννιέται στο χωριό Μπούτκα στα Ουράλια.
1956: Παντρεύεται τη Νάινα Γκιρίνα. Μαζί θα αποκτήσουν δύο κόρες.
1976: Εκλέγεται πρώτος Γραμματέας της Κ.Ε. του ΚΚΣΕ στο Σβερντλόφσκ.
1985: Πηγαίνει στη Μόσχα έπειτα από πρόσκληση του πρωθυπουργού Νικολάι Ριζκόφ και αναλαμβάνει καθήκοντα Γραμματέα, υπεύθυνου για τεχνικοεπιστημονικά θέματα στην Κ.Ε. του ΚΚΣΕ.
ΜΑΪΟΣ 1989: Εκλέγεται μέλος του νέου Ανώτατου Σοβιέτ.
ΜΑΡΤΙΟΣ 1990: Εκλέγεται βουλευτής της Ρωσικής Ομοσπονδίας στην πόλη Σβερντλόφσκ με ποσοστό 80%. ΙΟΥΛΙΟΣ 1990: Αποχωρεί από το ΚΚΣΕ.
ΙΟΥΝΙΟΣ 1991: Εκλέγεται πρόεδρος της Ρωσικής Ομοσπονδίας κερδίζοντας το 57,3% των ψήφων στις πρώτες άμεσες εκλογές.
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1991: Με ανακοίνωση του προέδρου Γκορμπατσόφ καθίσταται δεύτερος στην ιεραρχία της ΕΣΣΔ.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ 1991: Συνυπογράφει με τους ηγέτες της Ουκρανίας και της Λευκορωσίας διακήρυξη για τη διάλυση της ΕΣΣΔ και την ίδρυση της Κοινοπολιτείας Ανεξαρτήτων Κρατών.
25 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1991: Παραιτείται ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ. ΜΑΡΤΙΟΣ 1993: Ανακοινώνει με προεδρικά διατάγματα την απόφασή του να κυβερνήσει, εκμηδενίζοντας τη λειτουργία της Βουλής.
ΙΟΥΛΙΟΣ 1996: Επανεκλέγεται πρόεδρος στον δεύτερο γύρο. 9 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1999: Έπειτα από σοβαρά προβλήματα υγείας κι ενώ κινδυνεύει να παραπεμφθεί για οικονομικά σκάνδαλα ορίζει ως διάδοχό του τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Πολλοί λένε ότι αυτό έγινε κατόπιν μυστικής συμφωνίας, προκειμένου να μη διωχθεί δικαστικά.
31 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1999: Ο Πούτιν ζητάει συγγνώμη για τα λάθη του Γιέλτσιν και ανακοινώνει την παραίτησή του.
