το πνεύμα του τόνου

Ο Πάνος

Ο αγαπητός σε όλους Πάνος Γεραμάνης ήταν πράγματι «ψυχούλα», όπως τον ονομάζει ο λαμπρός επιμελητής του βιβλίου του «Η ζωή μου ένα τραγούδι», Βασίλης Λουμπρίνης.

Αυτή η ψυχούλα έφυγε γρήγορα. Έμειναν όμως τα ατέλειωτα γραπτά του και το πάθος του για το ελληνικό τραγούδι και τους δημιουργούς του. Και το βιβλίο του αυτό ακριβώς υπενθυμίζει: «Τα πολλά μυστικά του λαϊκού τραγουδιού», καθώς ο Γεραμάνης «έφερε στο προσκήνιο δεκάδες δημιουργούς, τραγουδιστές, μουσικούς, που με τα χρόνια έχουν περάσει στην εφεδρεία», όπως πολύ εύστοχα παρατηρεί στον πρόλογό του ο Λ. Παπαδόπουλος. Έτυχε, πράγματι, να βρεθώ με ορισμένους απ΄ αυτούς τους παλαιούς, οι οποίοι έπιναν νερό στο όνομά του. Ο Πάνος ήταν ο μόνος που τους είχε θυμηθεί, καθώς βούλιαζαν με το πέρασμα των χρόνων στην ανωνυμία και τη λησμονιά, είτε με μια συνέντευξή τους στην εφημερίδα είτε στη ραδιοφωνική του εκπομπή. Και οι 534 σελίδες του βιβλίου του αυτό ακριβώς δείχνουν. Είχε βέβαια τις εμμονές του και τις λατρείες του, όπως κάθε άνθρωπος. Στο χρήσιμο ευρετήριο ονομάτων, που υπάρχει στο τέλος του βιβλίου, μέτρησα το όνομα του Χιώτη 94 φορές, του Μπιθικώτση 81, του Χατζιδάκι 48, του Τσιτσάνη 117 και του αγαπημένου του Καζαντζίδη 120!

Ένα βιβλίο απαραίτητο όχι μόνο στους ερευνητές, αλλά και σε όλους εκείνους που αγαπούν και νοιάζονται ειλικρινά για την πορεία του ελληνικού τραγουδιού. Ο Πάνος πάντα θα έχει τη θέση του στην καρδιά μας.