«Σαν προσευχή στη Φύση»

Ένας Χριστός επαναστατικός, χωρίς φωτοστέφανο, μια Παναγία μάνα και γυναίκα, μορφές αγγέλων με ονόματα ανέμων (Μαΐστρος, Λεβάντες, Σορόκος), που ιερουργούν και ένα ποίμνιο από γλάρους, χελιδόνια κι αγριολούλουδα ζωγράφισε αντί για τις αυστηρές μορφές και τα μαρτύρια αγίων ο Δημήτρης Μυταράς. Σ΄ ένα εκκλησάκι, που ανατρέπει τους όρους του ιερού και του βέβηλου: την Παναγία την Καταφυγιώτισσα στο 58ο χιλιόμετρο Αθηνών- Σουνίου.

Στην ανεμοδαρμένη βραχώδη χερσόνησο, εκεί που κάποτε γκρέμιζαν τα παλιά αυτοκίνητα στη θάλασσα και κάποιοι έδωσαν τέρμα στη ζωή τους, στήθηκε ένας πολυτελής παραθεριστικός οικισμός, ο «Αίολος», όπως τον βάφτισε ο Δημήτρης Μυταράς. Το αιγαιοπελαγίτικο εκκλησάκι, λευκό και γαλάζιο, προστέθηκε σαν πινελιά, αλλά αποδείχθηκε ότι ήταν και μια ακούσια πράξη εξευμενισμού του τοπίου. Κάποιοι τέλεσαν βαφτίσεις, κάποιοι παντρεύτηκαν στο ξωκκλήσι με τους λευκούς τοίχους. Ξαφνικά πέρσι το καλοκαίρι, ο Μυταράς αποφάσισε να προσφέρει την εικονογράφησή του και έπεσε με κέφι στη δουλειά.

«Είναι μια προσευχή που πάντα χρωστούσα. Όταν σταθείς εκεί, αισθάνεσαι την επαφή με την πνοή του Θεού στο φύσημα των ανέμων», λέει ο ζωγράφος για το μοναδικό έργο τέχνης που δημιούργησε «κατ΄ εικόνα και καθ΄ ομοίωσιν» της φύσης που το περιβάλλει.

Χαμηλά οι θάμνοι, τα δένδρα και τ΄ αγριολούλουδα του τόπου. Στον γαλάζιο θόλο με τα σύννεφα, γλάροι, χελιδόνια, σπουργίτια κι ένα «μάτι». Μόνο η κόγχη του ιερού μένει αδειανή μέχρι το καλοκαίρι, ενώ έχει ήδη σχεδιάσει τον σιδερένιο πολυέλαιο με τα χελιδόνια.

Το εκκλησάκι εκφράζει τη δική σας θεολογία;

«Η ζωγραφική μας καταγωγή υπακούει στο ελληνικό φως. Οι σκιές είναι θερμές, τα φώτα ψυχρά»

«Η ομορφιά της Φύσης φέρνει κοντά στον Θεό. Αυτό το έργο είναι ένα ξεχείλισμα ψυχής. Δεν είναι βλάσφημο. Το σύμπαν, όπως είπε και ο Πασκάλ, είναι αυτό που μας κάνει να πιστεύουμε ότι υπάρχει Θεός, αλλά και ο εσωτερικός μας κόσμος. Για μένα ο Χριστός είναι η δυνατή παρουσία ενός νέου γεμάτου φλόγα επαναστάτη, που μίλησε συγκλονιστικά και πλήρωσε πολύ ακριβά τον λόγο του. Δεν έχω πρόβλημα με την Εκκλησία. Με τους ανθρώπους έχω πρόβλημα, που έχουν ξεχάσει αυτό που είναι ο Χριστός. Το θαύμα είναι ο επαναστατικός λόγος Του, η αγάπη, και δυο τρία άλλα πράγματα που κήρυξε. Αντί γι΄ αυτά, ψάχνουν να βρουν το θαύμα σε εικόνες που δακρύζουν για να πιστέψουν τον λόγο Του».

Γιατί επιλέξατε αυτή την ασυνήθιστη, κοσμική, εικονογράφηση;

«Δεν είμαι αγιογράφος. Θα ήταν λάθος να ακολουθήσω το τυπικό του Διονυσίου εκ Φουρνά. Όμως η ζωγραφική μου είναι κοντά στην ουσία της παράδοσης. Η βυζαντινή τέχνη είναι μια πολύ μεγάλη τέχνη. Εξελίχθηκε από την αρχαία ελληνική ζωγραφική, τα πορτρέτα φαγιούμ, και προωθήθηκε από το θεοκρατικό σύστημα του Βυζαντίου στη διαμόρφωση ενός ύφους διαφορετικού, που επηρέασε την Αναγέννηση. Είναι η ζωγραφική καταγωγή μας, γιατί υπακούει στο ελληνικό φως. Οι σκιές είναι θερμές, τα φώτα ψυχρά.

Ο τρόπος που αναλύει το περιβάλλον και την παράθεση των χρωμάτων πέρασε και στη σημερινή ζωγραφική. Το ελληνικό φως είναι διαφορετικό. Δίνει την αίσθηση του χρυσού και κάνει τα αντικείμενα τρεις φορές πιο φωτεινά. Ζωγράφισα ό,τι έβλεπα γύρω μου και με συνέπεια στη βυζαντινή άποψη ως προς το χρωματολόγιο, όχι ως προς το θεματολόγιο».