Επιφυλλίδα

Ένα σχολείο για όλους

H Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά του Ρατσισμού και της Ξενοφοβίας δημοσίευσε οδηγία για την καταπολέμηση των ρατσιστικών διακρίσεων στην εκπαίδευση. Θεωρώντας πως προσχολική, πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποτελούν πεδίο όπου εκδηλώνονται διακρίσεις αλλά και προνομιακό χώρο καταπολέμησης αυτών των διακρίσεων, το κείμενο υποδεικνύει τρεις σαφείς άξονες.

Ο πρώτος αφορά τη διασφάλιση υποχρεωτικής, δωρεάν, ποιοτικής εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά που ζουν στη χώρα, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς των γονιών τους. Σε συνεργασία με τις ίδιες τις πληθυσμικές – μειονοτικές ομάδες, πρέπει να εφαρμοστούν πολιτικές καλύτερης ενσωμάτωσης των μαθητών αυτών. Η αποφυγή υπερεκπροσώπησης συγκεκριμένων μειονοτικών ομάδων σε κάποια σχολεία ή διαχωρισμού τους σε διαφορετικά τμήματα, η λειτουργία προπαρασκευαστικών τάξεων, η απασχόληση εκπαιδευτικών από τις ίδιες τις μειονοτικές ομάδες και η διευκόλυνση των γονιών τους να ενημερώνονται και να συμμετέχουν στα θέματα της σχολικής κοινότητας είναι μέτρα αναγκαία. Ο δεύτερος άξονας αφορά την καταπολέμηση του ρατσισμού και των διακρίσεων στο σχολείο.

Εδώ τονίζεται η ανάγκη σοβαρής αντιμετώπισης των περιστατικών ρατσιστικής βίας και υιοθέτησης κατάλληλου κώδικα συμπεριφοράς όλων των μελών της σχολικής κοινότητας.

Υπενθυμίζεται πως η υποκίνηση ρατσιστικού μίσους και βίας αποτελεί κολάσιμη πράξη και μπορεί να οδηγήσει ακόμα και σε απομάκρυνση από το σχολικό περιβάλλον. Εξάλλου, η διδασκαλία των Θρησκευτικών πρέπει να εναρμονίζεται με την επιστημονική ουδετερότητα, που είναι απαραίτητη σε κάθε εκπαιδευτική προσέγγιση, και η διαδικασία εξαίρεσης από το μάθημα οφείλει να

Η περίοδος που διανύουμε είναι κομβική για την Ευρώπη. Στην αυλή της ζουν πολλοί νέοι γείτονες και ο άλλος της εαυτός, σκοτεινός και μισαλλόδοξος, καραδοκεί

είναι απλή. Κυρίαρχη όμως θέση έχει το περιεχόμενο των σχολικών εγχειριδίων: μόνο βιβλία απαλλαγμένα από στερεοτυπικές αντιλήψεις και προκαταλήψεις, βιβλία που προάγουν την κριτική σκέψη ως εργαλείο κατά της μισαλλοδοξίας, βιβλία που αντανακλούν την κοινωνική ποικιλομορφία και τη συνεισφορά των κάθε λογής μειονοτήτων στην κοινωνική πρόοδο μπορούν να οδηγήσουν σε εκπαίδευση ανοιχτών οριζόντων. Ο τρίτος άξονας έχει να κάνει με τους εκπαιδευτικούς. Χρειάζονται οι ίδιοι εκπαίδευση για να ανταποκριθούν στις ανάγκες μαθητών με διαφορετικό πολιτισμικό υπόβαθρο, να ευαισθητοποιήσουν τους μαθητές τους για τον ρατσισμό και τις διακρίσεις, να αντιμετωπίσουν τέτοια φαινόμενα μέσα στην τάξη τους.

Η οδηγία αυτή δεν έρχεται τυχαία. Η περίοδος που διανύουμε είναι κομβική για την Ευρώπη. Στην αυλή της ζουν πολλοί νέοι γείτονες και ο άλλος της εαυτός, σκοτεινός και μισαλλόδοξος, καραδοκεί. Αυτό ισχύει βεβαίως και για την Ελλάδα, που βιώνει τη σταδιακή ενσωμάτωση των μεταναστών και την ενηλικίωση της δεύτερης γενιάς τους. Με γνώμονα την αρχή πως όποιο μέτρο λαμβάνεται για την ενσωμάτωση των παιδιών αυτών δεν πρέπει να οδηγεί στην καταναγκαστική αφομοίωσή τους, ας εξετάσουμε με ειλικρίνεια: πόσα από τα μέτρα που προαναφέρθηκαν εφαρμόζονται στο εκπαιδευτικό μας σύστημα και ποια μέτρα προστατεύουν αλλοδαπούς και παλιννοστούντες μαθητές, το 9,5% δηλαδή του μαθητικού πληθυσμού;

Στην επιφυλλίδα αποτυπώνονται οι προσωπικές απόψεις του συντάκτη.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.