Αισθήματα στη διαπασών

ΙΣΠΑΝΙΑ ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ΄50, ΙΣΠΑΝΙΑ
ΤΗΣ ΔΕΚΑΕΤΙΑΣ ΤΟΥ ΄70, ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΣΤΟ ΓΥΡΙΣΜΑ ΤΗΣ ΧΙΛΙΕΤΙΑΣ. ΕΝΑΣ ΝΕΑΡΟΣ ΚΑΙ ΜΙΑ ΓΟΗΤΕΥΤΙΚΑ ΤΣΑΚΙΣΜΕΝΗ ΚΥΡΙΑ. ΜΙΑ ΝΕΑΡΗ ΚΙ ΕΝΑΣ ΜΕΣΗΛΙΚΑΣ. ΜΙΑ ΔΙΠΛΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΠΑΘΟΥΣ. ΜΙΑ ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ, ΤΙΣ ΑΣΥΜΠΤΩΤΕΣ ΖΩΕΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΑΝΘΕΚΤΙΚΑ ΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
Οέρωτας αποτελεί αρχετυπικό θέμα. Από τα σπαράγματα της Σαπφούς μέχρι τα μεσαιωνικά ρομάντζα κι από την «Αισθηματική Αγωγή»του Φλομπέρ μέχρι τα ευπώλητα ροζ μυθιστορήματα, τα αισθήματα (και τα σώματα) τροφοδοτούν λογοτεχνικές φαντασιώσεις, παρέχουν ψαχνό υλικό και συγγραφικό καύσιμο. Ακόμα και ο Δράκουλας του Στόκερ, στην κινηματογραφική εκδοχή του Κόπολα, παρουσιάζεται ως διαχρονική ιστορία αγάπης. Ο έρωτας διαβάζεται, ο έρωτας «πουλάει», ο έρωτας αποτελεί ακαταμάχητη φαντασίωση. Όμως πώς γράφεται μια ερωτική ιστορία; Πώς παίζει κανείς με τα παντοδύναμα κλισέ, χωρίς να χαντακωθεί λογοτεχνικά; Πώς αποφεύγει την μπανανόφλουδα της ιλουστρασιόν προσέγγισης και της σιροπιαστής πεζογραφίας;

Η Ελιά Μπαρθελό γεννήθηκε το 1957 και είναι καθηγήτρια Ισπανικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ίνσμπρουκ στην Αυστρία. Έχει γράψει μυθιστορήματα, διηγήματα, δοκίμια. Έχει λογοτεχνική γνώση και φιλολογική σκευή. Θεωρείται μία από τις πιο αντιπροσωπευτικές συγγραφείς στο χώρο της φανταστικής λογοτεχνίας στην Ισπανία.

«Το μυστικό του χρυσοχόου» είναι το πρώτο βιβλίο της που μεταφράζεται στα ελληνικά. Μια νουβέλα με θέμα μια διπλή ιστορία αγάπης, η οποία εκτυλίσσεται σε τρεις χρόνους: τη δεκαετία του ΄50 στην Ουμπρία, μια φανταστική περιοχή της Ισπανίας, τη δεκαετία του ΄70 στην ίδια περιοχή, στο τέλος του 1999 και την Πρωτοχρονιά του 2000 στη Νέα Υόρκη. Η Μπαρθελό αναπτύσσει την ιστορία της στη μεθόριο της επιστημονικής φαντασίας. Η αληθοφανής ανάπτυξη της ιστορίας αφορά τα ισχυρά αισθήματα και τις επιμέρους σκηνικές και σκηνοθετικές λεπτομέρειες. Όμως η ίδια η αφήγηση εκτυλίσσεται στη σφαίρα του φανταστικού: Εκεί ο χρόνος δεν κινείται ευθύγραμμα. Στη φανταστική Ουμπρία, ο αφηγητής ανακαλύπτει ότι ο χρόνος κινείται με παλίνδρομες κινήσεις- κι αυτό καθιστά τις ζωές των ηρώων ασύμπτωτες.

Από το τέλος
Η εξιστόρηση ξεκινά από το τέλος της ιστορίας.

Εlia Βarcelo

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΧΟΟΥ

ΜΤΦ. ΓΕΩΡΓΙΑ ΖΑΚΟΠΟΥΛΟΥ, ΕΚΔ. ΠΑΤΑΚΗ, 2007, ΣΕΛ. 128, ΤΙΜΗ: 9,50 #

Βρισκόμαστε στο 1999. Ο πρωτοπρόσωπος αφηγητής, σαρανταεπτάχρονος Ισπανός χρυσοχόος που ζει στη Νέα Υόρκη, ακούει Λ. Κοέν και επιθυμεί να αφηγηθεί τα συμβάντα που τον καθόρισαν- και τον τσάκισαν. Γυρνούμε πίσω, στη δεκαετία του ΄70, στην ισπανική Ουμπρία. Ο χρυσοχόος, άγουρος και άμαθος νέος, πέφτει πάνω στη Θέλια, μια παλιά φίλη της μητέρας του, μια «στιγματισμένη γυναίκα». Ο έρωτας με την ώριμη και στραπατσαρισμένη Θέλια είναι κεραυνοβόλος και παράφορος. Οι δύο εραστές ζούνε κρυφά το πάθος τους στο σιδερένιο παλαιικό κρεβάτι της Θέλια. Η ιστορία τους δεν έχει καλό τέλος. Ο νεαρός φεύγει κακήν κακώς από την επαρχία του για τη Μαδρίτη το 1974. Μαθαίνει την τέχνη του χρυσοχόου. Γίνεται πολύ καλός στη δουλειά του και ξενιτεύεται στην Αμερική. Όμως η άτυχη σχέση με τη Θέλια τού έχει κόψει κομμάτι. Είναι ένας συναισθηματικά ανάπηρος πλέον άνθρωπος, που ζει με τη σοφία του χωνεμένου πόνου.

Κοντά στα πενήντα πια, θα επιστρέψει στην επαρχία του. Αναρωτιέται αν θα συναντήσει την Θέλια και πώς θα είναι πια η ξεχωριστή ερωμένη του, ύστερα από τόσα χρόνια. Καταλύει στο παλιό ξενοδοχείο Σανδάλιο. Ο χρόνος μοιάζει να έχει σταματήσει στην περιοχή. Ένα αχρονικό κουκούλι τυλίγει τον αφηγητή. Αίφνης, ο χρόνος κάνει μια παλίνδρομη κίνηση. Ο ώριμος χρυσοχόος βρίσκεται ξαφνικά στη δεκαετία του ΄50, στην ίδια περιοχή. Γνωρίζει τους νεαρούς γονείς του και τη, νεαρή τότε, Θέλια. Την ερωτεύεται. Γίνεται, χωρίς να το θέλει και χωρίς να το ξέρει, ο άντρας που την κατέστρεψε.