ΣΤΙΧΟ-ΜΥΘΙΕΣ Τζον Άσμπερι: «Το χέρι δεν κρατάει κιμωλία»

«ΠΟΛΛΟΙ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ
ΟΤΙ Η
ΠΟΙΗΣΗ ΠΡΕΠΕΙ
ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ
ΣΤΗΝ ΕΥΤΥΧΙΑ
ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ. ΤΗ ΣΥΓΧΕΟΥΝ, ΠΙΣΤΕΥΩ, ΜΕ ΤΟΝ ΣΤΡΑΤΟ ΤΗΣ ΣΩΤΗΡΙΑΣ», ΕΧΕΙ ΠΕΙ Ο ΤΖΟΝ ΑΣΜΠΕΡΙ (1927-)
● Γενέτειρα: Ρότσεστερ της Ν. Υόρκης.

● Σπουδές/ Σταδιοδρομία: Άρχισε να γράφει ποίηση όντας φοιτητής στο Χάρβαρντ, όπου σπούδασε Αγγλική φιλολογία. Αργότερα, κατά τη διάρκεια των μεταπτυχιακών του σπουδών (Γαλλική φιλολογία στο Κολούμπια), έκανε μια δυναμική είσοδο στη μεταπολεμική καλλιτεχνική σκηνή της Νέας Υόρκης πλάι στους ζωγράφους Λάρι Ρίβερς, Βίλεμ ντε Κούνινγκ και Τζάσπερ Τζονς και τους ποιητές Φρανκ Ο΄ Χάρα και Κένεθ Κόουκ, αποτελώντας μαζί τους τη λεγόμενη «Σχολή της Νέας Υόρκης», της οποίας θεωρήθηκε από τότε ο σημαντικότερος εκπρόσωπος. Κατά την περιόδο 1955-1965 έζησε στο Παρίσι δουλεύοντας ως ποιητής και μεταφραστής και γράφοντας εικαστική κριτική για τη γαλλική έκδοση της εφημερίδας Τhe Νew Υork Ηerald Τribune και για περιοδικά τέχνης.

● Επέτειος: Για τα ογδοντάχρονά του έχουν προγραμματιστεί φέτος πλήθος εκδηλώσεων και τιμητικά αφιερώματα, σε Αμερική και Ευρώπη.

● Το γνωρίζατε; Είναι υποψήφιος για το Νόμπελ Λογοτεχνίας πάνω από είκοσι χρόνια, έχοντας στο μεταξύ τιμηθεί με τα περισσότερα βραβεία που έχει λάβει ποτέ Αμερικανός ποιητής. Για την ποιητική του σύνθεση Αυτοπροσωπογραφία σε κυρτό κάτοπτρο (που θεωρείται η Έρημη Χώρα της μεταμοντέρνας ποίησης) απέσπασε ταυτόχρονα το Βραβείο Πούλιτζερ, το Κρατικό Βραβείο Ποίησης και το Βραβείο της Κριτικής.

● Βάπτισμα πυρός: Η συλλογή του,
Some Τrees, βραβεύτηκε στον διαγωνισμό νέων ποιητών του Παν/μιου του Γέιλ το 1956.

● Κριτική ετυμηγορία: Θεωρείται ο πιο σημαντικός Αμερικανός ποιητής της μεταπολεμικής περιόδου και μία από τις εξέχουσες ποιητικές φωνές του 20ου αιώνα. Η ιδιαίτερα ευρηματική, συχνά αινιγματική του στιχοποιία, αντιστέκεται στις συμβάσεις της λογικής, της γραμμικής σκέψης και του ρεαλισμού, σε μια προσπάθεια διάρρηξης της γλώσσας και διεύρυνσης των ορίων της λεκτικής έκφρασης. Εστιάζοντας στην αποσπασματική διάσταση της ασυνείδητης σκέψης και στη δημιουργική διαδικασία καθεαυτή, τα ανοίκεια γλωσσικά πειράματα, οι αφηγηματικές αντιπαραθέσεις, το αυτοσχεδιαστικό ύφος του Άσμπερι αποτυπώνουν όχι μόνον τις απεριόριστες δυνατότητες μιας πολυδιάστατης προοπτικής, αλλά και τις αντιφάσεις της τυχαίας ανθρώπινης εμπειρίας. Η ποίησή του αναδεικνύει, σ΄ όλο της το εύρος, τους τρόπους με τους οποίους ο ίδιος αντιμετωπίζει τα όρια της γλώσσας. Όλα του τα έργα εκπορεύονται από ένα κοινό πρόβλημα: την απόσταση ανάμεσα στη γλώσσα και τη συνείδηση, ή ανάμεσα στην άρρητη έκφραση και τη δυνατότητα διατύπωσής της.

● Στα ελληνικά (ενδεικτικά): Συρμός σκιά (μτφρ. Βασίλης Παπαγεωργίου, «Εστία», 1994), Αυτοπροσωπογραφία σε κυρτό κάτοπτρο (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός, «Νεφέλη, 1999) ● Στίχοι: « Το χέρι δεν κρατάει κιμωλία / Και κάθε μέρος του όλου γκρεμίζεται / Και δεν μπορεί να έχει επίγνωση πώς κάποτε γνώριζε / Παρά μόνο αραιά και πού, στις κρύες εσοχές / Της ανάμνησης,ψιθύρους εκτός χρόνου ».