Περίπλοκο δίχτυ ειρωνείας

Η κύρια αρετή του μυθιστορήματος του Χαρπαντίδη, παρά το δραματικό περιεχόμενό του, είναι ότι υφαίνει ένα πολύπλοκο δίχτυ ειρωνείας στο οποίο παγιδεύει τον αναγνώστη. Ένα, π.χ., από τα νήματα της ειρωνικής παγίδευσης είναι το ερώτημα αν πίσω από την ιστορία των δύο αποτυχημένων επαρχιωτών συγγραφέων υποκρύπτεται η αυτοβιογραφική περιπέτεια του ίδιου του Χαρπαντίδη που προσπαθεί εναγωνίως να βγει από τον κλοιό της επαρχιακής αφάνειας, γράφοντας ένα (κατορθωμένο) μυθιστόρημα με θέμα τη συγγραφική αποτυχία.

Κουτσομπολιό
Αλλά η βασική ειρωνική λειτουργία του βιβλίου απορρέει από την απολαυστική εξεικόνιση του κοινωνικού μικρόκοσμου των λογοτεχνών της ελληνικής επαρχίας:

τα άγχη και οι μικρότητές τους, το απηνές κουτσομπολιό και τα συντροφικά μαχαιρώμα- τα, το σύμπλεγμα κατωτερότητας έναντι των ομοτέχνων της Αθήνας, η απωθημένη επιθυμία τους να εγκαταλείψουν το επαρχιακό τέλμα και να έρθουν να ζήσουν στην πρωτεύουσα ελπίζοντας ότι έτσι επιτέλους θα έρθουν αντιμέτωποι με την πρόκληση της λογοτεχνικής επιτυχίας, όλα αυτά συνθέτουν, μεταξύ σοβαρού και αστείου, το άμεσο πλαίσιο όπου εγγράφονται ο δραματικός βίος κι η πολιτεία του Αλεξιάδη και του Ιωσηφίδη. Θεωρημένο από τη σκοπιά αυτή, μιας ιστορίας επαρχιωτών λογοτεχνών που αναμετρώνται με τα συμπλέγματά τους, το εξαίρετο πρώτο μυθιστόρημα του Κοσμά Χαρπαντίδη κλείνει ειρωνικά το μάτι στην αθηναϊκή πεζογραφική συντεχνία των καταξιωμένων, όσων τρέχουν ασθμαίνοντας πίσω απ΄ το (χαμένο) στοίχημα της εντατικής- ποιοτικής παραγωγής και της προσφέρει ένα δίδαγμα: καλή πεζογραφία γράφεται και στην Καβάλα ή και στην Κομίχλια, αν ο συγγραφέας έχει βρει, μετά από πολύ κόπο, τον τρόπο να συντονίσει σωστά το βήμα της γραφής του με εκείνο της ζωής του.

Κοσμάς Ι. Χαρπαντίδης

ΤΑ ΔΩΡΑ ΤΟΥ ΠΑΝΙΚΟΥ

ΕΚΔ. ΚΕΔΡΟΣ 2006, ΣΕΛ. 235, ΤΙΜΗ: 12,50 #