ΦΥΣΙΟΔΙΦΗΣ Η ΝΕΡΑΪΔΑ;
Έναν χρόνο πριν πεθάνει, το 1984, ο Ίταλο Καλβίνο συμμετείχε μαζί με τον Μπόρχες σε ένα συμπόσιο στην Ισπανία με θέμα τη φανταστική λογοτεχνία
O αναγνώστης των κειμένων που δημοσιεύονται στη «Συλλογή της άμμου» θα διαπιστώσει ότι το εργαστήριο του συγγραφέα «φανταστικής» λογοτεχνίας δεν διαφέρει δα και τόσο από το εργαστήριο των μεγάλων ρεαλιστών. Πρόκειται για κείμενα που δημοσιεύθηκαν στη διάρκεια μιας δεκαετίας, από το 1974 έως το 1984, άλλα έχουν δημοσιευθεί σε εφημερίδες και άλλα όχι και αφορούν «παν το επιστητόν».
Περιέργεια
Κατ΄ αρχάς μια παρατήρηση. Επειδή σήμερα είναι πολύ της μόδας η συζήτηση περί «συγγραφικών εμμονών», ερωτικών, πολιτικών, γευσιγνωστικών και άλλων τοιούτων, όπως θα διαπιστώσει ο αναγνώστης αυτών των κειμένων ο συγγραφέας τους τη μόνη εμμονή που διαθέτει είναι η περιέργειά του διά «παν το επιστητόν».
Μιλάει επί παντός επιστητού και αν διαθέτει κάτι, δεν είναι η φανταστική ενόραση που του επιτρέπει να το αναπλάσει κατά το δοκούν, αλλά η παρατηρητικότητα που του επιτρέπει να διακρίνει και να συγκρατήσει τις μορφές του με τον δικό του τρόπο, το δικό του ύφος, να τις μεταφράσει στη δική του γλώσσα. Μοιάζει δηλαδή πολύ περισσότερο με φυσιοδίφη παρά με νεράιδα.
Οι μεταφορές που χρησιμοποιεί δεν είναι τίποτε άλλο από τα σχήματα λόγου της δικής του γλώσσας, και τα φανταστικά του άλματα δεν είναι τίποτε παραπάνω από τα δικά του επιστημονικά εργαλεία. Αυτές του επιτρέπουν να δει τα σημάδια της ζωής του συλλέκτη ο οποίος μάζευε χούφτες άμμου στα ταξίδια του, τις οποίες και εξέθεσε σε μια έκθεση με περίεργες συλλογές από κουδούνες αγελάδων, σιδηροδρομικά εισιτήρια ως συσκευασίες χαρτιών τουαλέτας. «Η βιτρίνα με τη συλλογή της άμμου ήταν η λιγότερη φανταχτερή αλλά και η πιο μυστηριώδης, εκείνη που έμοιαζε να έχει περισσότερα πράγματα να πει μέσα από τη φυλακισμένη στο τζάμι των μπουκαλιών θαμπή σιωπή της».











