Οι συνθήκες, οι βραχονησίδες και η υφαλοκρηπίδα

Το βιβλίο του Ντενίζ Μπουλούκμπασι, στελέχους επί μακρό διάστημα του τουρκικού διπλωματικού σώματος, παραθέτει στις χίλιες σχεδόν σελίδες του επιχειρήματα. Επιχειρήματα νομικά, διπλωματικά, τεχνικά που αναφέρονται στο καθεστώς του Αιγαίου και στις ελληνοτουρκικές διαφορές που αρθρώνονται πάνω σε αυτό. Φυσικά, δεν λέει ότι η Τουρκία έχει άδικο και η Ελλάδα δίκιο. Ακριβώς το αντίθετο λέει. Παρ΄ όλο που ρητά αναφέρεταιακόμα και στους τίτλους του βιβλίου- ότι οι απόψεις που εκφράζονται σε αυτό ανήκουν αποκλειστικά στον συγγραφέα και δεν εκφράζουν τις αντίστοιχες του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών ή οποιασδήποτε άλλης εξουσίας της γείτονος χώρας, η τεχνική επάρκεια των επιχειρημάτων μάς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για απόψεις που οι επίσημοι φορείς της γείτονος χώρας έχουν επεξεργαστεί.

Το σύνολο των εκκρεμοτήτων και των διενέξεων μεταξύ των δύο πλευρών βρίσκει τη θέση του στο βιβλίο. Έπειτα από μία ιστορική αναδρομή, μία γεωγραφική και νομική επισκόπηση της μορφολογικής ιδιαιτερότητας του ΑιCharles γαίου και του νομικού πλέγματος που ισχύει γενικά σε τέτοιου είδους περιπτώσεις, αναλύονται μεθοδικά τα επιμέρους κεφάλαια των ελληνοτουρκικών διαφορών: το ζήτημα του διαχωρισμού της υφαλοκρηπίδας, το ζήτημα του εναέριου χώρου, το ζήτημα του στρατιωτικού καθεστώτος των νησιών του ανατολικού Αιγαίου, το ζήτημα των «βραχονησίδων» ή κατά τον συγγραφέα της διαφορετικής ανάγνωσης κι ερμηνείας των συνθηκών που καθόρισαν το καθεστώς του Αιγαίου από τα δύο μέρη. Πλήθος παραθεμάτων και χαρτών ενισχύει την επιχειρηματολογία του βιβλίου.

Οι θέσεις
Σε κάθε μία από τις ενότητες του βιβλίου παρατίθενται οι ελληνικές θέσεις και περιγράφονται εκτενώς οι συνθήκες κάτω από τις οποίες προέκυψαν οι κατά καιρούς κρίσεις στις σχέσεις των δύο πλευρών με πλήρη ανάλυση των θέσεων και των κινήσεων της κάθε μιας όπως παρουσιάστηκαν- ή εξελίχθηκαν- στις περιόδους έντασης. Η ιστορική εξέλιξη της κάθε υπόθεσης, ειδικά μετά το 1976 οπότε, κατά τον συγγραφέα, άλλαξε η ποιότητα των προστριβών εξαιτίας μονομερών νομοθετικών ρυθμίσεων πάνω στο καθεστώς του Αιγαίου, παρακολουθείται επίσης σχολαστικά. Είναι ένα κομμάτι του βιβλίου που πρέπει να μας ανησυχεί ιδιαίτερα, καθώς καταδεικνύει τη συνεχή συσσώρευση αδιεξόδων και τον επί τριάντα χρόνια εμπλουτισμό των διαφορών με νέες παραμέτρους και στοιχεία που προαναγγέλλουν τις εντάσεις του αύριο.

Οι θέσεις της ελληνικής πλευράς, όπως τουλάχιστον τις γνωρίζουμε εμείς οι κοινοί θνητοί που δεν ανήκουμε σε καμία «ομάδα συμβούλων» και δεν έχουμε πρόσβαση σε κανένα από τα «στεγανά» των μηχανισμών διαμόρφωσης της ελληνικής πολιτικής, ορίζουν ότι η χώρα μας δεν έχει να συζητήσει τίποτα πάνω στο νομικό καθεστώς του Αιγαίου πλην ίσως του διαχωρισμού της υφαλοκρηπίδας, για τον οποίο μπορεί να προσφύγει κάποτε και στη διεθνή διαιτησία, στο Διεθνές Δικαστήριο. Οι θέσεις της τουρκικής πλευράς ορίζουν αντίθετα ότι η Τουρκία, η οποία συνδέει την οικονομική και κοινωνική της ανάπτυξη με την ελεύθερη πρόσβαση στη θάλασσα του Αιγαίου- στις ακτές του οποίου κατοικεί ο μισός και πλέον πληθυσμός της και αναπτύσσεται κατά τα δύο τρίτα η οικονομία της- δεν μπορεί παρά να αναζητά ρυθμίσεις, εγγυήσεις, προσδιορισμούς ή και αναθεωρήσεις αυτού του καθεστώτος.

Όπως αναφέρεται σε πολλά σημεία του βιβλίου, η Τουρκία έχει 2.150 χιλιόμετρα ακτών στην ανατολική πλευρά του Αιγαίου και από αυτά το 85% δεν έχει ελεύθερη πρόσβαση στην ανοιχτή θάλασσα καθώς «καλύπτεται» από το προ αυτού πλέγμα των ελληνικών νησιών και των χωρικών τους υδάτων των έξι ναυτικών μιλίων. Η δε μεθοδική ανθολόγηση της νομολογίας του Διεθνούς Δικαστηρίου πάνω σε τέτοια ζητήματα συνηγορεί κατά τον συγγραφέα στην αναζήτηση κάποιου ειδικού καθεστώτος για την εδώ περίσταση.

Deniz Βolukbasi

TURΚΕΥ ΑΝD GRΕΕCΕ THEAΕGΕΑΝ DΙSΡUΤΕS

ΕΚΔ. CΑVΕΝDΙSΗ ΡUΒLΙSΗΙΝG ΣΕΛ. 1.120, ΤΙΜΗ: 201 #