Από τη φάρσα στην τραγωδία

Αδύνατον να διαβάσουμε το Έξω από την πόρτα ως σάτιρα και μόνο, όσο κι αν συμφωνούμε με τα πικρά συμπεράσματα του αφηγητή.

Δεν ανέφερα τυχαία τον Δον Κιχώτη. Κάτι δεν πάει καλά και με τον ήρωά μας. Εκεί που γευματίζει, βλέπει να κάθεται πλάι του ο από χρόνια πεθαμένος πατέρας του προς τον οποίο αρχίζει ν΄ αφηγείται την ατυχία του σαν να μη συμβαίνει τίποτα το εξαιρετικό. Εκεί που περπατάει στον δρόμο, νιώθει ντροπή γιατί ανακαλύπτει ότι είναι γυμνός· χωρίς βέβαια να πολυσκοτιστεί για το πώς έχασε τα ρούχα του. Εκεί που κατεβαίνει στο υπόγειο του καφενείου για να ικανοποιήσει τις φυσικές του ανάγκες, μένει εκστατικός μπροστά στο γεγονός ότι όλοι οι τοίχοι είναι γεμάτοι από αληθινούς πίνακες μεγάλων ζωγράφων. Όσο για το πώς βρέθηκαν εκεί τούτοι οι πολύτιμοι πίνακες, την έχει έτοιμη την απάντηση. Σωστά, τους λέει, δραπετεύσατε από τα μουσεία όπου σας ταριχεύουν και όπου οι τουρίστες σας περιεργάζονται σαν άψυχα αντικείμενα. Από τι είδους «τρέλα» πάσχει άραγε ο καθ΄ όλα οξυδερκής φιλόσοφος; Όλοι γνωρίζουμε την «τρέλα» του Δον Κιχώτη: ταυτίστηκε με τις αναγνώσεις του και θέλησε να μιμηθεί τα κατορθώματα του αγαπημένου του ιππότη Αμάδη. Με άλλα λόγια, εξέλαβε την αυταπάτη του για πραγματικότητα και παρέδωσε την ύπαρξή του στον ψεύτικο κόσμο της τέχνης. Στον κόσμο όμως τού Έξω από την πόρτα δεν νοείται άνθρωπος που θα μπορούσε να σαγηνευτεί από τη δύναμη της τέχνης. Η τέχνη είναι πια, όπως και κάθε τι άλλο, ένα απλό παιχνίδι συμφερόντων και εξουσίας.