Φαινόμενα

Παιδεία «αθώων»

Τα πανεπιστήμια κλειστά. Οι φοιτητές διαδηλώνουν την απόγνωσή τους. Η κυβέρνηση τρίζει τα δόντια. Η πανεπιστημιακή κοινότητα τα σφίγγει. Το πραγματικό πρόβλημα, όπως πάντα, στη σκιά
Το πρόβλημα περιγράφουν εικόνες και φράσεις που κατατίθενται στην «Έρευνα» (Μega) του Παύλου Τσίμα και που μοιάζει σαν να μη θέλουμε να δούμε. Παριστάνοντας ότι κοιτάμε. Την μια μόλις γωνιά. Και μάλιστα χάσκοντας ζαλισμένοι ήδη από τους σπασμούς οδύνης του πολιτισμού που εκδηλώνονται με την τηλεοπτική εξαέρωση μιας «ανάρμοστης σχέσης» δημόσιου προσώπου, με την Βαλεντίνικη κοστολόγηση του έρωτα, με την πολιτική του ενικού και την τηλεόραση του υπερθετικού, με τα μαντζούνια της αενάου υγείας και τα «θαυματουργά» γκάτζετ της θρησκευτικής πίστης, με τον πιτσιρικά κουκουλοφόρο που πετροβολεί τα αστακοπλισμένα ΜΑΤ και αναστατώνει την κοινωνική μας συνείδηση, με τις εκπομπές που προβάλλουν δήθεν παιδικά βιντεοπορνό για να προστατέψουν την νεολαία από τον «δαίμονα» της σεξουαλικής ηδονής.

Και φυσικά συζητάμε. Ή παριστάνουμε πως συζητάμε. Για το σύστημα εισόδου των παιδιών στα πανεπιστήμια. Αλλά για τον καθηγητή Αλέξη Δημαρά ο πυρήνας του προβλήματος είναι πιο βαθύς, είναι ότι «η κοινωνία δεν ενδιαφέρεται στ΄ αλήθεια για τη γνώση, δεν συζητάει για το τι μαθαίνουν τα παιδιά στα σχολεία, δεν νοιάζεται».

Και αυτή η ελλιπής έγνοια, η αφρώδης προσέγγιση, δεν αφορά μόνον την παιδεία, δεν αφορά μόνον τις πανεπιστημιακές σπουδές, δεν αφορά μόνον το άρθρο 16 και το αν θα γίνουν ιδιωτικά πανεπιστήμια, δεν αφορά μόνον το αν θα είναι το πανεπιστήμιο αυτοδιοικούμενο ή αν θα ανήκει στο υπουργείο Παιδείας, αλλά τη συνείδησή μας για τη σημασία της γνώσης.

Κοιτάμε και δεν βλέπουμε. Αυτή την αίσθηση άφηνε η «Έρευνα» καθώς ξεδίπλωνε πτυχές γνωστές, προβλήματα χρόνια. Σαν να μην θέλουμε να αποδεχτούμε πως τα στερεότυπα, που υποτίθεται θα οδηγούσαν στην διαρκή πρόοδο τον πολιτισμό, έχουν πάψει να ισχύουν.

«Όλες οι μεταπολεμικές γενιές είχαν τουλάχιστον μια βεβαιότητα, ότι θα ζήσουν καλύτερα από ό,τι οι πατεράδες τους. Είναι η πρώτη γενιά Ελλήνων αυτή που βρίσκεται σήμερα στα πανεπιστήμια, η οποία γνωρίζει ότι θα ζήσει χειρότερα. Με περισσότερες ώρες δουλειάς και λιγότερα δικαιώματα» ήταν η επώδυνη διαπίστωση του Παύλου Τσίμα στον πρόλογο της εκπομπής. Μεταξύ του φαινομένου της κατάρρευσης των βεβαιοτήτων που μαστίζει ολόκληρο τον δυτικό κόσμο, όμως, και του φαινομένου της εγχώριας προσποίησης, ότι μπορούμε να διατηρήσουμε μερικές «δικές μας» βρίσκεται το δράμα των φοιτητών, των πανεπιστημίων, της παιδείας, όλα φυσική απόρροια ενός πολιτισμού των «εκπλήξεων», όπως ο ντόπιος.

Πόσο έκπληξη είναι οι φοιτητέςπου-βαριούνται και δεν πατούν στα μαθήματα, όταν οι γονείς παρά τα εμφανή δείγματα έχουν επιμείνει να επενδύσουν στην δική τους φαντασίωση και να στείλουν στο εξωτερικό τα παιδιά τους; Σε βρετανικό πανεπιστήμιο πολυτεχνικών σπουδών εγγεγραμμένοι τουλάχιστον 1.500 Έλληνες. Μία εξ αυτών αφηγείται πως «κάνουν κοπάνες» με χαρτιά από γιατρούς. Στο εξωτερικό σπουδάζουν μερικές δεκάδες χιλιάδες. Πόσα οικογενειακά δράματα πίσω από την «έκπληξη» της καθυστέρησης ή και της εγκατάλειψης ύστερα από χρόνια. Πόση επιμονή σε ένα στερεότυπο που δεν επαληθεύεται εδώ και χρόνια.

Ακριβώς όπως εκφράστηκε αυτομάτως ένα «ηθικό μένος» κατά της κυρίας με την οποία είχε συνάψει σχέσεις ο Βαρθολομαίος αλλά και κατά του ιδίου, όταν τα μεσημέρια εδώ και χρόνια κυρίες εξομολογούνται τηλεφωνικώς όχι «τρίγωνα», αλλά σημεία και τέρατα.


«Γνώση» ίσον ευρώ

Ειλικρινής η έκπληξη της Άμφισσας που της υποσχέθηκαν τόνωση της τοπικής οικονομίας με το ΤΕΙ τουριστικών επαγγελμάτων και ήρθε ο νόμος με την «βάση του 10» και της έστειλε μόλις 5 πρωτοετείς. Χτίσαμε γκαρσονιέρες για τους φοιτητές, καφετέριες να κάθονται, λέει στην εκπομπή κυρία εκπροσωπούσα τον εμπορικό κόσμο της πόλης. Εδώ «γνώση» ίσον ευρώ. Λάθος «όνειρα»; Μεγάλος τρόμος από το κενό που άφησε η ιλιγγιώδης εξέλιξη; Γιατί οι φοιτητές δέχονται ήσυχοι και χωρίς αντιρρήσεις ό,τι λένε οι καθηγητές στο μάθημα και είναι επαναστατημένοι εκτός, όπως διαπιστώνει ο κ. Παγουλάτος (ΑΣΟΕΕ). Λένε πως η ταχύτητα των εξελίξεων είναι η αιτία του συντηρητισμού των κοινωνιών και η προσκόλληση σε αφυδατωμένα μοντέλα υποτιθέμενης «προόδου» που αγωνίζονται να θυμίσουν «ανησυχία των νιάτων» μοιάζει να τον έχει αποδεχτεί.