ΠΡΟΣΩΠΑ Επικίνδυνα σκίτσα

O Χαλίλ Αμπού Αράφεχ, ο διασημότερος Παλαιστίνιος σκιτσογράφος, ζει μέσα στον κίνδυνο. Κάθε μέρα, με το πενάκι του, βάζει αλάτι στις παλαιστινιακές πληγές. Η αυτοκριτική, η διακωμώδηση, το χιούμορ, ουδόλως εκτιμώνται μέσα στο χάος των παλαιστινιακών εδαφών, όπου οι λογαριασμοί μεταξύ της Χαμάς και της Φάταχ ξεκαθαρίζονται με τα αυτόματα και τις ρουκέτες. Τα σκίτσα του, τα οποία δημοσιεύονται από την εφημερίδα «Αλ Κουντς», έχουν ήδη προκαλέσει πολυάριθμες απειλές κατά της ζωής του από αμφότερες τις παρατάξεις.

Τα προβλήματα του Αμπού Αράφεχ άρχισαν πραγματικά όταν επικέντρωσε τα σκίτσα του στα καθημερινά προβλήματα του λαού του, πριν από δύο χρόνια, μετά τον θάνατο του Γιάσερ Αραφάτ. «Αισθάνθηκα τότε ότι ο κόσμος δεν ενδιαφερόταν πια για τα σκίτσα που κατήγγειλλαν την ισραηλινή κατοχή ή την πολιτική των ΗΠΑ», λέει στον ανταποκριτή της γαλλικής «Λε Φιγκαρό». «Αυτό που τους απασχολεί πλέον είναι η καθημερινότητα: οι μισθοί, που δεν καταβάλλονται εδώ και μήνες, ο σχηματισμός κυβέρνησης εθνικής ενότητας, οι συγκρούσεις ανάμεσα στη Χαμάς και τη Φάταχ, η δυσκολία να εξηγήσουν στα παιδιά τους ότι δεν μπορούν πια να τους αγοράζουν καραμέλες».

Σ΄ ένα σκίτσο του Αμπού Αράφεχ, δύο γενειοφόροι της Χαμάς μεταφέρουν βαλίτσες με την παλαιστινιακή σημαία. «Γιατί να κάνουμε κυβέρνηση εθνικής ενότητας, ενώ μπορούμε να μοιραζόμαστε τα κεφάλαια μεταξύ μας;», λένε οι δύο άνδρες. Ο σκιτσογράφος αναφέρεται στα εκατομμύρια δολάρια που συγκεντρώνει η Χαμάς στις αραβικές χώρες και φέρνει μέσα σε βαλίτσες στη Γάζα μέσω των συνόρων με την Αίγυπτο. «Τα χρήματα αυτά τα χρησιμοποιεί η Χαμάς για να χρηματοδοτεί τις δραστηριότητες του κόμματος και όχι για να κάνει την κυβέρνηση να λειτουργήσει», εξεγείρεται ο Αμπού Αράφεχ. «Κάθε μέρα δέχομαι χιονοστιβάδα τηλεφωνημάτων από πολιτικούς αξιωματούχους που δεν εκτιμούν τα σκίτσα του», λέει γελώντας ο διευθυντής της «Αλ Κουντς» και συμπληρώνει: «Εμείς αρνούμαστε να δημοσιεύσουμε τα υπερβολικά προκλητικά σκίτσα, εκτός αν έρχονται από τον Αμπού Αράφεχ. Ξέρετε, ο αδελφός του είναι φυλακισμένος υπουργός της Χαμάς και αυτό μου επιτρέπει να κόβω τη φόρα των συνομιλητών μου».

Γόνος μιας πολύ θρησκευόμενης οικογένειας της παλιάς πόλης της Ιερουσαλήμ, ο Αμπού Αράφεχ είναι ο μόνος στην οικογένειά του που δεν είναι στρατευμένος στη Χαμάς. Οπαδός της ειρηνικής αντίστασης, σπούδασε αρχιτεκτονική στο Κίεβο, όπου έγινε μαρξιστής. Πρότυπό του είναι ο διάσημος Παλαιστίνιος σκιτσογράφος Νάτζι Σαλίμ Άλι, ο οποίος επέκρινε έντονα τον Γιάσερ Αραφάτ και τα αραβικά καθεστώτα και δολοφονήθηκε το 1988. Και προσπαθεί να αποφεύγει τα στερεότυπα. «Είμαι αλλεργικός στον αντισημιτισμό», υπογραμμίζει. «Σκιτσάρω τους Ισραηλινούς σαν συνηθισμένους ανθρώπους, ανθρώπους που μας μοιάζουν. Μόνο όταν πρόκειται για στρατιώτες του Τσαχάλ, του ισραηλινού στρατού, τότε τους βάζω ένα άστρο του Δαβίδ στο κράνος».