Ποίηση, σαρκασμός, ρεαλισμός

Αντέστε να ευλογηθείτε από τρυφερότητα, αισθήματα αληθινά, από δημιουργικό, χειροποίητο, αυθεντικό σινεμά. Γιατί «Ροζ» το βάθος του ουρανού και Αλέξανδρος Βούλγαρης το όνομα του ταλαντούχου πιτσιρικά.
Δασύτριχος, μύωπας, κρεμανταλάς ο μικρός πρίγκιπας της νέας γενιάς!

Να δεις πώς το λέει η ραδιοφωνική διαφήμιση… Θέλεις υπόθεση; Τότε μην πας . Θέλεις σασπένς; Τότε ούτε μισό βλέμμα. Θέλεις σεξ και άγρια μωρά; Τότε δεν είναι για τα δικά σου γούστα. Θέλεις stars; Τότε μακριά. Δεν είναι για σένα αυτή η ταινία.

Συνεννοηθήκαμε; Μεταξύ σας συνεννοηθήκατε καλά. Αντί η πλειονότητα των πενήντα της επιτροπής κρατικών βραβείων ποιότητας να πέσουν να προσκυνήσουν και μάτσα-μούτσα ακόμα και τις πατούσες αυτού του μικρού πρίγκιπα να φιλήσουν, έγραψαν στα παλιά τους παπούτσια την καλύτερη στιγμή της νέας σοδειάς. Άσχετοι, αγράμματοι, κακοί.

Καταλάβατε γιατί βγάζουμε αυτές τις κυβερνήσεις; Καταλάβατε γιατί διαθέτουμε το ευρωπαϊκό ρεκόρ παχύσαρκων παιδιών; Σόι πάει το βασίλειο το ελληνικό. Σκοτάδι πηχτό. Ούτε πολιτικό κριτήριο, ούτε γούστο, ούτε φαγητό. Σκέτοςνέτος αναλφαβητισμός.

Ταλέντα, και μάλιστα ισοδύναμα των Ευρωπαίων και άλλων ανταγωνιστών, υπάρχουν . Παιδεία, διαδικασίες , ανιδιοτέλεια, πολιτική βούληση δεν υπάρχει. Ο Κρόνος τρώει τα παιδιά του.

Επομένως ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη. Εν ολίγοις και να μην τα πολυλογώ, το «Ροζ» ανώτερο από όλες τις φετινές ανεξάρτητες, αμερικανικές παραγωγές. Έτσι, εντελώς αυθόρμητα και σωματικά. Χειροποίητη, δημιουργική, κεντημένη με οικολογικά υλικά. Κόντρα σε όλα και όλους. Πώς το λένε; Οι δυσκολίες βγάζουν πρίγκιπα και βασιλιά.

Πάμε τώρα στην ουσία. Ο φακός με ευστροφία μαθηματικού. Η ευαισθησία του με διακριτικότητα σεμνού σοφού. Και η ευελιξία του με εκείνη χορευτή των Μπολσόι. Ο μπαγάσας διασχίζει το μισό σύγχρονο σινεμά χωρίς να το φωνάζει. Προσέξτε τις σκηνές που οι ήρωές του μιλάνε εκτός οθόνης. Προσέξτε τον ρεαλισμό στις σκηνές του σχολείου. Προσέξτε τη σκηνή του βιασμού στα ουρητήρια. Ίχνος σάρκας , ίχνος βρωμιάς . Υποθέτουμε, δεν βλέπουμε. Προσέξτε με πόση φινέτσα και πόσο πειστικά περνάει από το ρεαλιστικό στο φανταστικό. Προσέξτε την περίπτωση της Έμιλι από την Ιρλανδία- ένα πλάσμα που γνωρίζει στο Βερολίνο, μια φιγούρα που κατοικεί στο διπλανό σπίτι από τον Γέιτς. Άραγε είναι αληθινή ή φανταστική; Προσέξτε ακόμα τις σκηνές μ΄ εκείνο το μαλλιαρό, γέρικο, άσπρο μπαλάκι, την τετράποδη Ροζ, το σκυλάκι. Η στιγμή που την σέρνει με το λουρί, η άλλη που ρουθουνίζει και η τρίτη με τον φακό να την βλέπει από ψηλά, είναι μέσα στα καλύτερα και πιο ευαίσθητα σχόλια που είδα ποτέ για την τρίτη- την ανθρώπινη- ηλικία στο σινεμά!

Η πεμπτουσία της ιστορίας είναι φωτογραφημένη στο ντεκόρ όπου μια παλιά τριώροφη κατοικία στριμώχνεται ανάμεσα σε δύο μοντέρνες, σύγχρονες πολυκατοικίες. Χειροποίητη μακέτα με μπόλικο συμβολισμό. Το εξηγώ: ο νεαρός, δασύτριχος , μύωπας Βασίλης Γκάλης (αυτονόητη η αναφορά στον θρυλικό παίκτη του Άρη) στριμωγμένος ανάμεσα στον νάρκισσο αδελφό που είναι σταρ της τηλεόρασης και σ΄ έναν συνταξιούχο πατέρα παντρεμένο με εικοσάχρονη Γαλλίδα από τη Νότια Αφρική. Απίστευτος σουρεαλισμός, διατυπωμένος τόσο φυσικά και τόσο απλά. Στριμωγμένος ανάμεσα στην απουσία της μητέρας του, στην οποία γράφει γράμματα διαρκώς, λαβωμένος από εγκατάλειψη και απουσία, και στα αισθήματά του για μια ενδεκάχρονη από την Ουκρανία με το όνομα Σενζάνα. Στριμωγμένος από τα μακριά χέρια του, τις πυκνές τρίχες του, την ασχήμια του. Στριμωγμένος από το δέρμα του, τη ζωή του, τη μοναξιά του, το ανικανοποίητο μουσικό ταλέντο του. Στριμωγμένος από την εποχή του. Κι όμως . Τ ι ομορφιά!

Το διά ταύτα αυτής της μισοαυτοβιογραφίας και μισοφανταστικής διαδρομής, γραμμένης με ποταμιαίο οίστρο σαν να πρόκειται για ημερολόγιο καρδιάς, είναι πολυφωνική, διαλεκτική συνουσία. Από το σουρεαλιστικό στο ρεαλιστικό. Από το Εγώ στο Εμείς. Από την ημέρα στη νύχτα. Από τη μάνα στην ερωτική οπτασία. Από το σώμα στο πνεύμα. Από το δραματικό στο

«Ροζ»

Χειροποίητος οίστρος Ρεαλισμός, ποίηση, σαρκασμός Η καλύτερη ελληνική στιγμή by far

ΒΑΘΜΟΙ = 7

(ανώτερη από κάθε ανεξάρτητη αμερικανιά)

κωμικό. Από την αγάπη στον σαρκασμό. Και από το υποκειμενικό στο αντικειμενικό. Τι είναι το «Ρ οζ»; Ευλογία πολυφωνίας, ταλέντου, καρδιάς .

Σχεδόν κάθε σκηνή είναι μια σύνθεση μπουκέτου από λουλούδια κήπου χωρίς χημικά. Ηλεκτρονική μουσική, ρεμπέτικα, Ερίκ Σατί, Γέιτς, λαθρομετανάστες, αναφορές και δάνεια από ταινίες του σύγχρονου σινεμά.

Όλα δικά του. Παραγωγή, σενάριο, σκηνοθεσία, μουσική, πρώτος ρόλος. Με άξιους συμπαραστάτες (τους αναφέρω, γιατί με φραγκοδίφραγκα επένδυσαν την τέχνη τους σε μια «χαμένη» ιστορία): Σίμος Σαρκετζής φωτογραφία, Πάνος Βουτσαράς μοντάζ, Πέρσα Ζαχαριά κοστούμια, τέσσερις φίλοι του στα σκηνικά, Μαιρούλα Τσώνη μακιγιάζ και στους ρόλους- όλοι τους πρώτου επιπέδου- Αργύρης Θανάσουλας, Ρομάνα Λόμπατς, Νατάλια Βασίλιεβα, Δημήτρης Βεάνος, Τερέζα Κουρούκλη, Αγγελική Καρυστινού. Και για να κλείνω. Με περισσότερο ενθουσιασμό. Ο Αλέξανδρος, από τις ελάχιστες- παγκοσμίως- περιπτώσεις νέων σκηνοθετών που επαναδιατυπώνουν την ξεχασμένη ηθική και το περιφρονημένο ήθος προηγούμενων γενεών με σύγχρονη, μοντέρνα ματιά. Το νέο με το παλιό αγκαλιά!

Με δυο λόγια: Εικοσάχρονος μουσικός, εγκαταλειμμένος από τη μητέρα του, στριμωγμένος από τον νάρκισσο αδελφό του και τον σιωπηλό, συνταξιούχο πατέρα του, πηγαινοέρχεται ανάμεσα σε μετανάστες μουσικούς, σε μια θηλυκή οπτασία από την Ιρλανδία, στην αγαπημένη του Σενζάνα από την Ουκρανία, πάντα ακολουθούμενος από ένα γέρικο, άσπρο, μικροσκοπικό κανίς με το όνομα Ροζ!


Υπόγεια σύγκρουση

Δεύτερη ευχάριστη συνάντηση, από τη Γαλλία αυτή τη φορά, με το «Κορίτσι που γυρίζει τις σελίδες» («La tourneuse de pages») του ταλαντούχου Ντενίς Ντερκούρ με πρωταγωνίστριες δύο εξαιρετικά ερμηνευτικά, εργαλεία, την Κατρίν Φρο και την Ντεμπορά Φρανσουά. Υπόγεια σύγκρουση δύο πιάνων .

Τ ο στοίχημα του Γ άλλου είναι ρίσκο μεγάλο. Να γραπώσει την αγωνία του θεατή από τον λαιμό χωρίς να περιγράψει ίχνος βίας και κάθε άλλης αμερικανικής βασανιστικής διαστροφής. Πώς το πετυχαίνει αυτό; Αμ εδώ σε θέλω. Λίγο από τη γαλλική επαρχία σε φόντο μπουρζουάδικο και αρχοντικό. Λίγο από Χίτσκοκ (τον κλασικό), να τα σφηνάκια αυτής της γαλλικής συνταγής. Και αν κατάφερνε να φτάσει στην κορύφωση, εξαφανίζοντας έτσι την επιτηδευμένη επιπεδοποίηση, τότε το καλό θα κατέληγε σε αριστοτεχνικό.

Το στόρι (του ίδιου του σκηνοθέτη παρέα με τον Ζακ Σοτί) προέρχεται από δάνειο αμερικανικό. Θυμάστε θριλεράκια των δεκαετιών ογδόντα και ενενήντα, με ίντριγκες περίεργες και τρελαμένους που εισβάλλουν στη ζωή ζευγαριών; Κάπως έτσι. Απρόσκλητοι καθωσπρέπει και εξωτερικά εντελώς κανονικοί, μετατρέπουν σε κόλαση τον παραδεισένιο κόσμο καλοσιδερωμένων ζευγαριών. Κάπως έτσι κι εδώ. Η μικρή, ασήμαντη ηρωίδα του Ντερκούρ, διασχίζει όλη τη διαδρομή αυτής της εκδικητικής, καταστροφικής εισβολής . Το σχέδιο οργανωμένο μέχρι άνω τελείας. Δηλαδή, πρώτα αρπάζει την ευκαιρία. Ύστερα, με ευγένεια, προθυμία και άρτια επιμέλεια, γίνεται απαραίτητη από τους ιδιοκτήτες και τη δασκάλα. Στη συνέχεια μετατρέπεται σε υποκατάστατο υπηρεσίας, μπέιμπι σίτερ, συντροφιάς, καλύπτοντας έτσι κάθε ανθρώπινη απουσία. Κατόπιν αναλαμβάνει υπό την προστασία της το παιδί της οικογένειας. Έτσι η Μελανί (Ντεμπορά Φρανσουά) εξασφαλίζει εμπιστοσύνη

«Το κορίτσι που γυρίζει τις σελίδες»

Υπόγειο θρίλερ φίνου γούστου και αόρατης απειλής

ΒΑΘΜΟΙ = 7

(για καλόγουστο κοινό)

από τα αφεντικά της.

Κάπου εκεί- και για να αποτελειώσει το θύμα της, δηλαδή την κυρία της (Κατρίν Φρο)- επιδίδεται σε φλερτ λεσβιακό. Όχι τίποτα σεξουαλικό, απλώς με το βλέμμα, την αφή, με αφηρημένες υποσχέσεις, με αέρα τρυφερό και κοπανιστό. Τώρα ο υπηρέτης έχει το πάνω χέρι. Τώρα ο από κάτω έχει σκαρφαλώσει στον σβέρκο του ρετιρέ. Τώρα η κυρία, η δασκάλα, η βεντέτα, η σταρ, η πριμαντόνα, η πλούσια, η σολίστα του πιάνου, τώρα η εξουσία ψυχή τε και σώματι εξαρτημένη από τη μαθήτρια, την υπηρέτρια, την παρακατιανή σκιά της. Στα χέρια μιας τυχαίας κοπέλας των εξακοσίων ευρώ τον μήνα. Τώρα η στιγμή να χύσει, διακριτικά αλλά θανατερά, η έχιδνα το δηλητήριο στην καρδιά της μαντάμ Αριάν Φουσεκούρ. Τώρα η εκδίκηση είναι της Μελανί. Για να μην πολυλογώ. Σεναριακά εξαιρετικό, ερμηνευτικά υποδειγματικό, σκηνοθετικά ολίγον επίπεδο αλλά δυνατό!

Με δυο λόγια: Από την απόρριψη στην εκδίκηση. Δέκα χρόνων η Μελανί απορρίπτεται στις εξετάσεις πιάνου, από χαμηλή βαθμολογία μιας δασκάλας και διάσημης πιανίστας. Ύστερα από δέκα χρόνια η ίδια Μελανί δέχεται ευχαρίστως να παίξει τον ρόλο της κοπέλας που γυρίζει τις σελίδες της παρτιτούρας της ίδιας δασκάλας. Τ ώρα ήρθε η στιγμή. Τ ώρα θα εκδικηθεί!


Άλλο το θέατρο, άλλο ο κινηματογράφος

Η συνάντηση των άκρων. Μέσα στην ίδια εβδομάδα η επιβεβαίωση της ρήσης του Αλκέτα Παναγούλια, του κόουτς της Εθνικής Ελλάδας, στην καταβαράθρωση του Μουντιάλ στις ΗΠΑ. «Δυσδιάκριτη η απόσταση από τον θρίαμβο στην πανωλεθρία», είχε πει για το ελληνικό ποδόσφαιρο. Για το ελληνικό σινεμά, προσθέτω εγώ!

Θρίαμβος το «Ροζ» του Βούλγαρη, πανωλεθρία «Μια μέλισσα τον Αύγουστο» του Θόδωρου Αθερίδη. Ξέρω, ξέρω. Το σκέφτηκα κι εγώ από το πρώτο λεπτό. Μα, πώς είναι δυνατόν ένας τόσο έξυπνος να πνίγεται σε δυο σταγόνες νερό; Συμβαίνει. Διότι, όπως λέει και ο τίτλος ενός πανάρχαιου ρωσικού θεατρικού έργου, «Συμφορά από το πολύ μυαλό». Το εξηγώ.

Πρώτον, η εμπορική επιτυχία του ομότιτλου- δικού του- θεατρικού, το οποίο δεν είχα την ευτυχία να δω. Δεύτερον, η απλοϊκή- στο βάθος- σκέψη: αφού έγινε επιτυχία στο θέατρο, γιατί να μην επαναληφθεί και στο σινεμά; Και αφού ο οποιοσδήποτε ατάλαντος «κανείς» βάζει την υπογραφή του σε οτιδήποτε βρει μπροστά του, γιατί να μην μπορώ κι εγώ, απείρως πιο έξυπνος και καλός; Αμ εδώ είναι που λέμε «το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται». Δηλαδή, άλλο πράγμα το θέατρο, εντελώς άλλο ο κινηματογράφος. Δηλαδή, αυτό που λαμβάνει χώρα στο σανίδι δεν μεταφέρεται, έτσι, στην οθόνη. Δηλαδή, μετατρέπουμε το θεατρικό σε σενάριο κινηματογραφικό και στη συνέχεια αναθέτουμε τη σκηνοθεσία σε κάποιον πιο αρμόδιο από εμάς. Πριτς!

Και με το «πριτς» λίθοι, πλίνθοι, κέραμοι ατάκτως ερριμμένα ως εξής: οι σκηνές του δικαστηρίου χειρότερες από οποιαδήποτε ελληνική παραγωγή της δεκαετίας του εξήντα. Οι σκηνές στην ειδυλλιακή παραλία, περίπου με στιγμιότυπα από διακοπές. Εγώ με τρεις γκόμενες και με μια βιντεοκάμερα Sony, κάνουμε ταινία που θα σκίσει

«Μια μέλισσα τον Αύγουστο»

Από το θέατρο στο σινεμά Ένας άντρας, τρεις γυναίκες Και μια σφήκα

ΒΑΘΜΟΙ = 1

(αφού μία είναι η σφήκα!)

στα ταμεία. Και οι ερμηνείες πάνε κάπως έτσι. Η Σμαράγδα Καρύδη να παίζει την Ντάλια του «Παρά πέντε». Ο Θόδωρος Αθερίδης από «Σ΄ αγαπώ- μ΄ αγαπάς». Η Βίκυ Βολιώτη να παριστάνει τη Γερμανίδα από καραφαρσάρα του εξήντα. Και η Αλίνα Κοτσόβολου να ξεκατινιάζει την Κατίνα. Άπαντες- και κυρίως άπασες- να κολυμπούν στην υστερία. Ιδού ο αειθαλής κώδικας της τηλεοπτικής κωμωδίας. Κουνάμε χέρια, πόδια, κοπανιόμαστε γύρω από έναν άντρα, πετάμε δυο-τρία αστειάκια και, χαχα-χου-χα, να πέφτει χάμω από τα γέλια!

Συμφωνώ με τον Αθερίδη. «Η πραγματικότητα είναι μία. Όμως διαφορετικά την βιώνει καθένας». Εκείνος βιώνει τη «Μέλισσα» ως μεγάλη στιγμή, εγώ ως ερασιτεχνισμό ελληνικής κοπής. «Μια μέλισσα τον Αύγουστο», μια αρπαχτή τον Φεβρουάριο… Και, για να τελειώνω, τον αντιγράφω πάλι. Με τα λόγια του χοντρού εαυτού του, ενσαρκωμένου από Αντώνη Λούδαρο: «Με τσίμπησε μέλισσα, είμαι αλλεργικός. Κατουρήστε με και χέστε με για να σωθώ».

Με δυο λόγια: Νεοελληνάρας σε απομονωμένη παραλία, παρέα με την γκόμενα που παριστάνει την κωφάλαλη Γερμανίδα, τη γυναίκα του και την ετεροθαλή Γερμανίδα αδελφή του. Ο βαρκάρης δεν έρχεται γιατί το χωριό καίγεται και τότε μια σφήκα μεταμορφώνει τον Λιγνό σε Χοντρό και τότε η μουγκή σπάει τη σιωπή και σπέρνει τον πανικό!


Εβραίοι, Ολλανδοί, Γερμα νοί, μαφιόζοι, Αμερικανοί

«Μαύρη λίστα». Η υπολοχαγός Νατάσα στην Ολλανδία Δ ύο ακόμα πρεμιέρες με ρετάλια, κουρελούδες, υπόλοιπα αποθηκών. Γιατί τα εκθέτουν; Έτσι, μπας και κάποιος ξέμπαρκος τουρίστας τσιμπήσει και τ΄ ακουμπήσει:

«Μαύρη λίστα» («Βlack book»): Περίπου σαν τηλεοπτική σειρά και σαν «Υπολοχαγός Νατάσα», με σκηνοθέτη τον Πολ Βερχόφεν του «Βasic instinct». Όλα να τα περιμένει κανείς. Εδώ κοτζάμ Δέλλας κόλλησε σαν δέντρο και έφαγε γκολ η ΑΕΚάρα, ο Βερχόφεν μας μάρανε; Τέλος πάντων. Μια τύπισσα (Καρίς Βαν Χάουτεν) με τσεμπέρι αγρότισσας από τα Κιμπούτς του Ισραήλ, θυμάται την αντιναζιστική της δραστηριότητα στην Ολλανδία. Το ένα επεισόδιο διαδέχεται το άλλο, τα κοστούμια και τα πολυβόλα πηγαινοέρχονται από το βεστιάριο του Εθνικού Θεάτρου και κάπου μεταξύ παρανομίας και Χίτλερ, η κυρία αναγκάζεται να προσφέρει το κορμί της χάριν Αντίστασης και εΒΑΘΜΟΙ

= 3

(χωρίς Αλίκη Βουγιουκλάκη)

λευθερίας της Ολλανδίας. Να το βλέπουμε μεταγλωττισμένο από το Sky!

«Το καρφί» («10th and wolf»): Του Μπομπ Μορέσκο, με Τζέιμς Μάρσντεν, Ντένις Χόπερ, Τζιοβάνι Ρίμπιζι, Μπράιαν Ντένεχι, Λέσλι Αν Γουόρεν και ελάχιστον Βαλ Κίλμπερ. Δηλαδή, τι είχες Γιάννη τι είχα πάντα. Δηλαδή, νεανίας από την εισβολή στον Κόλπο του Τζορτζ Μπους σίνιορ, ύστερα από συμφωνία με τον διάβολο του FΒΙ (Μπράιαν Ντένεχι) επιστρέφει με πολιτικά στη γειτονιά του, με αποστολή να «δώσει» τον αρχιμαφιόζο της περιοχής και έτσι- έναντι ανταλλάγματος για τις καλές του υπηρεσίες στις Αρχές- να γλιτώσουν

ΒΑΘΜΟΙ = 3

(από πρωτοτυπία σκίζει)

ο αδελφός του και ο εξάδελφός του από τη στενή. Δηλαδή, τα ίδια Παντελάκη μου τα ίδια Παντελή μου. Δηλαδή, την ίδια ιστορία την έχω δει ένα εκατομμύριο φορές και την έχω σκυλοβαρεθεί. Δηλαδή, καλοφτιαγμένο αλλά τόσο συνηθισμένο όσο να βλέπεις τον Ανδρέα Μικρούτσικο στον Αlpha!