Σινεμά

Τα τριάκοντα αργύρια

Και τώρα, τι θα κάνουμε χωρίς τη Στάζι; Προπαγάνδα για να παίρνουμε βραβεία. Ο χερ Φλόριαν Χένκελ φον Ντόνερσμαρκ και «Οι ζωές των άλλων» με τόσα ευρωπαϊκά Όσκαρ εγκαταστάθηκαν στο ρετιρέ της Γηραιάς Ηπείρου, εκτοπίζοντας γίγαντες όπως τους Κεν Λόουτς και Αλμοδόβαρ. Τ ον κομμουνισμό πολλοί εμίσησαν, τα τριάκοντα αργύρια ουδείς!
Για να καταλάβετε τη διαφορά. Απλώς κατεβάστε από τον σκληρό δίσκο της μνήμης σας το θρυλικό «Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο» του Βρετανού και αγαπητού Τζον Λε Καρέ. Θυμηθείτε λοιπόν. Με πόσο δέος και σεβασμό αυτός ο δεξιός των αγγλικών μυστικών υπηρεσιών προσέγγιζε και περιέγραφε τους ιδεολόγους πράκτορες των Γερμανών κομμουνιστών. Θυμηθείτε την ουδετερότητα στη διαχείριση ενός αόρατου πολέμου σκιών. Καλοί και κακοί είναι ηθικές κατηγορίες για νήπια, αφελείς και αγράμματους. Και θυμηθείτε ακόμα το επιμύθιο απ΄ αυτό το σκληρό πόκερ της ΜΙ6 με τη Στάζι.

Όλες, μα όλες αυτές οι σκιές, πιόνια στη σκακιέρα της εξουσίας . Αμερι- . Αμερικανικής, ρωσικής, αγγλικής, γαλλικής. Διπλός πράκτορας, δηλαδή άνθρωπος των Βρετανών, ο αρχηγός των γερμανικών υπηρεσιών Πέτερ Βαν Άικ. Με τελικά θύματα της ιστορίας, από τη μια, τον ανιδιοτελή φανατικό ιδεολόγο Όσκαρ Βέρνερ και, από την άλλη, τον Βρετανό φιλελεύθερο πράκτορα Ρίτσαρντ Μπάρτον. Και το χειρότερο; Ο Μπάρτον, ο πράκτορας των Βρετανών, είναι χωρίς φυσικά να το γνωρίζει, προδομένος από τη δική του υπηρεσία. Τον στέλνουν στη Γερμανία για να παγιδεύσει τον ανιδιοτελή Βέρνερ, ώστε ανενόχλητος ο Πέτερ Βαν Άικ να παραμείνει στη θέση του για να καρφώνει την χώρα του στη Μ. Βρετανία!

Μία η μόνιμη επωδός που διαπερνάει όλη την ραχοκοκαλιά των μυθιστορημάτων του Τζον Λε Καρέ. Ανεξάρτητα από ιδεολογίες, στρατόπεδα, κοινωνίες. Ανεξάρτητα από καπιταλισμούς, σοσιαλισμούς, κομμουνισμούς. Επρόκειτο, λέει, για μάχη γιγάντων. Χαρισματικοί, τολμηροί, οπλισμένοι με επιστημονική γνώση και πολυδιάστατη σκέψη. Γίγαντες οι εχθροί. Αμ τι νομίζετε; Ότι οι άνθρωποι της Στάζι και της CΙΑ κυκλοφορούσαν με μυτερά λουστρίνια και με γκρίζα καμπαρντίνα; Δηλαδή επιπέδου Μπάμπαλη ήταν ο Γκιγιόμ, το δεξί χέρι του Βίλι Μπραντ που, όταν αποκαλύφθηκε η διπλή ιδιότητά του και όταν χτύπησαν την πόρτα να τον συλλάβουν, εκείνος, έτσι φάτσα φόρα τούς είπε «ναι είμαι μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος»; Θα τρελαθούμε!

Κάπως έτσι έπιασα τον εαυτό μου να τσιμπιέται μετά τα πρώτα τριάντα λεπτά της καλύτερης- κατά την ετυμηγορία των Ευρωπαίων επαγγελματιώνταινίας του 2006. Αν όμως καταφέρεις να γκρεμίσεις τη σοβαροφάνεια και την κουλτουριάρικη βιτρίνα. Αν γδύσεις το σενάριο απ΄ όλα τα προσχήματα και τα βαρύγδουπα νοήματα. Αν στύψεις και πετάξεις τις απαστράπτουσες λεμονόσινεμα κουπες στα σκουπίδια, πάνω κάτω, τρία πράγματα θα μείνουν επί της ουσίας. Πρώτο, όλο αυτό το δράμα, το βάσανο, η τραγωδία οργανώθηκαν προκειμένου να ικανοποιηθεί το σεξουαλικό καπρίτσιο ενός παχύδερμου, γλοιώδους υπουργού της μακαρίτισσας Ανατολικής Γερμανίας. Να πηδήξει μια χυμώδη πρωταγωνίστρια ήθελε ο χοντρός. Μπορεί. Όχι μόνο εκεί, παντού. Αλλά διάολε, δεν ήταν αυτό που χαρακτήριζε το μέγεθος ενός Μάρκους Βολφ, αρχηγού των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών. Έλεος. Δεύτερο, το ίδιο δράμα, το ίδιο βάσανο, η ίδια τραγωδία ξεκίνησε από τις εμμονές, τα καπρίτσια και τις στερήσεις ενός κομπλεξικού λοχαγίσκου των ίδιων υπηρεσιών που κόντρα στα τεκμήρια, τα γεγονότα και τις αποδείξεις για την άριστη κομματική συνέπεια ενός θεατρικού συγγραφέα, εκείνος επέμενε πως κάποιο λάκκο έχει φάβα και πως το χρυσό αγόρι της θεατρικής σκηνής της Ανατολικής Γερμανίας είναι αιρετικός, ίσως και άνθρωπος των ιμπεριαλιστών. Και τρίτο, το παρανοϊκό σπορ φακελώματος των καλλιτεχνών δεν ήταν αποκλειστικό προνόμιο των Α να- νατολικογερμανών κομμουνιστών. Ο όγκος των φακέλων που διατηρούσε ο Χούβερ για τον Τσάπλιν έπιανε όλες τις αποθήκες του FΒΙ.

Και επί της κινηματογραφικής- σεναριακής και σκηνοθετικής- ουσίας. Ποιος είναι ο δραματουργικός άξονας αυτής της ιστορίας; Ο αξιωματικός της Στάζι, ο θεατρικός συγγραφέας, η πρωταγωνίστρια, ο υπουργός ή ο συνταγματάρχης των ίδιων υπηρεσιών; Όλοι. Δηλαδή ο κανένας. Ποιο είναι το «θέμα»; Το φακέλωμα, οι εμμονές του λοχαγίσκου, οι σεξουαλικές διαστροφές του υπουργού, η αντικαθεστωτική δράση των καλλιτεχνών, ο ηρωισμός της πρωταγωνίστριας; Όλα, δηλαδή κανένα. Και ποιο είναι το ύφος της ταινίας; Η κατασκοπεία, η αυτοθυσία, το μελόδραμα, η δικτατορία; Λίγο απ΄ όλα να ΄σαι μέσα σε όλα. Το συμπέρασμα απλό. Μια καλοφτιαγμένη, σοβαροφανής, σιδερωμένη τρίχα έγινε η καλλιτεχνική τριχιά, που στα χαρτιά και τα βραβεία έπνιξε την αφρόκρεμα του ευρωπαϊκού σινεμά. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης δεν πρέπει να αισθάνεται τόση αφόρητη μοναξιά!

Με δυο λόγια: Λοχαγός της Στάζι παγιδεύει με κοριούς το διαμέρισμα κομματικού θεατρικού συγγραφέα και παράλληλα ένας υπουργός του καθεστώτος της Ανατολικής Γερμανίας ορέγεται μια πρωταγωνίστρια, ερωμένη του ύποπτου καλλιτέχνη. Όλοι έχουν τους λόγους τους, ο μεν συγγραφέας να αλλαξοπιστήσει στη Δύση, η δε ηθοποιός να τον προδώσει και στο κρεβάτι του υπουργού να καταλήξει!

«Οι ζωές των άλλων»

Όσκαρ καλύτερης ευρωπαϊκής ταινίας Με άφθονες στρώσεις σοβαρότητας Και ελάχιστη ουσία

ΒΑΘΜΟΙ=5

(χωρίς τη Στάζι, θα την έτρωγε το μαύρο σκοτάδι)

Δράκος-Ζιντάν , σημειώσατε Χ

«Eragon». Παραμυθάκι φαντασίας,χλωμού επιπέδου «Άρχοντα των δαχτυλιδιών», γραμμένο από το δεκαπεντάχρονο παιδί-θαύμα Κρίστοφερ Παολίνι και σκηνοθετημένο από τον Στέφεν Φανγκμέγερ με καστ από Έντουαρντ Σπέλιρς( Έραγκον), Τζέρεμι Άιρονς, Τζον Μάλκοβιτς, Ρόμπερτ Καρλάιλ. Οι τελευταίοι δύο χειρότεροι δεν γίνεται. Αγροτόπαιδο ο χαρισματικός πιτσιρικάς Αρθού -ρος βρίσκει αυγό, σκάει θηλυκός δράκος , καβαλάει σ΄ αυτόν κι έτσι από ψηλά σαν F-16 στο Αφγανιστάν ελευθερώνει τους φτωχούς υποτελείς ενός άθλιου δυνάστη βασιλιά. Γνώμη για το βιβλίο δεν έχω, αφού δεν το έχω διαβάσει, αλλά για την ταινία, τι να σας πω; Ζίνα και πολύ πάει.

«Ζidane: πορτρέτο του 21ου αιώνα». Ντοκιμαντέρ των Ντάγκλας Γκόρντον και Φιλίπ Παρενό. Πήγα κι εγώ με όλες τις προσδοκίες αναμμένες σαν την μηχανή μιας Ρorche. Και τι να δω; Μιάμιση ώρα το ίδιο πλάνο με τον «θεό» να πηγαινοέρχεται στο γήπεδο από έναν αγώνα της Ρεάλ με τη Βιγιαρεάλ. Καλή η ιδέα του περιθωρίου, των παραλειπόμενων, της μοναξιάς του ποδοσφαιριστή, σ΄ ένα χώρο τιγκαρισμένο από χιλιάδες φανατικούς και από εκατομμύρια ντεσιμπέλ. Όμως, μπάστα. Ούτε ο Αγγελόπουλος, που λέει ο λόγος, δεν είναι αγκυλωμένος στην ίδια σκηνή. Το καταλάβαμε. Πάμε παρακάτω. Δεν έχει. Επομένως, ούτε ποδόσφαιρο, ούτε αγώνας, ούτε μπάλα, ούτε Ζidane!

ΒΑΘΜΟΙ=3

(Άρχοντας των αυγών)

ΒΑΘΜΟΙ=3

(μπλόφα)

Πεντανόστιμη ομελέτα με αυγά πιγκουίνων

Έτσι ακριβώς, με το «Ηappy feet» του Αυστραλού Τζορτζ Μίλερ του «Μad Μax» και του επίσης τραγανιστού «Βabe, το γουρουνάκι» (που στάζουν μέλι). Τα αυγά των πιγκουίνων φτιάχνουν πεντανόστιμη ομελέτα, ανώτερη ακόμα κι από αλανιάρα κότα!

Για να αντιληφθείτε τη συνταγή. Έχουμε και λέμε. Αφαιρείτε το ασπράδι και κρατάτε τον κρόκο από το «Ταξίδι του αυτοκράτορα», το περσινό μαγικό γαλλικό ντοκιμαντέρ με στρατιές αληθινών πιγκουίνων να κόβουν βόλτες στην Ανταρκτική με την εξής- εκ της Φύσεως , της Μother Νature, που λέει και ο Γκορ- λογική. Ο πατέρας πιγκουίνος κλωσσάει το αυγό και η μάνα για να θρέψει τον νεοσσό διανύει εκατοντάδες χιλιόμετρα και βουτάει στον παγωμένο ωκεανό.

Και ύστερα σου λένε μερικοί μερικοί ότι οι ρόλοι είναι αυστηρά καθορισμένοι και απαρέγκλιτα προσδιορισμένοι. Κούνια που τους κούναγε. Πάμε στο ψητό, δηλαδή στην ομελέτα με το τραγανιστό αυγό. Αφού σπάσετε τον κρόκο και τον ανακατέψετε καλά, στη συνέχεια τον αναμειγνύεται με ασπράδι από αμερικανικό μιούζικαλ. Έχει σημασία αυτό. Προσοχή όμως. Πριν το σερβίρετε προς απόλαυση του ουρανίσκου σας, ρίξτε και λίγο αλατοπίπερο με Ρrince, Βeach Βoys, Κ. D. Lang καθώς και λίγο τσίλι από Νικόλ Κίντμαν , Χιου Τζάκμαν, Ρόμπιν Ουίλιαμς και Ελάιτζα Γουντ. Εντάξει; Τι περιμένεις; Όρμα και για μιάμιση ώρα ξέχνα κάθε μπόρα!

Με δυο λόγια: Μεγάλη δυστυχία πλακώνει και βαραίνει την ευ-τυχία ενός ζεύγους αυτοκρατορικών πιγκουίνων. Το πιτσιρίκι της Νόρμας(φωνή Νικόλ Κίντμαν) και του Μέμφις(Χιου Τζάκμαν) αντί να τραγουδάει όπως τα μωρά των καλών αυτοκρατορικών οικογενειών, χορεύει κλακέτες και βγάζει στριγκλιές κάθε φορά που ξεχύνονται σαν γάργαρα ποτάμια οι μελωδίες από τις σμαραγδένιες φωνητικές χορδές της Γκλόριας(Μπρίτανι Μέρφι). Ο Μαμπλ(το όνομά του, με τη φωνή του Ελάιτζα Γουντ) καταβάλλει φιλότιμες προσπάθειες, ιδιαιτέρως μάλιστα να κερδίσει την Γκλόρια, τη χαρά της καρδιάς του.

Όμως από το στόμα βγαίνουν παπάδες και τα από τα πόδια ηλεκτρικό ρεύμα. Το αποτέλεσμα αναμενόμενο και τραγικό: Εξορία. Έτσι, ένα τόσο δα πραγματάκι, μόνο και έρημο μέσα στο κατάλευκο τοπίο και τους απειλητικούς πάγους, αρχίζει να βλέπει τον κόσμο όπως ο Οδυσσέας. Ώσπου, για καλή του τύχη πέφτει σε πιγκουίνους φυλής Λατίνων «σκουπιδιών» και για κολλητό και αρχηγό του έχει πλάι του τον κεφάτο, τρελό και άπαικτο Ρ αμόν (Ρόμπιν Ουίλιαμς). Τοιουτοτρόπως, η κόλαση της εξορίας μετατρέπεται σε παράδεισο χορού και ρυθμολογίας! Τρεις λεπτομέρειες. Πρώτη, τρομερή η αυτοκρατορία, αλλά καλύτερη η δημοκρατία. Δεύτερη, καλή η μελωδία αλλά απείρως πιο ευχάριστοι και ερωτικοί των Λατίνων οι ρυθμοί. Και τρίτο οι έσχατοι έσονται πρώτοι!

«Ηappy feet»

Εξόριστος μικρός πιγκουίνος Η αυτοκρατορία απαγορεύει τις κλακέτες Αλλά οι Λατίνοι λιποθυμούν για τρέλες Το πιο κεφάτο animation της πόλης

ΒΑΘΜΟΙ= ΜΕRRΥ CΗRΙSΤΜΑS

(χορός, τραγούδι, κάθε στενοχώρια σβήνει)

Πέτα τη Γουίνσλετ , κράτα την Ντίαζ

Κάποιος πρέπει να πει στην κυρία Νάνσι Μέγιερς του «Ηoliday» ότι απαγορεύεται διά ροπάλου να ταλαιπωρεί ένα τέτοιο εκρηκτικό μωρό σαν την Κάμερον Ντίαζ. Α, σε παρακαλώ. Ακόμα και οι πλακίτσες έχουν τα όριά τους. Ένα απ΄ αυτά, το εξής. Δεν είναι δυνατόν σε μια τέτοια λαμπερή(υποτίθεται, έτσι) κομεντί να τοποθετείς στην ίδια μοίρα την Κάμερον Ντίαζ- τη δεύτερη σε ηφαιστειώδη προσόντα μετά τη Σαρλίζ Θερόν – με μια καμαριέρα σαν την Κέιτ Γουίνσλετ. Δηλαδή, τι; Από τη μια κέφι και από την άλλη κλάψα και μαυρίλα; Α δεν μπορώ. Τα πήρα στο κρανίο. Τ ο δεύτερο που πρέπει να της πει είναι πως όταν κάνουμε μια ταινία κάνουμε μία, όχι δύο. Δέκα λεπτά με την Αμερικανίδα(Ντίαζ) στο Σάρεϊ της Αγγλίας, δέκα λεπτά με την Αγγλίδα(Γουίνσλετ) στο Μαλιμπού του Λος Άντζελες. Ουφ, εκτροχιάστηκα. Το τρίτο, ότι πιλότος κάθε ταινίας(πόσο μάλλον αμερικανικής) η οικονομία. Εντάξει, δεν λέω, γυναίκες είναι, θα πουν το κάτι παραπάνω. Αλλά 135 λεπτά για μια τόση δα ιστοριούλα, πάει πολύ. Τέτοιο πράγμα δεν συμβαίνει με φιλενάδες που ξημεροβραδιάζονται στο «Da capo» ανακατεύοντας το τελευταίο μπότοξ με εσπρέσο και άφθονο shopping therapy! Με δυο λόγια: Κέρατα ξεφυτρώνουν στο κούτελο της Κάμερον Ντίαζ. Ο λεγάμενος την απατάει με την ιδιαιτέρα του. Αν είναι δυνατόν! Τέλος πάντων, το προσπερνάω και προχωράω. Άλλωστε, υπάρχει λόγος σοβαρός. Αυτός ο κορίτσαρος ολοσχερώς. Αυτός ο κορίτσαρος ολοσχερώς κατειλημμένος από την εργασιομανία της. Τώρα, στο άλλο πλάνο, κάπου στο Λονδίνο, μια γεννημένη κλαψιάρα ονόματι Κέιτ Γουίνσλετ, ενταφιασμένη από τον δικό της λεγάμενο, αποφασίζει να πάρει των ομματιών της και όπου τη βγάλει το καράβι. Έτσι, εντελώς τυχαία, ανταλλάσσουν σπίτια. Κι έτσι, η πλούσια Αμερικάνα καταλήγει χριστουγεννιάτικα σε μικρό cottage του Σάρεϊ, ενώ η φτωχή Α γγλιδούλα ξαπλώνει τα κιλά της σε μια βιλάρα του Λος Άντζελες με όλα τα κομφόρ ακόμα και πισίνα. Κι έτσι η Κάμερον Ντίαζ πέφτει στην αγκαλιά του νερόβραστου κούκλου(και χήρου με δύο κορίτσια παρακαλώ) Τζουντ Λο. Και τέλος, έτσι, η Κέιτ Γουίνσλετ καταλήγει κι αυτή στο κρεβάτι του ευτραφούς αλλά ρομαντικού Τζακ Μπλακ. Το αγγλοαμερικανικό ειδύλλιο καταλήγει στο πασίγνωστο επιμύθιο. Αυτοί έζησαν καλά, εμείς χωρίς χαρά!

«Τhe Ηoliday»

Αγγλοαμερικανική συνεργασία Κάμερον Ντίαζ με Τζουντ Λο στην Αγγλία Κέιτ Γουίνσλετ με Τζακ Μπλακ στο Λος Άντζελες

ΒΑΘΜΟΙ=4

(φλυαρία)

Φαστ φουντ και τρόμος

«Fast Food Νation». Του ψαγμένου(λόγω «Πριν το ηλιοβασίλεμα») Ρίτσαρντ Λινκλέιτερ. Στροφή 180 μοιρών. Κάτι μεταξύ ντοκιμαντέρ με fiction(υπόθεση). Όπου ως γνωστόν, εθισμένοι οι πολίτες των ΗΠΑ σε fast ρυθμούς , χλαπακιάζουν άπειρες ποσότητες πλαστικού king size χάμπουργκερ. Όλα fast. Από τις συλλήψεις και τις δολοφονίες μέχρι την Κόκα Κόλα και τα λεφτά. Όλα αυτά καλά. Τα άλλα τι τα ήθελε; Τέτοια απλοϊκότητα και τόση φλυαρία, αμάν. Προφανώς το target group της ταινίας, ο μέσος Αμερικανός με ΙQ μπιφτεκιού. Πώς λέμε α – βου- γου- δου; Α, ξέχασα. Τ ιμής ένεκεν, έτσι για τσάμπα ακτιβισμό, μπαινοβγαίνουν ονόματα όπως Πατρίτσια Αρκέτ, Ίθαν, Ίθαν Χοκ, Κρεγκ Κινίαρ, Μπόμπι Καναβάλε, Κρις Κριστόφερσον. Επί της ουσίας τώρα, επιστροφή στο ντοκιμαντέρ «Super size me». Η σύγκριση καταλυτική και η απόσταση ουρανού με τη Γ η! «Θα σου κόψω το κεφάλι» (Severance). Ιστορία τρόμου με σάλτσα μαύρου χι-ούμορ και σκηνοθέτη κάποιον Κρίστοφερ Σμιθ, όπου εφτά επαγγελματικά στελέχη βιομηχανίας όπλων πετσοκόβονται από αιμοδιψείς κανίβαλους σερβικής(κάτι τέτοιο) καταγωγής. Άφθονο κέτσαπ, άφθονος πολτός , άφθονος εμετός!

ΒΑΘΜΟΙ=4

(λόγω καλών προθέσεων)

ΒΑΘΜΟΙ=0

(κόφ΄ το να τελειώνουμε)