[ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ] Η τραγωδία των ανήλικων στρατιωτών

O πόλεμος των Ισραηλινών στον Λίβανο, όπως κάθε πόλεμος, έβγαλε στην επιφάνεια τις σκοτεινές όψεις της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Είδαμε φρικιαστικές εικόνες νεκρών παιδιών, αισθανθήκαμε αποτροπιασμό. Ένα παιδί, θύμα πολέμου, δημιουργεί ισχυρά αισθήματα στους ανθρώπους γιατί είναι άπειρο, ευάλωτο, αθώο και κανένα λεγόμενο εθνικό συμφέρον δεν δικαιολογεί την ανάμειξή του στις θανατηφόρες διαμάχες των ενηλίκων.

Και όμως, εκατοντάδες χιλιάδες παιδιών συμμετέχουν σήμερα σε δεκάδες πολέμους, κυρίως ως πολεμιστές ικανοί να διαπράξουν τα αγριότερα εγκλήματα. Η πλειοψηφία του κόσμου αγνοεί αυτή την πραγματικότητα, γιατί σπανίως τα τηλεοπτικά και άλλα μέσα ασχολούνται με το πρόβλημα των ανήλικων στρατιωτών ανά τον κόσμο, επειδή είναι χρόνιο και πιθανόν δεν πουλάει.

Για όσα θα περιγράψω πάνω στο δράμα των παιδιών, η ευθύνη είναι αποκλειστική των ενηλίκων. Την τελευταία δεκαετία κάθε ημέρα 500 παιδιά σκοτώνονται λόγω των πολέμωνσυνολικά 2 εκατομμύρια. Από τους 366 ένοπλους οργανισμούς που υφίστανται παγκοσμίως ως εθνικοί στρατοί, αντιστασιακές οργανώσεις ή ένοπλες ομάδες, οι 152 έχουν στις τάξεις τους παιδιά ηλικίας 5- 17 ετών. Ανήλικοι στρατιώτες δρουν σε 85 χώρες όπως η Ρωσία, η Τουρκία, το Μεξικό, η Κολομβία, το Περού, ο Ισημερινός, η Ινδία, το Πακιστάν, το Ιράν, το Ιράκ, η Παλαιστίνη και σχεδόν η μισή Αφρική. Οι σκοποί αυτών των οργανώσεων είναι απελευθερωτικοί όπως στην Παλαιστίνη, επιθετικοί όπως ήταν στον πόλεμο Ιράν – Ιράκ ή καθαρά εγκληματικοί όπως ο έλεγχος του εμπορίου διαμαντιών στη Σιέρα Λεόνε. Συνολικά, 300.000 παιδιά συμμετείχαν σε πρόσφατες πολεμικές συρράξεις. Είναι εύκολη η στρατολόγηση των παιδιών ανάμεσα στα 250 εκατομμύρια που ζουν στους δρόμους ή στα 210 εκατομμύρια που εργάζονται αντί ελάχιστης αμοιβής ή στα 115 εκατομμύρια που είναι αναλφάβητα. Και είναι εύκολος ο εξοπλισμός τους. Στην Κένυα ένα Καλάσνικοφ στοιχίζει 4 ευρώ. Κάποια παιδιά πηγαίνουν εθελοντικά στον πόλεμο, άλλα με τη βία.

Να τι είπε ένας δεκαετής πολεμιστής του Κονγκό:

ΑΠΟ ΤΟΥΣ 366 ΕΝΟΠΛΟΥΣ

οργανισμούς που υφίστανται παγκοσμίως ως εθνικοί στρατοί, αντιστασιακές οργανώσεις ή ένοπλες ομάδες, οι 152 έχουν στις τάξεις τους παιδιά ηλικίας 5- 17 ετών

«Είμαστε φοβισμένοι γιατί είμαστε μικροί. Για να ξεπεράσω το φόβο μου, έπρεπε να σκοτώσω κάποιον στο κέντρο εκπαίδευσης. Μου έφεραν κάποιον στη σκοπιά. Ήταν παιδί με καλυμμένο το πρόσωπο και μου είπαν ότι ήταν επαναστάτης, εχθρός, κι έπρεπε να τον σκοτώσω. Και αυτό έκανα. Επί τόπου. Με μαχαίρι…».

Και κάποιος δωδεκαετής Αφρικανός:

«Ύστερα από επτά εβδομάδες εμπλακήκαμε σε μάχη. Είχα τρομοκρατηθεί. Οι παραστρατιωτικοί επιτέθηκαν. Σκοτώσαμε κάπου επτά. Έπρεπε να πιούμε το αίμα τους, για να νικήσουμε τον φόβο μας. Μόνο οι φοβισμένοι το έκαναν. Εγώ ήμουν ο πιο φοβισμένος απ΄ όλους γιατί ήμουν ο νεώτερος».

Και ένας δεκαεξαετής από τη Σιέρα Λεόνε, όπου ένα στα δύο θύματα βιασμού είναι θετικό στον ιό ΗΙV που προκαλεί το ΑΙDS:

«Όταν μπαίναμε σε μια πόλη, βιάζαμε… Ακόμη και εγώ είχα γυναίκα. Τότε ήμουν 12, ε-κείνη 15».

Και ένας μικρός 13 ετών πάλι από τη Σιέρα Λεόνε:

«Συναντήσαμε δύο έγκυες γυναίκες. Τις έδεσαν στο έδαφος με τα πόδια ανοιχτά και πήραν αιχμηρά ξύλα και τα έσπρωξαν στις μήτρες τους μέχρις ότου τα έμβρυα βγήκαν πάνω στα ξύλα…».

Τα παιδιά χωρίς εμπειρίες, αναστολές ή την πλήρη αίσθηση του θανάτου μετατρέπονται σε πολεμιστές που ακόμη και καλά εκπαιδευμένοι στρατοί ενηλίκων φοβούνται. Το 1984 οι Ιρανοί έστελναν κύματα παιδιών στο μέτωπο εναντίον του Ιράκ για να γίνουν μάρτυρες. Τους χρησιμοποιούσαν ως ζωντανούς ανιχνευτές ναρκών. Κάπου 100.000

έχασαν τη ζωή τους. Στη Μ. Ανατολή τα παιδιά γίνονται καμικάζι. Πιστεύουν ότι ως μάρτυρες έχουν εξασφαλίσει τον Παράδεισο. Όπως και στους πρώτους χριστιανούς, το κίνητρο του μάρτυρα είναι πανίσχυρο.

Οι άνθρωποι από την εποχή του Κάιν έως τώρα μάχονται ο ένας τον άλλον με βασικό κίνητρο την απόκτηση ισχύος. Ο πόλεμος απέκτησε τους κανόνες του, έγινε ζήτημα θρησκειών και θεών. Βασικός κανόνας ήταν η απαγόρευση στρατολόγησης ανηλίκων και η αποφυγή φόνου παιδιών. Παρά τις εξαιρέσεις, ο κανόνας αυτός κράτησε ώς τις ημέρες μας που κάτι άλλαξε. Είναι κατάπτωση και έγκλημα της κοινωνίας η στρατολόγηση των παιδιών. Κάποιες κυβερνήσεις έχουν ευαισθητοποιηθεί στο πρόβλημα αλλά στην πράξη γίνονται ελάχιστα.

Η λύση θα βρεθεί αν οι λαοί πιέσουν τους κυβερνώντες. Για να το κάνουν, πρέπει πρώτα να ενημερωθούν. Και αυτή τη στιγμή η ενημέρωση από τα ΜΜΕ είναι υποτυπώδης σε μια κοινωνική παθολογία που μας απειλεί όλους.

Ο Γιάννης Α. Φίλης είναι καθηγητής του Πολυτεχνείου Κρήτης.