Φωσκολική αποκάλυψη

Σαπουνόπερα θυμίζει ο τρόπος που αντιμετωπίζει η εγχώρια τηλεόραση την επικαιρότητα, από την υπόθεση Σορίν Ματέι έως την εξαφάνιση του Άλεξ και την υπόθεση της 16χρονης στην Αμάρυνθο Ευβοίας. Μόνο που η ελληνική πραγματικότητα δεν είναι σαπουνόπερα

Συνεχόμενοι σπασμοί, θα μπορούσε να είναι ο τίτλος της εγχώριας δραματικής
σαπουνόπερας τηλεοπτικού πάθους, κοινωνικής κατάπληξης και πολιτικής αφασίας,
η οποία εξελίσσεται συναρπαστική επί δεκαετία και πλέον, με κάθε ευκαιρία που
προσφέρει η «καυτή επικαιρότης». Τι να πρωτοθυμηθούμε από την υπόθεση Σορίν
Ματέι, την πρώτη φαντασμαγορική «είσοδο» στον δημόσιο διάλογο περί
εγκληματικότητας και στη συνείδηση των πολιτών του όρου «εισαγόμενο έγκλημα»,
μέχρι τα Ίμια, την υπόθεση της 17Ν, τα «φρουτάκια» – τι διαφθορά που
διαπιστώθηκε αλήθεια και τότε στα ήθη της ελληνικής επαρχίας!

Ακολούθησαν τα υποτιθέμενα «σεξουαλικά σκάνδαλα» διασημοτήτων, τα
«συγκλονιστικά σκάνδαλα» διαπλοκής, οι αποπομπές on camera βουλευτών και τώρα
έχουμε άλλο ένα «καυτό επεισόδιο» στην όλο και πιο συναρπαστική πλοκή της
εθνικής μας σαπουνόπερας, που ξεκίνησε με την υπόθεση Άλεξ και κορυφώθηκε με
τον βιασμό μιας 16χρονης μαθήτριας, υπό τον γενικό τίτλο «παραβατικότητα των
νέων». Έτσι βρισκόμαστε μπροστά σε μια ακόμη φαντασμαγορική εθνική κρίση, όπου
οι κανόνες και οι ορισμοί χάνουν το περιεχόμενό τους για να το αναζητήσουμε εκ
νέου, για να μην το βρούμε και για να περάσουμε στην επόμενη πανομοιότυπη
κρίση, με τα ίδια τηλεπαράθυρα «έντονου κοινωνικού διαλόγου και
προβληματισμού».

Για παράδειγμα «βαφτίζεται» σαν «δημοσιογραφική αποκάλυψη» μια προβολή
βίντεο πορνό με πρωταγωνιστές παιδιά και κατόπιν προς υπεράσπιση της εν λόγω
παράβασης της δημοσιογραφικής δεοντολογίας προβάλλεται το επιχείρημα ότι αφ’
ενός προκάλεσε σοκ στην κοινωνία για να συζητήσει το θέμα και επίσης
«προκάλεσε την παρέμβαση του εισαγγελέα». Για να κάνει τι ο εισαγγελέας; Τι
ακριβώς ποινικοποιούμε; Σεξουαλικές «ακρότητες» εφήβων; Ποιος και πώς τις
ορίζει; Ποιος και πώς τις αποδεικνύει;

Μήπως πρόκειται για «σεξουαλική ακρότητα» μιας ολόκληρης κοινωνίας να
καταναλώνει τέτοιου είδους προβολές βίντεο, με όλες τις ερεθιστικές διαστάσεις
που αποφέρουν κέρδος (τηλεθέαση), υποκρινόμενη ότι αποτελούν «δημοσιογραφικό
υλικό» και ακόμη χειρότερα, ότι τις έχει ανάγκη για να «αφυπνιστεί» και να
προσέξει τη νεολαία; Απολύτως σαπουνοπερική, της φωσκολικής παράδοσης μάλιστα,
η εν λόγω ακραία μέθοδος για να καταλήξουμε ως έθνος σε «ηθικό δίδαγμα».
Ακριβώς όπως στη «Λάμψη» ο βιαστής με τη μάσκα για παράδειγμα, βίαζε ξανά και
ξανά το εξαθλιωμένο θύμα του, μια κόρη Δράκου, αλλά εκείνη με την ευαισθησία
της κατάφερε να διακρίνει κάτω από την σκληρότητα του εγκληματία την τρυφερή
αλλά πληγωμένη καρδιά του. Έτσι τον ερωτεύεται και δίνει μάχη για να τον σώσει
από τον κακό εαυτό του, μέχρι που το κατορθώνει (όπου κόρη Δράκου η ελληνική
κοινωνία φυσικά, οι υπόλοιποι ρόλοι μοιράζονται κυκλικώς).

Μόνο που η ελληνική πραγματικότητα δεν είναι σαπουνόπερα και κάθε άλλο
παρά «ευτυχές τέλος» έχουν οι φαντασμαγορικές κορυφώσεις κρίσεων που προκαλούν
οι τηλεοπτικοί σπασμοί μπροστά στους πίνακες τηλεθέασης. Το μοναδικό
αποτέλεσμα της επανάληψης των ίδιων «σεναριακών ευρημάτων» είναι η υπνωτική
ασφάλεια του τηλεθεατή ότι ο κόσμος δεν αλλάζει, δεν απαιτεί από αυτόν την
παραμικρή κίνηση. Αυτό άλλωστε αποτελεί ένα από τα κορυφαία χαρακτηριστικά της
σαπουνόπερας στο οποίο οφείλει το διαχρονικό σουξέ της ως τηλεοπτικό είδος.

Το άλλο είναι οι χιαστοί διασταυρώσεις των πρωταγωνιστών, για να μην αλλάζουν
τα πρόσωπα στην οθόνη και να γίνονται συνήθεια (ίδιοι πάντα καλεσμένοι, ίδιοι
σχολιαστές επί παντός επιστητού). Είμαστε όλοι εδώ, μια οικογένεια (Δράκων επί
παραδείγματι) και μηρυκάζουμε ηδονικά το ελάττωμα, ικανοποιημένοι ότι αυτό
ακριβώς αποτελεί και τη θεραπεία του.

Ο ακίνητος κόσμος της «κλειδαρότρυπας»

Καλά-καλά δεν προλάβαμε να συζητήσουμε τον ρατσισμό που αποκάλυψε η υπόθεση
της Αμαρύνθου, κατά γυναικών και μεταναστών, το επίπεδο του πολιτισμού αυτής
της χώρας, για το οποίο δεν είναι διόλου άμοιρες ευθυνών και οι γυναίκες, οι
μανάδες που μεγαλώνουν αγόρια εξαγριωμένα και συντηρούν στις οικογένειες την
παράδοση που θυματοποίησε και τις ίδιες.

Αφήσαμε στην άκρη την πικρή αυτή κουβέντα, που θα έκανε τον κόσμο να
«κινηθεί» και περάσαμε με βιαστική σπουδή στην καθιερωμένη δημοσιογραφία της
«κλειδαρότρυπας» που του ξαναδίνει γνώριμο «σχήμα» και εξασφαλίζει την
ακινησία του. Πίσω στον καναπέ να μηρυκάσουμε ηδονικά το ελάττωμα. Ίδια πάντα
και τα άλλοθι, η «ανησυχία για την έκπτωση των αξιών», ίδιες πάντα και οι
αντιδράσεις, να ενεργοποιηθούν οι θεσμοί, μέχρι να διαπιστωθεί για πολλοστή
φορά η ελλιπής λειτουργία τους, αλλά θα έχουμε κουραστεί από το ίδιο θέμα και
θα περάσουμε στο επόμενο. Με την ίδια πάντα μέθοδο.