Το τέταρτο κουδούνι

Ενθουσιασμένος. Ο νεαρός ηθοποιός Ιωάννης Παπαζήσης. Για τη συνεργασία του με
την Βάνα Μπάρμπα σε τηλεοπτική σειρά.

Τον είδα και τον άκουσα στην εκπομπή «Όλα 7even» – κι αν έκανα ζάπινγκ
τις μέρες που τής μέσης μου τής συνέβη βιβλική, που λένε, καταστροφή… – να
εκφράζει τον ενθουσιασμό του αυτό στον οικοδεσπότη κ. Θέμο Αναστασιάδη. Κι,
απόλυτα ταυτισμένος με το υψηλόφρον πνεύμα της εκπομπής, να αναμιμνήσκεται
εφηβικών του ημερών και, χαλαρός και εύχαρις, να «εικονοποιεί» ενώπιον του
πανελληνίου, κλείνοντας τη χούφτα του δεξιού του χεριού και κινώντας την
παλινδρομικά – ναι, τον είδα! -, τι έπραττε – τότε – για πάρτη της κ. Μπάρμπα
άμα τη εμφανίσει της. Ενθουσιασμένος, σας λέω.

Ελπίζω ότι – τώρα – έχει πια ενηλικιωθεί.

«Οι δαιμονισμένοι» του Φιόντορ Ντοστογιέφσκι σε σκηνοθεσία
Μάγιας Λυμπεροπούλου θα ‘ναι απ’ τα εντυπωσιακά – ελληνικά – χαρτιά του
Φεστιβάλ Αθηνών 2007.

Η Μάγια Λυμπεροπούλου (στη φωτογραφία) έχει δουλέψει η ίδια τη
μεταφορά του ογκώδους μυθιστορήματος για το θέατρο επί πέντε χρόνια, ενώ θα
επωμιστεί και το ρόλο της Βαρβάρας Πετρόβνα Σταβρόγκινα.

Το πράσινο φως έχει ήδη δοθεί απ’ τον Γιώργο Λούκο του Ελληνικού
Φεστιβάλ κι η παράσταση προορίζεται – δεν έχει αποφασιστεί ακόμη – είτε για το
Ολυμπιακό Κλειστό Γυμναστήριο Φαλήρου είτε για το χώρο «Πειραιώς 260».

«Οι δαιμονισμένοι» στην Ελλάδα έχουν παρουσιαστεί – στη διασκευή του
Αλμπέρ Καμί – το 1963-’64 απ’ το Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη με
Σταβρόγκιν τον Πέτρο Φυσσούν και Βαρβάρα – η μητέρα του – την Μαίρη Αρώνη και
το 1990-’91 απ’ το ΚΘΒΕ, στην Θεσσαλονίκη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Ιορδανίδη με
τον Δημήτρη Καρέλλη και την Λίνα Λαμπράκη στους αντίστοιχους ρόλους.

Στην Θεσσαλονίκη – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης τότε -, εξάλλου,
είδαμε τον Οκτώβριο του 1997, στο πλαίσιο του 6ου Φεστιβάλ της Ένωσης των
Θεάτρων της Ευρώπης, που ‘χε οργανώσει το ΚΘΒΕ – περασμένα μεγαλεία διηγώντας
τα να κλαις… -, την εκπληκτική, πολύωρη παράσταση των «Δαιμονισμένων» του
Λεβ Ντόντιν – σε δική του διασκευή – απ’ το Θέατρο «Μάλι» της Αγίας
Πετρούπολης.

Επιτέλους! Ο Νίκος Κούρκουλος την πήρε την απόφαση. Κι αντικατέστησε
στην Νέα Σκηνή του Εθνικού τα αρχαία ράκη καθισμάτων όπου καθόμασταν με
ευπρεπέστερα – είχα γράψει πέρσι τα σχετικά. Όχι ότι έβαλε το χέρι στην τσέπη,
απλώς τα καθίσματα τού «Χώρα», όπου η Νέα Σκηνή στεγάζεται, χρησιμοποίησε.

Αλλά… Αλλά! Ξανάδα το «Γάλα» του Βασίλη Κατσικονούρη στη συγκλονιστική
παράσταση του Νίκου Μαστοράκη κι απογοητεύτηκα. Όχι ότι η παράσταση έχει
χαλάσει φέτος. Όχι ότι οι ηθοποιοί – με πρώτους τη σπαρακτική Μάνια
Παπαδημητρίου (φωτογραφία) και τον άπαιχτο Κωνσταντίνο Παπαχρόνη – δεν τα
δίνουν όλα.

Ακούστε όμως ΤΙ έκαναν. Σήκωσαν απ’ την πλατεία του θεάτρου τα πατάρια,
τοποθέτησαν τα καθίσματα χαμηλά κι η σκηνή βρέθηκε πάνω απ’ το ύψος του
βλέμματος των θεατών. Που παρακολουθούν τα τεκταινόμενα σαν από πηγάδι – σα
συναυλία σε τσιμεντένιο θερινό δημοτικό «θέατρο». Και που τίποτα, πλέον, δε
γίνεται να αντιληφθούν απ’ το ηθελημένο σκηνικό χάος στο οποίο η σκηνοθετική
άποψη οδηγεί την παράσταση. Δηλαδή, ΠΛΗΡΗΣ ΑΛΛΟΙΩΣΗ της σκηνοθετικής γραμμής.
Για να μη σας πω για την ακουστική… Απορώ πώς ο Νίκος Μαστοράκης το δέχτηκε
αυτό.

Το λόγο που το ‘καναν δεν κατάφερα να τον καταλάβω. Αν υποψιαστώ ότι
έγινε για ν’ αυξήσουν τις θέσεις – και τα εισιτήρια… -, επειδή η παράσταση
«σπινταριστή» ξεκίνησε και φέτος, πολύ θα ντραπώ.

Το πιο πρόσφατο ανέβασμα στην Ελλάδα του «Επιθεωρητή» του Γκόγκολ – που
θα παρουσιάσει το χειμώνα το ΚΘΒΕ – ανέφερα στο «Τέταρτο Κουδούνι» της
24.8.2006 ότι έγινε τη σεζόν 2002 – 2003 στο θέατρο «Πόρτα» απ’ τον Πέτρο
Φιλιππίδη.

Ξέχασα ότι την ίδια σεζόν, ταυτόχρονα, παίχτηκε κι η παράσταση – επίσης
καθόλου πετυχημένη, κατά τη γνώμη μου – του έργου, σε σκηνοθεσία Γιώργου
Μεσσάλα, στο «Αλκυονίς», με Χλεστακόφ τον Βασίλη Παλαιολόγο κι Έπαρχο τον ίδιο
τον Γιώργο Μεσσάλα.

Μια ιδιαίτερη πνευματικότητα. Χαρακτηρίζει τα προγράμματα των
παραστάσεων του Γιώργου Κιμούλη. Προγράμματα που ο ίδιος επιμελείται τα
κείμενά τους.

Έτσι και στο πρόγραμμα του καλοκαιρινού «Βολπόνε» του – κι ας ήταν
παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Ρούμελης: «Υπεύθυνος ύλης προγράμματος Γιώργος Κιμούλης».
(Ο οποίος υπέγραφε και τη μετάφραση, και τη διασκευή, και τη σκηνοθεσία, και
το «σκηνικό χώρο», και τους φωτισμούς, κι ερμήνευε τον επώνυμο ρόλο).

Όπου (στο πρόγραμμα) και τι δε διάβασα – σε αποσπάσματα: από Αξελό
μέχρι Πελεγρίνη, από Εντσεσμπέργκερ μέχρι Μαρκούζε, από Αντόνιο Νέγκρι μέχρι
Γκι Ντεμπόρ, από Χέρντερ μέχρι Μποντριγιάρ, από Καβάφη μέχρι συγκρίσεις με
Μπουλγκάκοφ… Για να τεκμηριωθεί – βαθιά – η σκηνοθετική άποψη, υποθέτω.

Αλλά, εγώ, στη σκηνή επιθεωρησιακά νούμερα με έναυσμα τον «Βολπόνε»
είδα. Εντελώς επιθεωρησιακά – με την κακή έννοια, την πολύ κακή.

Ίσως έπρεπε να διαβάσω το πρόγραμμα πριν δω την παράσταση. Ίσως…

Κι η μεγάλη έκπληξη του θεατρικού χειμώνα: η Ράνια Οικονομίδου
(φωτογραφία) σκηνοθετεί τον Χάρη Ρώμα και τη Ρένια Λουιζίδου.

Στο «Πολύ κακό για το τίποτα» του Σαίξπηρ. Σε «απόδοση» – λέει –
Εδουάρδου Κωνσταντινίδη. Επειδή δε γνωρίζω τον κ. Εδουάρδο Κωνσταντινίδη και
κάτι σε ψευδώνυμο μου φέρνει τ’ όνομα – κάτι σαν κι εκείνον τον Οδυσσέα
Νικάκη, το μεταφραστή – «πασπαρτού» του Κώστα Καζάκου… -, με δεδομένο,
μάλιστα, την περσινή – ααααχχ… – «διασκευή» του «Καπέλου από ψάθα Ιταλίας»
του Λαμπίς που παρουσίασε ο Χάρης Ρώμας, έχω αρχίσει κι ανησυχώ…

Δυο κορυφαίες σοπράνο του 20ού αιώνα, δυο ωραίες, εντελώς διαφορετικής
ομορφιάς, γυναίκες και δυο ισχυρές προσωπικότητες – με κάποιες «σκιές» στο
παρελθόν τους: η Μαρία Κάλλας – ένας σταθμός στην ιστορία της όπερας – κι η
Ελίζαμπετ Σβάρτσκοπφ. Δεκαετία του ’50, στο φουαγιέ της «Σκάλας» του Μιλάνου,
και μια φωτογραφία ολκής – δημοσιεύτηκε στη γαλλική «Λε Φιγκαρό» και μου την
έστειλε φίλος. «Ξανασυναντήθηκαν» στις 2 Αυγούστου. Όταν κι η κορυφαία
Γερμανίδα «έφυγε» – χωρίς να το πολυπάρουμε είδηση στην Ελλάδα… Στην
Αυστρία, στα 91 της χρόνια. Είκοσι εννιά χρόνια μετά τη δική μας Κάλλας